II SO/Ke 6/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o wymierzenie Wójtowi Gminy Sadowie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wójtowi Gminy Sadowie grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Wójta Gminy Sadowie na rzecz J.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 9 maja 2024 r. J. P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o wymierzenie Wójtowi Gminy Sadowie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", za nieprzekazanie do Sądu jej skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku J. P. wyjaśniła, że 26 lutego 2024 r. za pośrednictwem organu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy Sadowie w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z 26 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej finansowania przez Gminę budowy parkingu przy budynku świetlicy w miejscowości Łężyce. Dodała, że w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej WSA w Kielcach ustaliła, że skarga ta nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Sadowie wniósł o jego oddalenie w całości. Organ wskazał, że przesłał komplet akt sprawy wraz z pismem z 20 marca 2024 r. w przedmiocie przekazania powyższej skargi i odpowiedzi na nią. Wyjaśnił, że wszystkie siedem skarg, które J. P. złożyła w Urzędzie Gminy 26 lutego 2024 r. potraktowano zbiorczo i udzielono odpowiedzi na wszystkie te skargi w jednym piśmie z 20 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Ponieważ skarga J. P. z 26 lutego 2024 r. dotyczy bezczynności organu administracji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, co do terminu przekazania sądowi akt wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę zastosowanie znajduje art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Uregulowanie to stanowi lex specialis w stosunku do przytoczonego wyżej art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. Z kolei art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga J. P. na bezczynność Wójta Gminy Sadowie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 26 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej finansowania przez Gminę budowy parkingu przy budynku świetlicy w miejscowości Łężyce, wpłynęła do organu 26 lutego 2024 r. wraz z innymi jej skargami na bezczynność tego samego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ winien zatem przekazać Sądowi wszystkie te skargi wraz z oddzielnymi odpowiedziami na każdą z nich oraz aktami administracyjnymi najpóźniej do 12 marca 2024 r. Tymczasem organ przesłał Sądowi (przesyłką nadaną w placówce pocztowej 25 marca 2024 r.) skargę J. P. z 26 lutego 2024 r. na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 28 sierpnia 2023 r. (dotyczącej wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia pracowników Urzędu Gminy w latach 2018-2022) wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na skargę datowaną na 20 marca 2024 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Ke 55/24 i dopiero wskutek czynności podjętych przez Sąd w celu jej merytorycznego rozpoznania okazało się, że w przesłanych przez organ aktach administracyjnych znajduje się siedem innych skarg J. P.. Po ich wyłączeniu i zarejestrowaniu (sygn. akt II SAB/Ke 62-68/24) organ, zobowiązany do nadesłania odpowiedzi na każdą ze skarg, wyjaśnił w sprawie II SAB/Ke 65/24, że pismo z 20 marca 2024 r. jest także odpowiedzią na skargę na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej finansowania przez Gminę budowy parkingu przy budynku świetlicy w miejscowości Łężyce (pismo z 3 czerwca 2024 r.). Pisma o takiej samej treści złożone zostały w pozostałych siedmiu sprawach ze skarg J. P. wniesionych do organu 26 lutego 2024 r. Przesłanie do Sądu omawianej w tej sprawie skargi nastąpiło zatem po upływie ustawowego terminu do jej przekazania. Nadto wbrew twierdzeniom organu, z pisma z 20 marca 2024 r. zatytułowanego "Pismo w przedmiocie przekazania skargi" nie wynika, aby dotyczyło innych skarg wniesionych przez J. P., w tym skargi, o jakiej mowa wyżej. Jego treść wskazuje wprost na to, że stanowi ono odpowiedź na jedną skargę, a nie na siedem skarg. Niewątpliwie doszło do niezastosowania się przez Wójta Gminy Sadowie do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zaznaczyć trzeba, że działanie organu polegające na przekazaniu Sądowi kilku skarg zbiorczo poprzez wpięcie ich w akta administracyjne dołączone do innej skargi i bez udzielenia odpowiedzi na każdą z tych skarg, nie wypełnia dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. Z powyższego przepisu wynikał bowiem obowiązek organu przekazania Sądowi każdej skargi wraz z odpowiedzią na nią. Podkreślenia wymaga, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania wskazanych wyżej dokumentów sądowi administracyjnemu w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma bowiem charakter bezwzględny. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - represyjny. Do dyscyplinujących organ obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., należy przekazanie przez organ skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi, czy, jak w niniejszej sprawie, 15 dni. Funkcja represyjna art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje zaś uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które w tej sprawie zostało niewątpliwie naruszone wskutek nieprzekazania skargi do sądu, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 54 § 2 p.p.s.a. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem zapobieganiu naruszeniu prawa w przyszłości (zobacz m.in. postanowienie NSA z 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 597/11, LEX nr 896315). Wymierzając w tej sprawie grzywnę w wysokości 100 zł, Sąd miał na uwadze, że okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby opóźnienie i opisane wyżej wadliwości w przekazaniu skargi były efektem złej woli i chęci uchylenia się organu od kontroli przez sąd administracyjny zarzucanej mu bezczynności, skoro organ przekazał Sądowi skargę wraz z aktami sprawy, mimo że nie udzielił na nią odpowiedzi i nieprawidłowo umieścił ją wraz z innymi skargami w aktach administracyjnych. Należy także uwzględnić znaną Sądowi z urzędu okoliczność, że J. P. złożyła wnioski o wymierzenie Wójtowi Gminy Sadowie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie do Sądu każdej z siedmiu skarg na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, złożonych 26 lutego 2024 r. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że grzywna w kwocie 100 zł będzie adekwatna do wagi stwierdzonego naruszenia prawa przez organ oraz okoliczności rozpatrywanego przypadku. Wskazana wysokość grzywny pozwoli również, zdaniem Sądu, na zapobieżenie takim działaniom (zaniedbaniom) ze strony organu w przyszłości. Z powyższych przyczyn w stanie faktycznym tej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek o wymierzenie organowi grzywny za zasadny i orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. W oparciu o art. 200 p.p.s.a. Sąd w punkcie II sentencji orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł.