II SO/Ke 5/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian Sędziowie: Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosków sędziów i asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. o ich wyłączenie w sprawie ze skargi E. W., E. C., B. Z., W. Sz., B. M. i M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a: wyłączyć sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: R. B., Z. C., K. J., A. L., M. N., M. P., R. S., M. S.-K., J. S., B. S. - P., S. Ś., J. E. W., M. W., K. W., J. S., B. W., M. Z. - K., J. Z. oraz asesora tego Sądu M. J. W dniu 10 sierpnia 2007r. E. W., E. C., B. Z., W. S., B. M. i M. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wszyscy sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. - R. B., Z. C., K. J., A. L., M. N., M. P., R. S., M. S.-K., J. S., B. S. - P., S. Ś., J. E. W., M. W., K. W., J. S., B. W., M. Z. - K., J. Z. oraz asesor tego Sądu M. J. złożyli oświadczenia, że jedną ze skarżących- M. K., która jest pracownikiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., znają osobiście i wnieśli o ich wyłączenie od rozpoznawania niniejszej sprawy, gdyż zaistniała sytuacja może wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. przedstawił niniejszą sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem wyznaczenia innego sądu do rozpoznania wniosków o wyłączenie sędziów i asesora tego Sądu. Postanowieniem z dnia 14 marca 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do rozpoznania wniosków sędziego i asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. o wyłączenie w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą. Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) (zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), jak również na podstawie art. 19 cyt. ustawy, zgodnie z którym niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Stosownie do przepisu art. 21 ustawy p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. W myśl art. 24 ustawy p.p.s.a., powołane wyżej przepisy stosuje się odpowiednio do wyłączenia asesora sądowego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2005r., SK 53/04, wydanego na gruncie przepisu art. 19 ustawy p.p.s.a., który w uprzednio obowiązującym brzmieniu ograniczał możliwość wyłączenia sędziego jedynie do sytuacji, kiedy między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że instytucja wyłączenia sędziego powinna być tak ukształtowana przez ustawodawcę, aby umożliwiała objęcie wszelkich sytuacji, które mogłyby prowadzić do powstania, o ile nie u samej strony (na co wskazuje orzecznictwo), to co najmniej u obiektywnego, zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Jednocześnie gwarancje bezstronności sędziowskiej nie mogą być ograniczone jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym. Środki te muszą być bowiem pojmowane szerzej - jako umożliwiające wyłączenie w wypadku okoliczności (zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych), które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia w oparciu o w pełni zobiektywizowane przesłanki. Biorąc pod uwagę powyższe nie ulega wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi okoliczność, o jakiej mowa w art. 19 ustawy p.p.s.a. Sędziowie i asesor Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznawania niniejszej sprawy ze względu na fakt, że znają osobiście jedną ze skarżących- M. K., która pracuje w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w R.. W świetle powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz obecnego brzmienia art. 19 ustawy p.p.s.a., rozszerzającego przyczyny wyłączenia, stanowi to przesłankę uzasadniającą wyłączenie tych osób od rozpoznawania niniejszej sprawy. W obecnym stanie prawnym do wyłączenia sędziego nie jest już bowiem konieczne zaistnienie pomiędzy nim a stroną lub jej przedstawicielem, konkretnego stosunku osobistego - przyjaźni, bądź niechęci. Wystarczy, iż dana osoba jest zatrudniona w tym samym sądzie co sędzia, będąc mu znaną z racji pełnionych obowiązków. Dlatego też uznać trzeba, iż orzekanie w przedmiocie skargi pracownika Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. przez sędziów lub asesora tego samego Sądu bezsprzecznie może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 19 p.p.s.a i 24 p.p.s.a.