II SO/Ke 20/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku J.R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Usługi Transportowe J.R." o ukaranie Głównego Inspektora Transportu Drogowego grzywną postanawia wymierzyć Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego w Warszawie grzywnę w kwocie 200 (dwieście) zł. Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2011 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. R., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "Usługi Transportowe J. R." w W., wniósł o ukaranie Głównego Inspektora Transportu Drogowego grzywną w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., za nieprzekazanie do sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję ww. organu z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł. Uzasadniając wniosek J. R. wskazał, że skarga na decyzję GITD została przesłana do organu w dniu 9 września 2011 r. W ślad za skargą, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, tego samego dnia przesłał na adres organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Organ oba pisma otrzymał w dniu 13 września 2011 r., jednak w aktach sprawy przesłanych do Sądu nie znalazł się wniosek o przywrócenie terminu, co spowodowało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jego skargę odrzucił. Wnioskodawca podkreślił, że organ w odpowiedzi na skargę z dnia 10 października 2011 r. podał, że skarżący nie dołączył do skargi wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W odpowiedzi na wniosek Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jego oddalenie. Wyraził przy tym ubolewanie, przepraszając Sąd oraz stronę za powstałe opóźnienie w przesłaniu wniosku. Organ wskazał, że skarga J. R. została przesłana do Sądu w ustawowym terminie natomiast, na skutek niedopatrzenia, nie przesłano wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wyjaśnił, że wniosek nie został prawidłowo dołączony do akt postępowania, w konsekwencji czego pracownik sporządzający odpowiedź na skargę nie był świadomy złożenia tego wniosku. Inspektor stwierdził, że wprawdzie przepis art. 54 p.p.s.a. nie wskazuje na termin przekazania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, to jednak w ocenie organu nie budzi wątpliwości, że należałoby ww. przepis stosować analogicznie. Zdaniem organu brak przekazania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi należałoby jednak uznać za niepodlegający karze grzywny, gdyż ustawodawca nie utożsamia wniosku o przywrócenie terminu ze skargą, a ponadto termin "akta sprawy" odnosi się do akt postępowania administracyjnego. Następnie Inspektor dodał, że niezwłocznie po powzięciu informacji przekazał wniosek strony do sądu, a sama skarga, odpowiedź na skargę oraz akta administracyjne przesłane zostały w terminie przewidzianym przez prawo. W konsekwencji można mówić co najwyżej o częściowym naruszeniu art. 55 § 1 p.p.s.a. Ponadto uchybienie miało miejsce niezależnie od woli organu, gdyż było następstwem błędu pracownika, który nie mógł być w żaden sposób zweryfikowany. Organ zwrócił również uwagę, że uchybienie terminu w przekazaniu wniosku było nieznaczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Podobnie za pośrednictwem organu strona składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wniosek J. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wpłynął do organu wraz ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] - aczkolwiek w różnych przesyłkach pocztowych. Ta ostatnia okoliczność pozostaje jednak bez znaczenia, gdyż uznać należy, że - skoro skarga niewątpliwie złożona została po terminie do jej wniesienia i strona złożyła jednocześnie wniosek o przywrócenie tego terminu – wniosek ten stanowi element akt sprawy rozumianej jako komplet niezbędnych dokumentów, które organ winien przekazać do Sądu. Niezastosowanie się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 wystąpi bowiem zarówno w wypadku niepodjęcia przez organ administracji publicznej w terminie czynności wymienionych w tym przepisie, jak i w wypadku ograniczenia się przez ten organ do wykonania jedynie niektórych z tych czynności, np. przekazania sądowi administracyjnemu skargi i odpowiedzi na skargę, ale bez akt administracyjnych, czy też bez złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten podlega bowiem rozpoznaniu przez Sąd w pierwszej kolejności i przed rozstrzygnięciem jego zasadności nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie sprawy. W sprawie niniejszej organ przekazał do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dopiero w dniu 26 stycznia 2012 r., a więc po upływie ponad 3 miesięcy od wpływu do organu i niewątpliwie z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Spowodowało to określone skutki procesowe w postaci odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 31 października 2011 r. w sprawie II SA/Ke 703/11. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że pomimo, iż organ miał wiedzę, że skarga J. R. została odrzucona z powodu wniesienia jej po terminie, co najmniej od dnia 10 listopada 2011 r. tj. od dnia doręczenia mu postanowienia o odrzuceniu skargi z tego powodu, to wniosek o przywrócenie terminu przekazany został przez organ dopiero po złożeniu niniejszego wniosku o ukaranie grzywną. Z tych powodów trudno uznać, aby błąd pracownika polegający na niezauważeniu wniosku o przywrócenie terminu nie mógł zostać, przez tak długi okres w żaden sposób zweryfikowany i trudno się również zgodzić z twierdzeniem organu, że uchybienie w jego przekazaniu miało charakter nieznaczny. Podkreślenia także wymaga, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - represyjny. Do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. należy przekazanie przez organ skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie całości dokumentacji Sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Funkcja represyjna art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje zaś uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które w niniejszej sprawie zostało niewątpliwie naruszone wskutek opóźnienia w przekazaniu do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości (por. postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011r. I OZ 597/11 dostępny w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych przyczyn, mimo że literalnie rzecz ujmując, przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obejmuje swym zakresem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w stanie faktycznym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek o wymierzenie organowi grzywny za uzasadniony i orzekł jak w sentencji postanowienia.