I SA/Kr 1015/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-04-21

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu może zostać oddalony z powodu nieuzupełnienia przez stronę wymaganych dokumentów i oświadczeń, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Pomimo wezwania do uzupełnienia danych dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej, strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło sądowi rzetelną ocenę jej możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący A.M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w związku z toczącą się sprawą dotyczącą postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Wniosek został złożony na nieobowiązującym formularzu, a po jego uzupełnieniu, sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń w celu oceny jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonych terminach, mimo przedłużenia.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2015 r. nr: [...] w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione p o s t a n a w i a wniosek oddalić W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania skarżący A.M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, że wniosek został złożony na nieobowiązującym formularzu, skarżącemu został przesłany właściwy druk "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że A.M. domaga się również ustanowienia na jego rzecz radcy prawnego w ramach prawa pomocy. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką – C.M.. Ich miesięczny dochód wynosi ok. 2.500 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącego na ¾ etatu w wysokości ok. 1.000 zł i emerytura jego matki w wysokości ok. 1.500 zł. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą 800 zł. W skład majątku skarżącego wchodzą działki o powierzchni 0.32 ha położone w Balicach o wartości ok. 100.000 zł. Nie posiada on oszczędności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W ocenie wnioskodawcy jego stan majątkowo – finansowy uzasadnia pozytywne rozpatrzenie wniosku. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych A.M., został on wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: - oświadczenie, gdzie zamieszkuje i czyją własność stanowi ta nieruchomość; - udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę za grudzień 2015 roku; - przedłożenie odpisu zeznań podatkowych za 2014 rok oraz 2015 rok, bądź zaświadczenia właściwego naczelnika właściwego urzędu skarbowego o wysokości przychodów i dochodów strony za 2015 rok, jeżeli zeznanie za ubiegły rok nie zostało jeszcze złożone; - potwierdzenie wysokości emerytury pobieranej przez C.M.; - przedłożenie wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego matkę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem; - udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie; - oświadczenie, w jaki sposób wykorzystywane są działki położone w B; - oświadczenie, czy skarżący jest właścicielem pojazdów mechanicznych – jeśli tak, należało podać ich markę oraz rok produkcji. Wezwanie z dnia 14 stycznia 2016 roku zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 stycznia 2016 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 27 stycznia 2016 roku. Pismem z dnia 26 stycznia 2016 roku skarżący wniósł o przedłużenie terminu do wykonania wezwania o uzupełnienie danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 5 lutego 2016 roku przedłużył termin o 7 dni. Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone stronie w dniu 17 lutego 2016 roku, zatem termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 24 lutego 2016 roku. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie przedłożył żądanych oświadczeń, ani dokumentów źródłowych. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10). Zdaniem orzekającego A.M. nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego dotyczyły przede wszystkim wysokości środków finansowych, pozostających w miesiącu do dyspozycji skarżącego i jego matki, a także wysokości ponoszonych przez nich wydatków. W formularzu z dnia 8 października 2015 roku skarżący wykazał własne dochody w wysokości 1.312,50 zł, a we wniosku z dnia 27 listopada 2015 roku podał, że wysokość tych dochodów wynosi ok. 1.000 zł. Podobne rozbieżności dotyczą też wysokości emerytury matki, gdyż skarżący pierwotnie określił kwotę tego świadczenia na ok. 2.000 zł, a następnie na ok. 1.500 zł. Różnice między sumą dochodów skarżącego i jego matki są zatem znaczne i wynoszą ponad 800 zł miesięcznie (3.312,50 zł – 2.500 zł = 812,50 zł). Uzupełnienia oraz potwierdzenia wymagały ponoszone przez stronę wydatki związane z utrzymaniem rodziny. W formularzu A.M. podał jedynie wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania (800 zł), brak było zatem danych dotyczących wydatków m. in. na wyżywienie, ubranie ubezpieczenie, telefon, czy ewentualne leczenie. Dane, którymi dysponował orzekający nie pozwoliły zatem na dokonanie sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów, koniecznych do ustalenia czy pozostają mu jakiekolwiek wolne środki finansowe, którymi mógłby pokryć należne w sprawie koszty sądowe, czy też wynagrodzenie pełnomocnika. Wyjaśnienia wymagała także kwestia w jaki sposób wykorzystywane są nieruchomości w Balicach będące własnością skarżącego. Istotne w przedmiocie przesłanek prawa pomocy byłyby bowiem informacje, czy nieruchomości przynoszą właścicielowi dodatkowe dochody np. z tytułu dzierżawy. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych wykazanych w formularzu "PPF", ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się skarżący. A.M, pomimo przedłużenia terminu do uzupełnienia wniosku, nie odniósł się jednak w żaden sposób do skierowanego do niego wezwania, a w rezultacie wątpliwości co do jego oświadczeń pozostały niewyjaśnione Skoro skarżący nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika we własnym zakresie. W związku z tym jego wniosek należało oddalić na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło