II SO/Ke 12/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o wymierzenie Wójtowi Gminy Sadowie grzywny za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wójtowi Gminy Sadowie grzywnę w kwocie [...](sto) złotych; II. zasądzić od Wójta Gminy Sadowie na rzecz J. P. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 9 maja 2024 r. J. P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o wymierzenie Wójtowi Gminy Sadowie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", za nieprzekazanie do Sądu jej skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku J. P. wyjaśniła, że 26 lutego 2024 r. za pośrednictwem organu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy Sadowie w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z 26 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wysokości poniesionych wydatków na energię elektryczną w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w Biskupicach, Wszechświęte oraz w Sadowiu. Dodała, że w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej WSA w Kielcach ustaliła, że skarga ta nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Sadowie wniósł o jego oddalenie w całości. Organ wskazał, że przesłał komplet akt sprawy wraz z pismem z 20 marca 2024 r. w przedmiocie przekazania powyższej skargi i odpowiedzi na nią. Wyjaśnił, że wszystkie siedem skarg, które skarżąca złożyła w Urzędzie Gminy 26 lutego 2024r. potraktowano zbiorczo i udzielono odpowiedzi na wszystkie te skargi w jednym piśmie z 20 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Ponieważ skarga z 26 lutego 2024 r. dotyczy bezczynności organu administracji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, co do terminu przekazania sądowi akt wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę zastosowanie znajduje art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. 2022 r. poz. 902), zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Uregulowanie to stanowi lex specialis w stosunku do przytoczonego wyżej art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. Z kolei art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga J. P. na bezczynność Wójta Gminy Sadowie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 26 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wysokości poniesionych wydatków na energię elektryczną w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w Biskupicach, Wszechświęte oraz w Sadowiu wpłynęła do organu 26 lutego 2024 r. wraz z innymi jej skargami na bezczynność tego samego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ winien zatem przekazać Sądowi wszystkie te skargi wraz z oddzielnymi odpowiedziami na każdą z nich oraz aktami administracyjnymi najpóźniej do 12 marca 2024 r. Tymczasem organ przesłał Sądowi skargę z 26 lutego 2024 r. na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 28 sierpnia 2023 r. (dotyczącej wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia pracowników Urzędu Gminy w latach 2018-2022) wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na skargę datowaną na 20 marca 2024 r. – dopiero przesyłką nadaną w placówce pocztowej 25 marca 2024 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Ke 55/24 i dopiero wskutek czynności podjętych przez Sąd w celu jej merytorycznego rozpoznania okazało się, że w przesłanych przez organ aktach administracyjnych znajduje się siedem innych skarg J. P.. Po ich wyłączeniu i zarejestrowaniu (sygn. akt II SAB/Ke 62-68/24) organ, zobowiązany do nadesłania odpowiedzi na każdą ze skarg, wyjaśnił w sprawie II SAB/Ke 68/24, że pismo z 20 marca 2024 r. jest także odpowiedzią na skargę na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wydatków na energię elektryczną (pismo z 3 czerwca 2024 r.). Pisma o takiej samej treści złożone zostały w pozostałych sprawach ze skarg J. P. wniesionych do organu 26 lutego 2024 r. Przesłanie do Sądu omawianej w tej sprawie skargi nastąpiło zatem po upływie ustawowego terminu do jej przekazania. Nadto wbrew twierdzeniom organu, z pisma z 20 marca 2024 r. zatytułowanego "Pismo w przedmiocie przekazania skargi" nie wynika, aby dotyczyło innych skarg wniesionych przez J. P., w tym skargi, o jakiej mowa wyżej. Jego treść wskazuje wprost na to, że stanowi ono odpowiedź na jedną skargę, a nie na siedem skarg. Niewątpliwie doszło do niezastosowania się przez Wójta Gminy Sadowie do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zaznaczyć trzeba, że działanie organu polegające na przekazaniu Sądowi kilku skarg zbiorczo poprzez wpięcie ich w akta administracyjne dołączone do innej skargi i bez udzielenia odpowiedzi na każdą z tych skarg, nie wypełnia dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. Z powyższego przepisu wynikał bowiem obowiązek organu przekazania Sądowi każdej skargi wraz z odpowiedzią na nią. Podkreślenia wymaga, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania wskazanych wyżej dokumentów sądowi administracyjnemu w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma bowiem charakter bezwzględny. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - represyjny. Do dyscyplinujących organ obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., należy przekazanie przez organ skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi, czy, jak w niniejszej sprawie, w terminie 15 dni. Funkcja represyjna art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje zaś uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które w tej sprawie zostało niewątpliwie naruszone wskutek nieprzekazania skargi do sądu, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 54 § 2 p.p.s.a. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem zapobieganiu naruszeniu prawa w przyszłości (zobacz m.in. postanowienie NSA z 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 597/11, LEX nr 896315). Wymierzając w tej sprawie grzywnę w wysokości [...] zł, Sąd miał na uwadze, że okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby opóźnienie i opisane wyżej wadliwości w przekazaniu skargi były efektem złej woli i chęci uchylenia się organu od kontroli przez sąd administracyjny zarzucanej mu bezczynności, skoro organ przekazał Sądowi skargę wraz z aktami sprawy, mimo że nie udzielił na nią odpowiedzi i nieprawidłowo umieścił ją wraz z innymi skargami w aktach administracyjnych. Należy także uwzględnić znaną Sądowi z urzędu okoliczność, że J. P. złożyła wnioski o wymierzenie Wójtowi Gminy Sadowie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie do Sądu każdej z siedmiu skarg na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, złożonych 26 lutego 2024 r. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że grzywna w kwocie [...]zł będzie adekwatna do wagi stwierdzonego naruszenia prawa przez organ oraz okoliczności rozpatrywanego przypadku. Wskazana wysokość grzywny pozwoli również, zdaniem Sądu, na zapobieżenie takim działaniom (zaniedbaniom) ze strony organu w przyszłości. Z powyższych przyczyn w stanie faktycznym tej sprawy Sąd uznał wniosek o wymierzenie organowi grzywny za zasadny i orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. W oparciu o art. 200 p.p.s.a. Sąd w punkcie II sentencji orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis sądowy od wniosku w wysokości [...] zł.