I SA/Kr 1041/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 kwietnia 2014 r. nr: [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2012 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 kwietnia 2014 roku w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2012 r. skarżąca K.B. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem F.B. ur. 19 marca 2014 roku. Jej miesięczny dochód wynosi 1.344 zł i stanowi go zasiłek macierzyński. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni 0,10 ha. Nie dysponuje ona zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż obecnie jedynym źródłem jej utrzymania oraz dziecka jest otrzymywany zasiłek macierzyński. Nie posiada innych środków, z których mogłaby opłacić koszty sądowe. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, K.B.została wezwana do ich uzupełnienia poprzez przesłanie w terminie 7 dni: oświadczenia gdzie aktualnie zamieszkuje, czyją własność stanowi ta nieruchomość oraz kto ponosi koszty utrzymania tej nieruchomości, wykazanie wszystkich osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z podaniem ich stanu majątkowego oraz źródła i wysokości miesięcznych dochodów, odpisu zeznań podatkowych skarżącej oraz osób z którymi prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe za rok 2013 rok, przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącą oraz jej domowników rachunków bankowych (osobistych i firmowych) i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, udokumentowanie aktualnymi rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, wywóz ścieków, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie, itp., a także oświadczenia czy skarżąca posiada pojazdy mechaniczne. Odnosząc się do wezwania K.B. w piśmie z dnia 24 czerwca 2014 roku oświadczyła, iż w chwili obecnej zamieszkuje ze swoją rodziną, tj. synem i mężem u jej rodziców, w domu będącym własnością matki. Gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i 3-miesięcznym synem. W kosztach utrzymania (prąd, gaz, ogrzewanie, wywóz śmieci) partycypuje 1/3 ich wartości. Mama skarżącej prowadzi osobne gospodarstwo domowe z małoletnią córką i niepracującym mężem. Wysokość ich dochodów, po potrąceniu zajęć komorniczych wynosi 1.071 zł. Koszty miesięcznego utrzymania domu, jakie ponosi skarżąca przedstawiają się następująco: prąd 250 zł x 30% = 75 zł, gaz 125 zł x 30% = 37,50 zł, ogrzewanie 400 zł x 30% = 120 zł, wywóz śmieci 6 zł x 3 osoby = 18 zł, telefon 250 zł. Ponadto na utrzymanie syna, cierpiącego na refluks, wydaje kwotę ok. 800 zł na zakup mleka, zagęszczaczy do mleka, pieluch, ubrań, witamin, leków i odpowiednich szczepionek. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada pojazdu mechanicznego. Do pisma skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: historii operacji na rachunku bankowym w banku ING za okres od kwietnia do lipca 2014 roku zeznania PIT-37 skarżącej za 2013 rok oraz zeznania PIT-28 za 2013 rok M.B. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. W niniejszej sprawie skarżąca K.B. nie przekonała orzekającego o niemożliwości uiszczenia przez nią kosztów sądowych we własnym zakresie. Dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" nie miały cech "dokładności", a wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało przez skarżącą zrealizowane w pełni. Przede wszystkim orzekający nie dysponuje pełnymi danymi dotyczącymi wysokości dochodów w rodzinie skarżącej, brak jest bowiem jakichkolwiek informacji o źródle i wysokości aktualnych dochodów męża, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Przesłana kopia zeznania podatkowego M.B. PIT-28 obrazuje wysokość przychodów męża skarżącej za 2013 rok, nie stanowi ona jednak potwierdzenia aktualnego źródła i wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów. Informacja we wniosku o przyznanie prawa pomocy o wysokości dochodów skarżącej z tytułu pobieranego zasiłku macierzyńskiego nie obrazuje zatem pełnej sytuacji finansowej strony i jej rodziny. Pomimo wyraźnego wezwania, skarżąca nie przedłożyła żadnych rachunków potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem członków rodziny. Podane kwoty opłat za prąd, gaz, ogrzewanie, wywóz śmieci, telefon i utrzymanie dziecka nie obrazują wszystkich ponoszonych wydatków. Brak jest bowiem informacji m.in. o opłatach za wodę, wywóz ścieków, wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, czy chociażby podatki od nieruchomości. W takiej sytuacji orzekający nie może dokonać sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych przez rodzinę wnioskodawczyni kosztów, aby ustalić czy pozostają jej jakiekolwiek wolne środki finansowe, którymi mogłaby pokryć należne w sprawie koszty sądowe. Odnośnie przesłanej przez skarżącą historii rachunku bankowego ING BankOnLine, należy stwierdzić, iż nie może ona stanowić prawidłowego wykonania wezwania w tym zakresie. Przede wszystkim przesłany wydruk nie zawiera informacji pozwalających na ustalenie kto jest właścicielem rachunku, ani nie zawiera wszystkich transakcji (wydrukowana została tylko pierwsza strona), co jest istotne zważywszy na fakt, iż operacje na rachunku nie są ujęte w porządku chronologicznym. Orzekający pragnie również zauważyć, że przesłana historia zaksięgowanych operacji bankowych nie zawiera potwierdzenia wpływu pobieranego przez stronę zasiłku macierzyńskiego, co sugeruje, że strona nie wykazała wszystkich operacji na koncie, bądź posiada jeszcze inny rachunek bankowy, którego nie ujawniła. Podkreślenia wymaga, że wszystkie dokumenty, których przedłożenia oczekiwał orzekający, miały istotne znaczenie dla oceny przesłanek prawa pomocy. Pozwalałyby one bowiem na zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, a nie sytuacji wykreowanej przez wybiórcze przedstawienie niepełnych danych. Niewykonanie przez skarżącą wezwania do udokumentowania dochodów i wydatków spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżąca faktycznie znajduje się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżącą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.