II SAB/Ke 85/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu M. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. II SAB/Ke 85/21 UZASADNIENIE Pismem z 22 czerwca 2021 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia zawnioskowanej informacji publicznej, 2) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, 3) stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny, 5) zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wnioskiem z 25 marca 2021 r. zwrócił się do Urzędu Gminy na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie takiej informacji. Pismem z 18 czerwca 2021 r. organ poinformował skarżącego o wydaniu decyzji odmownej w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji. Z uwagi na to, że do dnia złożenia skargi wniosek nie został załatwiony, skarżący wniósł jak na wstępie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż z uwagi na uznanie, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, pismem z 31 maja 2021 r. wystąpił do wnioskodawcy o wykazanie szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem tej informacji. Pismem z 7 czerwca 2021r. skarżący przedstawił powód, jakim kieruje się żądając udostępnienia informacji publicznej. W ocenie organu, mając na uwadze cel pozyskania przez skarżącego wnioskowanych informacji, brak jest ważnego interesu publicznego w ich udzieleniu. Zasadna jest odmowa udostępnienia żądanej informacji również biorąc pod uwagę ilość i częstotliwość wniosków składanych przez skarżącego oraz jego postawę, która wskazuje na nadużywanie prawa do informacji publicznej. Decyzją z 18 czerwca 2021 r. organ, na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 k.p.a., odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej podnosząc, że stanowi ona informację publiczną przetworzoną, a M. P. nie przedstawił ważnego interesu publicznego w jej udzieleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z 18 czerwca 2021 r., doręczoną M. P. w dniu 21 czerwca 2021 r., Wójt Gminy odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej. Skarga na bezczynność, datowana na 22 czerwca 2021 r., została wniesiona w tym samym dniu. Skarga została zatem wniesiona już po doręczeniu skarżącemu decyzji w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Sądu, taki stan sprawy uniemożliwia przeprowadzenie merytorycznej kontroli w zakresie zasadności złożonej skargi na bezczynność Wójta Gminy , powodując konieczność jej odrzucenia. Kwestie związane z wniesieniem skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (opublikowanej w ONSA/WSA 2020/6/79) oraz w postanowieniu siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r., II OSK 3732/18 (dostępnym na stronie www.orzeczenia.gov.pl). Wprawdzie zarówno powołane uchwała jak i postanowienie odnoszą się do skargi na bezczynność organu II instancji, wniesionej już po wydaniu decyzji przez ten organ, a więc decyzji ostatecznej, jednak zdaniem Sądu, tezy obu tych rozstrzygnięć można odnieść także do przypadku, w którym przedmiotem skargi jest bezczynność organu I instancji, a skarga jest wniesiona po wydaniu przez ten organ decyzji, a więc po zakończeniu postępowania, wobec którego kierowane są zarzuty bezczynności. Stanowisko takie wynika z założeń, które legły u podstaw podjęcia zarówno uchwały z 22 czerwca 2021 r., jak i postanowienia z 2 września 2020 r., aktualnych również w sytuacji, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie i wpływających na konieczność postawienia wniosków tożsamych z tymi, które wyprowadził NSA w powołanych rozstrzygnięciach (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Ke 101/20, dostępne na stronie www.orzeczenia.gov.pl). NSA podkreślił, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. W takim ujęciu skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane. NSA stwierdził jednoznacznie w omawianej uchwale, że przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność jest nie do zaakceptowania z kilku względów: po pierwsze, pozostaje w sprzeczności z istotą skargi na bezczynność stanowiącej inicjowany na drodze sądowej protest wobec stanu bezczynności. Po wtóre, dopuszczenie otwartego terminu do wniesienia skargi na bezczynność narusza przyjęty w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej system wnoszenia środków zaskarżenia co do zasady ograniczonych terminem. Stanowisko odmienne musiałoby skutkować przyjęciem, że zarówno w kilkanaście, jak i w kilkadziesiąt lat po zakończeniu postępowania i załatwieniu sprawy, dopuszczalne będzie prawo do skargi na bezczynność. Z tych przyczyn NSA stwierdził ostatecznie, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Wydanie decyzji przed wniesieniem skargi na bezczynność stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi i przesądza o jej niedopuszczalności. Uwzględniając powyższe, a nawiązując do art. 53 § 2b p.p.s.a. NSA uznał, że nie sposób przyjąć, iż skarga na bezczynność może być wnoszona także po zakończeniu postępowania administracyjnego. W ten sposób strony tego postępowania byłyby w znacznie lepszej sytuacji procesowej niż strony postępowania karnego, cywilnego, czy też sądowoadministracyjnego. W tych bowiem postępowaniach sądowych zakreślono nieprzekraczalne ramy czasowe w zakresie możliwości uzyskania prejudykatu, uprawniającego do dochodzenia przez uprawniony podmiot odszkodowania. Dodać wreszcie należy, iż zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Podkreślenia wymaga, że wprawdzie w uchwale z 22 czerwca 2020 r. NSA koncentrował swoje wywody na sytuacji, gdy w sprawie została wydana decyzja ostateczna, ale podyktowane było to treścią zadanego pytania prawnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w postanowieniu z 23 września 2020 r., sygn. akt II SAB/Rz 44/20 (dostępnym j.w.), że uwagi NSA poczynione w uchwale z 22 czerwca 2020 r. znajdują zastosowanie również w takim układzie, gdy w sprawie została wydana decyzja przez organ I instancji, a więc decyzja nieostateczna, a bezczynność zarzuca się temu właśnie organowi. Prezentowane stanowisko wynika z oczywistego faktu, że sprawa o bezczynność skierowana jest do konkretnego organu, w toku postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy sprawa toczy się przed organem I czy II instancji. Wydanie decyzji przez organ I instancji, kończy postępowanie pierwszoinstancyjne, a kwestia zachowania przez ten organ terminów załatwienia sprawy, z perspektywy sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli, przestaje być "aktywna". Bezspornym jest, że postępowanie zainicjowane wnioskiem z 25 marca 2021 r. zostało zakończone wydaniem decyzji z 18 czerwca 2021 r., doręczonej skarżącemu w dniu 21 czerwca 2021 r. Niewątpliwie więc wniesienie skargi w dniu 22 czerwca 2021 r. nastąpiło w opisanej wyżej sytuacji – gdy postępowanie przed Wójtem Gminy , któremu skarżący zarzuca bezczynność, zostało zakończone. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.