II SAB/Ke 9/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 21 stycznia 2025 r. W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach "w sprawie braku wydania decyzji administracyjnej dotyczącej przekazania informacji o nielegalnej inwigilacji i działaniach represyjnych W. B. przez pisowskie służby specjalne oraz na brak przekazania przez Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach przedmiotowej sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jako właściwego organ sądu administracyjnego". W rozbudowanym uzasadnieniu (9 stron), którego nie sposób przytoczyć w całości, skarżący wskazał, że wnioskiem z 10 października 2024 r. – złożonym na podstawie art. 104, art. 107 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p." – bezskutecznie dochodzi od Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach udostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie: - "czy sędziowie Sądu Okręgowego w Kielcach wydawali zgodę w jakiejkolwiek formie dla służb specjalnych w tym służb ABW do przeprowadzenia działań operacyjnych – inwigilacji oraz działań represyjnych wobec mojej osoby w okresie od miesiąca lutego 2021 r. do końca I kwartału 2023 r. z informacją w przypadku wydania takiej zgody - podania osoby sędziego wydającego taką zgodę, lub osoby prokuratora z kieleckiej prokuratury wnioskującego w tej sprawie, podstawy prawnej wydanej zgody oraz zakresu działań operacyjnych i czasookresu jak i przedmiotu kontroli operacyjnej"; - "w przypadku wydania przez Sąd zgody na działania operacyjnej służby ABW a także innej formacji CBA lub służb policyjnych – inwigilacji oraz działań represyjnych we wskazanych okresie lub w okresie późniejszym tj., w roku 2023 i 2024 r. o dostęp do akt zawierających wnioski służb specjalnych o takie działania wobec mojej osoby"; - ,,w związku z podjętymi wobec mojej osoby w okresie od miesiąca lutego 2021 r do końca l kwartału 2023r działaniami inwigilacyjnymi i represyjnymi o udzielenie informacji w zakresie czy sędziowie Sądu Okręgowego w Kielcach we wskazanym okresie wydawali zgodę na podjęcie działań operacyjnych służb specjalnych ABW wobec mojej osoby – inwigilacji oraz działań represyjnych realizowanych przez kielecką i skarżyską policję w różnych formach tych operacyjnych działań"; - "czy ze strony służb specjalnych ABW, CBA lub służb policyjnych były składane wnioski o dostęp i kopiowanie akt sądowych z archiwum Sądu Rejonowego w Skarżysku, w których posiadałem status pokrzywdzonego, a które to akta w miesiącu wrześniu 2022 r. po zmanipulowaniu i przedstawieniu mojej osoby jako przestępcy zostały publicznie umieszczone na portalu FB Urzędu Miasta i Gminy Łagów w celu skompromitowania mojej osoby". Skarżący zaznaczył, że przed wniesieniem skargi składał ponaglenie w niniejszej sprawie, a jeszcze wcześniej uzyskał decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 grudnia 2024 r., uchylającą poprzednio wydaną decyzję Sądu Okręgowego w Kielcach z 22 października 2024 r. o odmowie udzielenia żądanych danych w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu sądowego do: 1. wydania decyzji administracyjnej w sprawie jego wniosku; 2. przekazania informacji, stanowiących zapytanie skierowane do Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach, poprzez ujawnienie informacji, mającej istotne znaczenie prawne na potrzeby postępowania sądowego w celu realizacji przedmiotowego wniosku, jako organu uprawnionego do rozpoznania przedmiotu wniosku, mając na uwadze okoliczność charakteru wydawanej decyzji jako decyzji administracyjnej, gdyż czynności jej wydania stanowią czynności administracyjne, a organ sądowy należy uznać za organ administracyjny – zgodnie z art. 5 § 2 pkt 3 w zw. z art. 1 pkt 2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ, powołując się na przytoczone orzecznictwo, wniósł o jej oddalenie, argumentując że po wydaniu ww. decyzji kasacyjnej dokonał ponownej oceny wniosku (wyrażonej w skierowanym do skarżącego piśmie z 23 grudnia 2024 r.), informując stronę o braku podstaw do jego rozpoznania w trybie u.d.i.p. Sformułowane żądania, dotyczące działań podejmowanych względem osoby wnioskodawcy, nie są bowiem podyktowane interesem publicznym i troską o dobro publiczne, a wyłącznie interesem własnym/prywatnym wnioskodawcy i zaspokojeniu jego własnych potrzeb. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też – jak w sprawie niniejszej – przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie u.d.i.p. W świetle tej ostatniej ustawy, aby uchylić się od zarzutu bezczynności podmiot zobowiązany powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ustalenie tej okoliczności determinuje dalsze czynności organu, w takim bowiem przypadku organ powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Natomiast w przypadku gdy organ stwierdzi, że nie posiada żądanej informacji publicznej powinien poinformować o tym wnioskodawcę, czyniąc to w formie zwykłego pisma (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Analogicznie organ powinien postąpić jeśli w wyniku analizy przedmiotu sprawy stwierdzi, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Tak właśnie stało się w odniesieniu do złożonego przez skarżącego wniosku dotyczącego cyt. "braku wydania decyzji administracyjnej dotyczącej przekazania informacji o nielegalnej inwigilacji i działaniach represyjnych W. B. przez pisowskie służby specjalne". Ostatecznie, Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach w piśmie z 23 grudnia 2024 r. wyjaśnił skarżącemu cyt.: - "Weryfikując i oceniając charakter wniosku z dnia 10 października 2024 roku poprzez treść Pana żądań wskazuję, iż przedmiotowe zapytania nie dotyczą sprawy publicznej, a tym samym nie mają waloru informacji publicznej"; - "Wniosek w zakresie poniższych pytań [...] nie został zakwalifikowany do rozpoznania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądanie wniosku nie jest podyktowane interesem publicznym i troską o dobro publiczne, a wyłącznie interesem własnym/prywatnym wnioskodawcy i zaspokojeniu jego własnych potrzeb. Z treści wniosku wynika bowiem, iż dotyczy działań podejmowanych względem osoby wnioskodawcy". W uzasadnieniu ww. pisma informacyjnego stwierdzono, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2018 r. 1 OSK 1359/18, że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest bowiem realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie, nic można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Z żądania udostępnienia informacji publicznej ma wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Natomiast w przypadku, gdy – wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego – wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny być mu udostępnione w trybie u.d.i.p. przez ten podmiot, może kwestionować tę ocenę wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy: - wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), - żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy), - wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. W tym miejscu, podzielając przedstawione powyżej stanowisko, należy zwrócić uwagę, że u.d.i.p. znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest zakres podmiotowy i przedmiotowy tej ustawy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), a zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). W niniejszej sprawie jest bezsporne, że Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach – jako organ władzy publicznej – jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Natomiast spór dotyczy prawnej kwalifikacji treści wniosku skarżącego, jako że organ stwierdził iż przedmiot wniosku nie posiada waloru informacji publicznej – z czym nie zgadza się skarżący, konsekwentnie żądając udostępnienia żądanej informacji w zakresie "nielegalnej inwigilacji i działań represyjnych i operacyjnych", które mają być stosowane względem jego osoby przez ABW, CBA lub "służby policyjne". Odnosząc się do wyrażonego w skardze stanowiska należy przytoczyć wyrok z 31 stycznia 2025 r. o sygn. akt III OSK 2717/21 (dostępnego, jak większość powołanych orzeczeń, w CBOSA), w którym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że Konstytucja RP oraz u.d.i.p. wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. mogą być wtedy zakwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności". W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności", służące m.in. tak podstawowym celom jak definiowanie administracji publicznej czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach - vide J. Boć, Pojęcie administracji, [w:] J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2004, s. 16; J. Supernat, Pojęcie administracji publicznej – "państwowe", "powszechnie pojemne i ponadczasowe" oraz "pozapaństwowe", [w:] J. Korczak (red.), Układ administracji publicznej, Warszawa 2020, s. 114. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i judykaturze - vide H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14. Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną - określane niekiedy w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (vide I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016; wyrok NSA z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (m.in.) przyjęto, iż nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam (vide wyroki NSA z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3429/18; z 27 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2710/17; z 18 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2434/16; z 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1586/16. W orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki o sygn. akt I OSK 796/12 oraz I OSK 846/12) wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony w odniesieniu do "własnych spraw" mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu o unormowania poszczególnych procedur. Poglądy te dodatkowo ugruntowują przekonanie, że kategoria "sprawy własnej", o jakiej mowa w kwestionowanej odpowiedzi Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z 23 grudnia 2024 r. – w której skarżący upatruje bezczynności organu – uniemożliwia zakwalifikowanie określonych informacji jako informacji publicznych. Analizując treść złożonego w niniejszej sprawie wniosku należy stwierdzić, że jego przedmiotem jest realizacja lub/i ochrona indywidualnych interesów skarżącego, a zatem pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a co za tym idzie, żądane informacje nie powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p. Wniosek skarżącego dotyczy bowiem sprawy, w której to on sam występuje jako przedmiot kontroli operacyjnej ("inwigilacji) przez służby, służy zaspokojeniu jego własnych potrzeb informacyjnych i jako taki nie jest podyktowany interesem publicznym, czy też troską o dobro publiczne. W tym zakresie żądanej informacji, dotyczącej konkretnej osoby, nie sposób utożsamiać z niespersonifikowaną informacją o działalności i funkcjonowaniu organu. Skoro wniosek skarżącego nie jest skierowany na uzyskanie wiedzy o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej bądź szerzej zadań publicznych, lecz jako taki dotyka w sposób bezpośredni własnej sfery ad personam, to prawidłowo postąpił organ, informując stronę w piśmie z 23 grudnia 2024 r. o braku podstaw do rozpoznania jej wniosku w trybie u.d.i.p. Odnosząc się do uzyskanej przez skarżącego – który złożył odwołanie – decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 grudnia 2024 r., uchylającej poprzednio wydaną – na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. – decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z 22 października 2024 r. o odmowie udzielenia żądanych danych w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania, nie sposób uznać, że ta decyzja kasacyjna stanowi argument na rzecz zakwalifikowania złożonego wniosku jako dotyczącego informacji publicznej. Wręcz przeciwnie, jakkolwiek organ odwoławczy stwierdził, że cyt.: - "decyzja organu I instancji nie pozwala na poznanie motywów prawnych podjętej decyzji (...) organ I instancji w zasadzie nie wyjaśnił podstaw prawnych rozstrzygnięcia", to podkreślił jednak, że: - "w ocenie Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie odwołanie zasadniczo nie zasługuje na uwzględnienie, a odnosi skutek jedynie z powodów uchybień organu I instancji zarówno w opisanym powyżej zakresie wydanego rozstrzygnięcia, jak uzasadnienia zaskarżonej decyzji". Jeśli chodzi zaś o istotne dla dalszego (obecnego) procedowania wniosku skarżącego stanowisko organu odwoławczego, to na str. 5 decyzji kasacyjnej zwrócono uwagę, że "z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika również w ogóle czy organ I instancji dokonywał oceny podstawowej i zasadniczej kwestii, a mianowicie kwestii charakteru wniosku wnioskodawcy określanego treścią żądań wniosku", podkreślając zarazem, że "treść żądań wniosku uzasadnia dokonanie oceny wniosku z punktu widzenia interesu, który wniosek ten ma realizować, tj. czy żądanie wniosku jest podyktowane interesem publicznym i troską o dobro publiczne czy też interesem własnym (prywatnym) wnioskodawcy i zaspokojeniu jego własnych potrzeb. Udzielenie odpowiedzi na to pytanie powinno nastąpić na samym początku rozpatrywania sprawy, albowiem zależeć może od niej ocena czy żądana informacja dotyczy w istocie sprawy publicznej, a tym samym, czy ma walor informacji publicznej, co w konsekwencji może prowadzić do konieczności dokonania oceny, czy w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej – które to okoliczności leżą u podstaw sposobu załatwienia sprawy wnioskodawcy". W tym miejscu nadmienić trzeba, że wnioskodawca nie zaskarżył przytoczonej decyzji organu odwoławczego (bądź też jej uzasadnienia), pomimo przysługującego prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego – o czym został prawidłowo pouczony. W kontekście powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach, prawidłowo uwzględniając stanowisko przedstawione w cyt. prawomocnej decyzji kasacyjnej, treść obowiązujących przepisów oraz poglądy judykatury, załatwił sprawę wniosku skarżącego pismem z 23 grudnia 2024 r., dokonując w zasadny sposób jego oceny prawnej – w związku z czym skarga na bezczynność tego organu nie mogła odnieść skutku. Trafnie bowiem uznano, że wniosek skarżącego został złożony we własnej sprawie (nielegalnej inwigilacji i działaniach represyjnych prowadzonych wobec skarżącego przez "pisowskie służby specjalne") – co determinowało po stronie organu obowiązek jego załatwienia poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej – co przesądza o tym ze, wbrew argumentacji skargi, nie mógł zostać rozpoznany na podstawie przepisów u.d.i.p. Co się zaś tyczy zarzutu o braku przekazania przez Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach przedmiotowej sprawy do rozpoznania przez tut. Sąd, to z akt sprawy wynika, że skarga z 20 stycznia 2025 r. (k. 3) została przesłana przez organ wraz z aktami administracyjnymi do tut. Sądu 3 lutego 2025 r. (k. 26) – a zatem z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 21 u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę – na podstawie art. 151 p.p.s.a.