I SA/Kr 100/02
WyrokWSA w Krakowie2004-06-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Józef Michaldo, Asesor WSA Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykorzystanie przez pracodawcę środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych do bieżącej regulacji zobowiązań, z późniejszym zwrotem środków w nominalnej wysokości, stanowi przychód z działalności gospodarczej w postaci nieodpłatnego świadczenia podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Wykorzystanie przez pracodawcę środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych do bieżącej regulacji zobowiązań, nawet jeśli jest sprzeczne z przepisami dotyczącymi funduszu, nie stanowi nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Środki te nadal stanowią własność pracodawcy, mimo wyodrębnienia na osobnym rachunku bankowym, a do powstania nieodpłatnego świadczenia wymagane są co najmniej dwa odrębne majątki pod względem własnościowym.Stan faktyczny
Skarżący J. M. został decyzją Urzędu Skar উদ্বেżył podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając, że wykorzystał środki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych do bieżącej regulacji zobowiązań, co stanowiło nieodpłatne świadczenie. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących funduszu świadczeń socjalnych i podatku dochodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: NSA Józef Michaldo (spr.) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 11 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] zł)
I SA/Kr 100/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].2001 r., nr [...] Urząd Skarbowy w N., działając na podstawie art. 207 oraz art. 21 § 1 i 3 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 137 poz. 926, 160 poz. 1083 z 1997 r.) oraz art. 45 ust 6 w zw. z art. 24, 26 i 27 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 Nr 14 poz. 176 ze zm.) wymierzył J. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "M." Hurtownia Wyrobów Spirytusowych z tytułu prowadzenia tejże działalności podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...] zł, wpłacone zaliczki [...] zł, stwierdził nadpłatę w wysokości [...] zł.
Podstawą powyższego było stwierdzenie przez organ kontroli podatkowej, iż podatnik w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej środki zgromadzone na koncie Funduszu Świadczeń Socjalnych wykorzystał do celów innych niż ich przeznaczenie, a mianowicie do bieżącej regulacji zobowiązań. Uzyskał tym samym przychód z działalności gospodarczej w postaci nie odpłatnego świadczenia (art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) w wysokości [...] zł. Powstała, zatem po jego stronie wskazana korzyść rodząca obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik nie wykazał przychodu z tego tytułu i nie uiścił należnego podatku w kwocie [...] zł.
Z powyższą decyzją podatnik nie zgodził się, dając temu wyraz w odwołaniu z dnia [...].2001 r. W odwołaniu tym podatnik zarzucił Urzędowi Skarbowemu błędną wykładnię art.14 ust 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszenie art.1 ust 1 i art. 12 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Skarżący podniósł, iż to on jako pracodawca jest administratorem Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Dodał, też, iż cały zaliczony w ciężar kosztów odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych terminowo odprowadził na wyodrębniony rachunek bankowy, który był nieoprocentowany. Nie uszczuplił należnej pracownikom pomocy socjalnej. Zaoszczędził dodatkowych, pomniejszających podatek dochodowy kosztów, gdyż nie korzystał z dodatkowego kredytu bankowego.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 11.12.2001 r. Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy uznał, iż podatnik nie zadeklarował w podatku dochodowym za rok 2000 przychodu stanowiącego wartość nieodpłatnego świadczenia uzyskanego ze środków zgromadzonych na koncie funduszu świadczeń socjalnych. Wskazała nadto, iż właścicielem środków zgromadzonych na koncie funduszu nie jest ani pracodawca, ani zakład pracy. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 14 ust 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód uznać należy wartość nieodpłatnych świadczeń, a za takie jak wyżej wspomniano uznać należy skorzystanie ze środków funduszu.
Z powyższą argumentacją skarżący ponownie się nie zgodził i wniósł w dniu [...].2002r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Skargę oparto na zarzutach w znacznej mierze pokrywających się z zarzutami przytoczonymi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała argumenty przytoczone w uzasadnieniu decyzji.
Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym. Po pierwsze, stosownie do treści art. 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r, nr 153 poz. 1271 ze zm.), z dniem 1.01.2004 r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie, z treści art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Skarga J. M. jest uzasadniona. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała naruszenia prawa, które uzasadniało uchylenie decyzji.
Zgodnie z treścią art. 14 ust 2 pkt 8 o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 Nr 14 poz. 176 ze zm.) przychodem z działalności gospodarczej są również nieodpłatne świadczenia. W sprawie niniejszej poza sporem jest, iż skarżący celem sfinansowania prowadzonej działalności gospodarczej używał środków z konta Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych zgromadzonych na odrębnym rachunku bankowym. Bezspornym jest również, iż korzystał z tych środków nieodpłatnie i zwrócił na konto funduszu wykorzystane uprzednio środki finansowe w nominalnej wysokości.
Niewątpliwym jest, iż nieodpłatnym świadczeniem, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jest takie zdarzenie, którego następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu tj. takim w którym korzyść majątkową ma otrzymać tylko jedna strona. Środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, który tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych, administruje pracodawca (art. 5 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych - Dz. U. z 1996 r., Nr 70, poz. 335 z późn. zm.).
Jeśli zaś pracodawca narusza zasady gospodarowania środkami tego Funduszu, przeznaczonego na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych lub na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych, a więc nie wykonuje przepisów ustawy, albo podejmuje działanie niezgodne z jej przepisami podlega odpowiedzialności karnej.
W tym stanie rzeczy nie sposób jednak uznać, iżby np. czasowe wykorzystanie przez pracodawcę środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w sposób sprzeczny z przepisami tego funduszu stanowiło nieodpłatne świadczenie na jego rzecz. Aby takie świadczenie miało miejsce muszą istnieć co najmniej dwa odrębne w sensie własnościowym majątki.
W kontrolowanym przypadku mamy zaś do czynienia tylko z jednym majątkiem w tym rozumieniu. Środki Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych stanowią bowiem nadal własność pracodawcy, tyle, że są wyodrębnione na oddzielnym rachunku bankowym.
Skoro te okoliczności uszły uwadze organów orzekających, należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu l - instancji i dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a i c powołanej wyżej ustawy orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 powołanej wyżej ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło