I SA/Kr 1000/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 czerwca 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2011r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Z.M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 czerwca 2016r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2011r. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentował, że jest jedynym żywicielem rodziny, a egzekucja z wynagrodzenia za pracę spowoduje, że jego rodzina pozostanie bez środków do życia i środków na utrzymanie oraz leczenie poszczególnych jej członków. Zdaniem wnioskodawcy, wykonanie przedmiotowej decyzji będzie groziło niebezpieczeństwem poniesienia straty na życiu i zdrowiu jego oraz członków rodziny. Dodatkowo, jak wynika z danych zawartych w skardze, wnioskodawca pracuje zawodowo, ma na utrzymaniu żonę, która nie pracuje oraz dwoje dzieci w wieku trzynaście i dziewięć lat. Jego wynagrodzenie za pracę jest jedynym źródłem dochodu. Choruje na nadciśnienie, leczy się na boreliozę, ma rozpoznane początki cukrzycy. Natomiast jego żona leczy się neurologicznie, jest po pozagałkowym zapaleniu lewego nerwu wzrokowego oraz dermatologicznie, gdyż ma stwierdzoną łuszczycę skóry. Obecnie jest diagnozowana w kierunku podejrzenia stwardnienia rozsianego, nie jest w stanie pracować. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") – po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że sąd może uwzględnić wniosek strony, gdy zachodzi, co najmniej jedna z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany: "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami, na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej", (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącą wniosku, wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi, (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zauważa, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, zawarty w skardze nie został w wystarczający sposób uargumentowany, zawierał bowiem zbyt ogólne informacje, które nie zostały w żaden sposób potwierdzone, jednak biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonych w sprawie dokumentów (w szczególności przedłożonych na okoliczność przyznania prawa pomocy) i wynikających z nich faktów, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek należy uwzględnić. Odnosząc się do zasadności wniosku i biorąc pod uwagę całokształt okoliczności oraz dokumentów przedłożonych dotychczas w przedmiotowej sprawie należy uznać, że skarżący uprawdopodobnił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia, co do zasadności wniesionej skargi może ziścić przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący, poprzez złożone dokumenty w toku sprawy, wykazał, w czym miałyby się wyrażać trudne do odwrócenia skutki. Fakt, że skarżący sam utrzymuje bezrobotną żonę i dwójkę dzieci niewątpliwie ma znaczenie w sprawie, biorąc pod uwagę jego zarobki na poziomie 2.900 zł netto (jak wynika z danych zawartych we wniosku PPF, w którym skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie). Możliwości finansowe skarżącego, nawet przy uwzględnieniu wynagrodzenia za pracę, emerytury jego matki i świadczenia wychowawczego 500+na dzieci nie są duże. Jak podaje skarżący, jego wynagrodzenie za pracę od września 2016r. podlega zajęciu, a do wypłaty pozostaje mu jedynie kwota 1.380 zł. Środki, jakimi dysponuje skarżący w całości przeznaczane są na utrzymanie jego, żony oraz dwójki dzieci. Nie należy przy tym tracić z pola widzenia, że skarżący, jego żona, jak i matka są osobami schorowanymi, wymagającymi przyjmowania leków, których koszt stanowi znaczne obciążenie domowego budżetu. Wnioskodawca, ani członkowie jego rodziny nie dysponują przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Koszt utrzymania dzieci w wieku szkolnym także wiąże się ze znacznymi nakładami finansowymi. Zdaniem Sądu, opisane wyżej okoliczności, przy uwzględnieniu łącznej wysokości zobowiązania podatkowego oraz świadomości, co do negatywnych skutków społecznych, w postaci groźby zachwiania sytuacji materialnej i bytowej skarżącego w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie i rodzinie, w szczególności dzieciom, minimum warunków socjalnych i bytowych, spowodowały, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, należało uznać za zasadny, gdyż istnieje obawa wystąpienia zagrożeń, o jakich mowa w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Wprawdzie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odrębnym wnioskiem w sprawie i nie rzutuje na wniosek o przyznanie prawa pomocy (i odwrotnie), ale na marginesie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie, skarżący postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu został zwolniony od kosztów sądowych. Nie ulega wątpliwości, że świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie, jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty owej należności, należało mieć na uwadze konsekwencje bezpośrednio wpływające na sytuację bytową i rodzinną skarżącego. Biorąc po uwagę całokształt okoliczności i dokumentów przedłożonych przez skarżącego, Sąd uznał, że realizacja zaskarżonej decyzji, w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych, mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe w majątku skarżącego, co należy uznać za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na końcu podkreślić należy, że Sąd na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu, stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie podlegać kontroli Sądu, pod względem jej zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Wobec powyższego, Sąd postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a.