I SA/Kr 1039/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 759/12 oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia : 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego, 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 759/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę E.M. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż skarżąca przed jej wniesieniem nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 27 maja 2014 r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego na mocy art. 273§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Jednocześnie wniosła o "przyznanie prawa pomocy w wymiarze całkowitym na podstawie złożonych wniosków 15.04 i 17.09.2012 r". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym (tj. dział VII Wznowienie postępowania – przypis własny Sądu), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Należy podkreślić, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową. Z zacytowanego przepisu, jak również uregulowań zawartych w art. 271-273 wynika, że skarga o wznowienie tego postępowania przysługuje od określonych orzeczeń - prawomocnych, kończących postępowanie - i musi być oparta na przesłankach określonych w ustawie. Stąd też merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego poprzedzone jest badaniem przez sąd dopuszczalności jej wniesienia. Jak stanowi bowiem art. 280 § 1 ww. ustawy Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zasadniczym wymogiem dopuszczalności środka zaskarżenia, jakim jest skarga o wznowienie postępowania sądowego, w świetle art. 270 p.p.s.a., jest warunek, by skarga odnosiła się do orzeczenia prawomocnego. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony, ponieważ przedmiotowe postanowienie o odrzuceniu skargi jest prawomocne od dnia 20 sierpnia 2012 r. W ocenie Sądu, rozpoznanie złożonej w niniejszej sprawie skargi nie było jednak możliwe z uwagi na to, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W postępowaniu wstępnym, do którego przeprowadzenia obliguje ww. art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd jest obowiązany zbadać m.in., czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania. Przy czym w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że nawet sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271 – 274 p.p.s.a. (normującym katalog podstaw wznowienia postępowania sądowego) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (np. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04; postanowienie NSA z dnia 25 września 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 970/01). Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 44/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brakiem ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest nie tylko sytuacja, gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach działu VII p.p.s.a., ale również, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, lecz już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd jest władny ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Podkreślenia również wymaga, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 1837/07 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności samej skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny tej dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, co wymagałoby odniesienia się do zaskarżonego aktu z zakresu administracji publicznej, ale tylko fakt ich powołania. W świetle powyższych uwag, Sąd stwierdza, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 273§2 p.p.s.a., który stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżąca powołała się na uzasadnienie wyroku WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Kr 2/14, którym to wyrokiem oddalono skargę na bezczynność Ministra Finansów. Z uwagi na zawarte w uzasadnieniu wskazanego wyroku stwierdzenie, że "...sąd mógł merytorycznie rozpoznać skargę, choć skarżąca nie poprzedziła jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa...", E.M. domaga się w niniejszej sprawie merytorycznego rozpoznania "wniesionej interpretacji indywidualnej w zakresie prawa podatkowego". Skarżąca w żaden sposób nie wskazała, w jaki sposób poprzez wydanie ww. wyroku (w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Finansów, gdzie obowiązuje inny tryb zaskarżenia do Sądu), i treść jego uzasadnienia miałaby się zrealizować wskazywana przez stronę przesłanka z art. 273§2 p.p.s.a. W sprawie zakończonej postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 26 czerwca 2012 r. Sąd oceniając okoliczności dotyczące dopuszczalności rozpoznania skargi na interpretację indywidualną Ministra Finansów, prawomocnie uznał, że nie może nadać skardze dalszego biegu, gdyż przed jej wniesieniem strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca podała także, że z uwagi nie nieprzyznanie profesjonalnego pełnomocnika, nie mogła fachowo działać przed sądem, zatem być należycie reprezentowaną i została pozbawiona możności działania. Sąd wskazuje w związku z tym, że zgodnie z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zdaniem Sądu, powołana przez stronę podstawa skargi o wznowienie postępowania w istocie nie istnieje, bowiem skarżąca utożsamia użyte w tym przepisie sformułowanie o nienależytej reprezentacji i pozbawieniem możności działania z faktem, że w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z dnia 26 czerwca 2012 r. oddalono wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (postanowienie WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2012 r. oraz postanowienie NSA z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 104/13, oddalające zażalenie na to postanowienie). Okoliczność, że w takiej sytuacji skarżąca w postępowaniu sądowym działała osobiście nie stanowi o braku należytej reprezentacji i pozbawieniu strony możności działania. W świetle powyższego - wobec niewyjaśnienia na czym polegało pozbawienie możności działania i brak należytej reprezentacji w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 759/12, a także wobec braku wskazania, jakie nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, zostały wykryte, w sytuacji, gdy z treści skargi i akt sprawy jednoznacznie wynika, że powołane podstawy wznowienia nie zachodzą, należy stwierdzić, że przedmiotowa skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia i podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, działając na zasadzie art. 280§1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zgodnie z utrwalonym już w judykaturze i doktrynie poglądem, skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, Lex nr 552419).Tego rodzaju sytuacja zachodzi właśnie w niniejszej sprawie. Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została bowiem oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Oczywiste zatem jest, że brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowej skargi. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji na mocy art. 247 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.