II SAB/Ke 8/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi D. Ś. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A. B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 11 stycznia 2013 r. D. Ś. skierował bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu 15 stycznia 2013 r. i tego samego dnia została przekazana do Wójta Gminy G. Z akt sprawy wynika, że w dniu 19.01.2011r. do Wójta Gminy G. wpłynęło podanie D. Ś., właściciela położonej w B., gm. G., działki nr 9, który domagał się wyjaśnienia przyczyn podtopień występujących w jego gospodarstwie. Zdaniem wnioskodawcy wzrost poziomu wód gruntowych spowodowany został zaoraniem rowów melioracyjnych na działkach nr 10 i 8. W piśmie z dnia 10.06.2011r. D. Ś. wystąpił do Wójta Gminy G. z wnioskiem o zobowiązanie właścicieli działek nr 8, 10, 11 i 12 do wykonania prac związanych z wykonaniem na tych działkach rowu odwadniającego o szerokości 3 m. Wskazał jednocześnie, że jedyny drożny przepływ wody znajduje się na działkach nr 7 i 9. Pismem z dnia 27.07.2011r. Wójt Gminy G. zawiadomił wnioskodawcę oraz pozostałe strony o wszczęciu postępowania w sprawie stosunków wodnych na gruntach stanowiących działki nr 8, 10, 11 i 12, położone w B., gm. G. W dniu 5 października 2011 r. Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, wydał trzy decyzje (znak: RG.6331.11.1.2011, RG.6331.11.2.2011 i RG.6331.11.2011), w których nakazał: J. Ś. właścicielce działki nr 12, M. S. właścicielowi działki nr 10 i Z. Ś. właścicielowi działki nr 8, przywrócenie stanu pierwotnego rowu w celu odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Wykonanie nakazu miało polegać w przypadku działki nr 12 na odtworzeniu rowu na tej działce, w przypadku działki nr 10 na wykoszeniu istniejącego rowu na tej działce, zaś w przypadku działki nr 8 na pogłębieniu istniejącego rowu na tej działce. Termin wykonania wynikających z powyższych decyzji nakazów określono na koniec listopada 2011 r. Na skutek odwołania J. Ś. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 stycznia 2012 r. znak: [...] uchyliło decyzję znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na konieczność przeprowadzenia wizji lokalnej, połączonej ze sporządzeniem protokołu oględzin i ekspertyz. Pismem z dnia 2.03.2012r. D. Ś. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na nie załatwienie w terminie przez Wójta Gminy G. sprawy dotyczącej przywrócenia stanu pierwotnego rowu w celu odprowadzania wód opadowych i roztopowych poprzez odtworzenie rowu na działce nr 12. Postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r. Kolegium, działając na podstawie art. 37 k.p.a. uznało, że brak jest podstaw do wyznaczenia Wójtowi Gminy G. dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W dniu 4.05.2012r. Wójt Gminy G. przeprowadził z udziałem D. Ś., właścicieli działek nr 8, 10, 11 i 12 oraz rzeczoznawcy ds. melioracji wodnych oględziny w celu ustalenia, czy na położonych w B. działkach nr 8, 9, 10, 11 i 12 doszło do zakłócenia stosunków wodnych. Na podstawie przeprowadzonych oględzin rzeczoznawca D. W. opracował w maju 2012 r. ekspertyzę, z której wynika, że odtworzenie rowu na działkach nr 11 i 12 nie ma znaczenia dla poziomu wód na działce nr 9. Parametry rowu na działce nr 10 należy zaś uznać za zadowalające. Za niewystarczające biegły uznał parametry rowu na działce nr 8. Ponadto stwierdził potrzebę udrożnienia rowu na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7 proponując rozszerzenie postępowania administracyjnego o te działki. W skierowanym do Wójta Gminy G. piśmie z dnia 15.06.2012r. dotyczącym opisanej ekspertyzy D. Ś. podkreślił, że rów na działkach nr 8, 10, 11 i 12 został celowo zniszczony (zaorany) i zakwestionował potrzebę wykonania lub odtworzenia rowu na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, i 6. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2012 r., znak: [...] Wójt Gminy G. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o przywróceniu stosunków wodnych na działkach nr 11 i 12 w B. W uzasadnieniu powołał się na wynik ekspertyzy, z której wynika, że brak rowu na działkach nr 11 i 12 nie powoduje zakłócenia stosunków wodnych na działce nr 9. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia powyższej decyzji D. Ś. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Wójta Gminy G. D. Ś. wyjaśnił, że w 2010 r. jego gospodarstwo zostało podtopione wodami gruntowymi i napływającymi z pól. Zdaniem skarżącego przyczyną tych podtopień było zaoranie rowu odwadniającego na działkach sąsiednich. W skardze zakwestionowano ponadto rzetelność wykonanej w sprawie ekspertyzy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wnosząc o oddalenie skargi wyjaśnił, że staraniem Gminy udrożniony został rów na działce nr 7, wody opadowe i roztopowe mają więc możliwość odpłynięcia udrożnionym rowem na działkach nr 7, 8 i 10. Z wykonanej w sprawie ekspertyzy nie wynika zaś aby brak rowu na działkach nr 11 i 12 wpływał na stosunki wodne w obrębie działki nr 9. Zalanie gospodarstwa skarżącego było zdaniem organu prawdopodobnie wynikiem niewystarczającego fundamentowania budynku obory, na skutek czego zmarzlina gruntu wysadziła fundament. Organ wskazał ponadto, że rów na stanowiącej własność skarżącego działce nr 9 nie był utrzymywany w należytym stanie. Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. skarżący podniósł, że w odniesieniu do rowu przebiegającego przez działkę nr 7 Wójt Gminy G. nie wydał żadnej decyzji i w tym zakresie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność jej organów. Kontrola ta ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Sąd zobligowany jest ustalić, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. oraz czy zwłoka w wydaniu rozstrzygnięcia przekracza ustawowe terminy. W art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. wymieniono sprawy, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, czy też postanowienie mające zapaść w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz w których mają być wydane nie wymienione wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W rozpoznawanej sprawie D. Ś. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy G. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie spowodowanej zaoraniem rowu odwadniającego na działkach sąsiednich. Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019 ze zm., dalej "Prawo wodne"), jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wydawana w tym trybie decyzja jest zatem rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-4a p.p.s.a. Skarżący spełnił wymóg formalny wniesienia skargi, ponieważ zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., wniósł w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia – Samorządowego Kolegium Odwoławczego– zażalenie na bezczynność Wójta Gminy G. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną zwłoką organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2010r., sygn. I OSK 1480/09). Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy G. skorzystał z kompetencji określonej w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Wszczął bowiem postępowanie w sprawie stosunków wodnych na gruntach objętych wnioskiem skarżącego z dnia 19.01.2011r., doprecyzowanym w piśmie z dnia 10.06.2011r., tj. na położonych w B. działkach nr 8, 10, 11 i 12. Następnie trzema decyzjami z dnia 5 października 2011 r. zobowiązał właścicieli działek nr 8, 10 i 12 do przywrócenia rowu do stanu pierwotnego. Decyzje dotyczące działek nr 8 i 10 stały się ostateczne, decyzja dotycząca działki nr 12 została zaś uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W efekcie w dniu 22 sierpnia 2012 r. Wójt Gminy G. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej działek nr 11 i 12. Powyższe oznacza, że w stosunku do każdej z działek objętych wnioskiem skarżącego, co do których wszczęto postępowanie administracyjne, organ wydał decyzję administracyjną, a zatem skorzystał z określonej w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego kompetencji do zakończenia sprawy takim właśnie rozstrzygnięciem. Okoliczność, że skarżący nie jest zadowolony z treści decyzji nie ma znaczenia dla oceny, czy organ administracji pozostaje w bezczynności. Osoba nie zgadzającą się z decyzją określonej treści powinna ją kwestionować w postępowaniu odwoławczym lub sądowoadministracyjnym w trybie skargi na decyzję, nie zaś skargi na bezczynność organu. Sąd administracyjny nie może bowiem zobowiązać organu do wydania stosownego aktu lub czynności, skoro, tak jak w niniejszej sprawie, określony prawem akt (decyzja) został wydany. Ewentualny brak doręczenia skarżącemu przedmiotowych decyzji może stanowić przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnośnie podniesionego na rozprawie zarzutu bezczynności organu w stosunku do zmian stanu wód na działce nr 7 wskazać należy, że kwestia tej działki pojawiła się dopiero po opracowaniu ekspertyzy przez rzeczoznawcę. Skarżący wcześniej kwestii tej nie podnosił, w aktach sprawy nie ma żadnego wniosku o objęcie postępowaniem w przedmiocie zmiany stanu wód również działki nr 7. W piśmie z dnia 10.06.2011r. skarżący wręcz stwierdził, że jedyny drożny przepływ wody znajduje się na działkach nr 7 i 9. Bezzasadne jest więc czynienie organowi zarzutu, iż nie wydał decyzji dotyczącej tej działki, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy, pracownicy Urzędu Gminy w październiku 2012 r. udrożnili rów na działce nr 7. W tej sytuacji, wobec braku wniosku skarżącego, organ nie miał podstaw do wszczynania postępowania w sprawie przedmiotowej działki i wydawania w stosunku do niej jakiejkolwiek decyzji. Podsumowując należy stwierdzić, że Wójt Gminy G. skorzystał z kompetencji określonej w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zobowiązał bowiem właścicieli działek nr 8 i 10 do przywrócenia rowu do stanu pierwotnego, a następnie, stwierdziwszy, że brak rowu na działkach nr 11 i 12 nie powoduje zakłócenia stosunków wodnych na działce nr 9, umorzył postępowanie w zakresie tych działek. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd oparł o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Koszty obejmują opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.