I SA/Kr 1042/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. w L. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 21 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ponownej negatywnej oceny projektu - skargę oddala - I. Instytucja Organizująca Konkurs-Urząd Marszałkowski Województwa M. , pismem z 11 stycznia 2018r. (znak: [...]) poinformowała wnioskodawcę-Parafię Rzymskokatolicką pw. [...] w L. w wyniku oceny formalnej projektu pn. [...], że przedstawione przedsięwzięcie realizowane przez kościelną osobę prawną nie może uzyskać dofinansowania w ramach RPO WM 2014-2020, z uwagi na niespełnienie obligatoryjnego kryterium, tj. Kwalifikowalność projektu, określonego w załączniku Nr 1 do Regulaminu konkursu. Wskazano na niezgodność takiego wsparcia z zapisami umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską oraz z aktami prawa krajowego. Zdaniem IOK, udzielenie wsparcia ze środków publicznych na realizację przedmiotowego projektu stanowi naruszenie zapisów art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie w dniu 28 lipca 1993r. oraz ust. 1 art. 43 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP. W uzasadnieniu swojej oceny IOK uznała, iż projekt nie wpisuje się w katalog przedsięwzięć, na które kościelne osoby prawne mogą uzyskać dofinansowanie ze środków publicznych. IOK zaznaczyła, iż pierwotna i podstawowa funkcja budynków objętych projektem dotyczy funkcji religijnych, związanych z funkcjonowaniem parafii obrządku rzymsko-katolickiego. Konkluzją uzasadnienia przeprowadzonej oceny jest stwierdzenie, iż zakres rzeczowy projektu nie jest związany z realizacją celów humanitarnych, charytatywno-opiekuńczych, naukowych i oświatowo-wychowawczych. Projekt nie ma również na celu stworzenia warunków do działania duszpasterstwa wojskowego oraz duszpasterstwa specjalnego w zakładach państwowych, nie dotyczy także podlegających ochronie prawnej dóbr kultury. Przedmiotem niniejszego projektu jest wykonanie 3 instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną na potrzeby własne Parafii: instalacji fotowoltaicznej o mocy 5,88 kWp dla potrzeb Domu Rekolekcyjnego, instalacji fotowoltaicznej o mocy 6,16 kWp dla potrzeb Kościoła oraz instalacji fotowoltaicznej o mocy 8,4 kWp dla potrzeb Plebanii. W ocenie IZ RPO WM, zakres przedstawionej przez Parafię działalności prowadzonej w obiekcie będącym przedmiotem inwestycji nie wpisuje się w katalog przedsięwzięć, na które zgodnie z zapisami Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską oraz ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej kościelne osoby prawne mogą uzyskać dofinansowanie ze środków publicznych. Określona w punkcie L.3 wniosku o dofinansowanie działalność prowadzona w kościele parafialnym jest bowiem w całości związana z praktykowaniem kultu religijnego, a wskazane przedsięwzięcia organizowane w budynku plebanii można uznać za niezinstytucjonalizowaną działalność społeczną, w znacznej mierze związaną z kultem religijnym. Poza tym pierwotną i podstawową funkcją obu budynków jest funkcja religijna związana z funkcjonowaniem parafii obrządku rzymsko-katolickiego. IZ RPO WM uznała zatem, że zakres rzeczowy inwestycji nie jest w żaden sposób związany z realizacją celów humanitarnych, charytatywno-opiekuńczych, naukowych i oświatowo-wychowawczych, nie ma również na celu stworzenia warunków do działania duszpasterstwa wojskowego oraz duszpasterstwa specjalnego w zakładach państwowych oraz nie dotyczy podlegających ochronie prawnej dóbr kultury. Wnioskodawca złożył protest, zarzucając błędną ocenę, iż kościelna osoba prawna nie może uzyskać wsparcia w ramach dofinansowania RPO WM 2014-2020. Według wnioskodawcy argument oceniającego jest sprzeczny z Regulaminem konkursu, który dopuszcza typ beneficjenta: kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych. Ponadto, wnioskodawca w uzasadnieniu złożonego protestu przytoczył obszerne zapisy wniosku, które miały stanowić potwierdzenie, iż niniejszy projekt jest zgodny z celami danego działania. Zarząd Województwa pismem z 23 lutego 2018r. nr [...], w oparciu o art. 53 - 59 ustawy z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, zapisów Podręcznika Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa M. na lata 2014-2020- wersja nr 4, stanowiącego załącznik do Uchwały Nr 286/17 Zarządu Województwa Małopolskiego z 27 lutego 2018r. oraz Regulaminu konkursu nr [...], 4 Oś Priorytetowa Regionalna polityka energetyczna, Działanie 4.1 Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, Poddziałanie 4.1.1 Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych, stanowiącego załącznik do Uchwały Nr 1376/17 Zarządu Województwa Małopolskiego z 29 sierpnia 2017r., zmienionego Uchwałą Nr 1733/17 Zarządu Województwa Małopolskiego z 26 października 2017r. oraz Uchwałą Nr 1781/17 Zarządu Województwa Małopolskiego z 31 października 2017r., protestu nie uwzględnił. Odnosząc się do zarzutów zawartych w proteście, Instytucja Rozpatrująca Protest nie dostrzegła sprzeczności między uzasadnieniem kryteriów wskazywanych przez Parafię, gdyż wyłączenie jej projektu z możliwości dofinasowania nie miało charakteru podmiotowego - projekt nie został odrzucony z powodu faktu, iż Wnioskodawca jest kościelną osobą prawną. Zgodnie z katalogiem - określonym w § 20 Regulaminu konkursu - kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych stanowią podmioty mogące ubiegać się o dofinasowanie. Zatem oceniający słusznie uznali kryterium -Kwalifikowalność wnioskodawcy i partnerów - za spełnione. Negatywna ocena wynikała natomiast z wyłączeń przedmiotowych, mając bowiem na względzie istniejący porządek prawny, kościelne osoby prawne mogą otrzymać wsparcie w ramach RPO WM na lata 2014-2020 jedynie na działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, a także dotyczącą odbudowy i utrzymania dóbr kultury oraz konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów, w co nie wpisuje się projekt Wnioskodawcy. Zarząd Województwa wyjaśnił, że zakaz finansowania inwestycji sakralnych i kościelnych jest konsekwencją zasady niezależności państwa i Kościoła katolickiego, która znajduje swe źródło w ust. 2 art. 25 Konstytucji RP. Wyrażona w tym artykule zasada neutralności światopoglądowej państwa znajduje swe rozwinięcie w art. 10 ustawy z 17 maja 1989r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2017r. poz. 1153), w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim, neutralnym w sprawach religii i przekonań. Z kolei ust. 2 przywołanego powyżej artykułu przewiduje istnienie w systemie prawnym wyjątków od zakazu dotowania kościołów i innych związków wyznaniowych. Taki wyjątek przewidziany został w art. 21a tejże ustawy, zgodnie z którym działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym. naukowym i oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzona przez instytucje państwowe. Instytucja Rozpatrująca Protest wskazała, że w obrocie prawnym normy kształtujące takie wyjątki zawarte są m.in. w Konkordacie. Ustęp 1 art. 22 zakreśla, podobnie jak powołana powyżej ustawa o gwarancjach wolności i sumienia, obszar wyjątków, zgodnie z którym działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez kościelne osoby prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służąca analogicznym celom i prowadzona przez instytucie państwowe. Z kolei w ust. 4 przewidziana jest możliwość wsparcia materialnego w celu konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i budynków towarzyszących, a także dzieł sztuki stanowiących dziedzictwo kultury. Kolejny wyjątek przewidziany jest w art. 43 ust. 3 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, umożliwiający udzielanie dotacji na odbudowę i utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych. Zdaniem Zarządu Województwa, na szczególną uwagę zasługuje jednak ust. 1 art. 43 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, regulujący finansowe aspekty inwestycji sakralnych i kościelnych, w myśl którego inwestycje sakralne i kościelne są finansowane ze środków własnych kościelnych osób prawnych. Z przepisu tego wynika zakaz dla wszelkich organów władz publicznych, zarówno administracji państwowej, jak i samorządowej, finansowania inwestycji sakralnych i kościelnych. Skoro bowiem ustawodawca wyraźnie wskazuje źródło finansowania takich inwestycji, oznacza to, że środki na te inwestycje nie mogą pochodzić z innych źródeł. Biorąc pod uwagę ww. przepisy oraz istniejący porządek prawny, w opinii IRP, kościelne osoby prawne mogą otrzymać wsparcie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014-2020 jedynie na działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, a także dotyczącą odbudowy i utrzymania dóbr kultury oraz konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów. Zdaniem IRP, kluczową kwestią dla właściwej oceny spełnienia kryterium Kwalifikowalność projektu było więc rozstrzygnięcie, czy Parafia realizuje w obiektach objętych projektem cele humanitarne, charytatywno-opiekuńcze, naukowe i oświatowo-wychowawcze lub dotyczące odbudowy i utrzymania dóbr kultury oraz konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów. Zdaniem IRP wskazane w dokumentacji aplikacyjnej przedsięwzięcia odbywające się w budynku kościoła, domu parafialnego oraz plebanii, tj.: organizacja cyklicznych kursów Alpha, opieka nad dziećmi, grupka teatralna, cykliczne spotkania dzieci i młodzieży w celach misyjnych, próby nauki śpiewu, zbiórki okolicznościowe, współpraca z całodobową placówką Siemacha dla młodzieży, kurs dla Małżeństw są działalnością związaną w głównej mierze z kultem religijnym i nie mogą zostać uznane za realizację celów wskazanych w Konkordacie. Wnioskodawca w złożonym proteście wskazuje, że Grupa Teatralna młodzieży i dzieci poprzez współpracę z całodobową placówką Siemacha dla młodzieży i z Środowiskowym Domem Samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi spełnia cele charytatywno-opiekuńcze, naukowe, oświatowo-wychowawcze oraz utrzymania dóbr kultury. W opinii IRP nie można uznać, że działalność Grupy Teatralnej spełnia cele charytatywno-opiekuńcze, bowiem nie wykazano we wniosku w jaki sposób w budynkach objętych projektem realizowana jest ta działalność. Nie można również uznać, iż Grupa Teatralna dzieci i młodzieży spełnia cele naukowe, oświatowo-wychowawcze, czy też związane z utrzymaniem dóbr kultury. IRP wskazała, że ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP dopuszcza finansowanie z dotacji państwowych, odbudowy i utrzymania dóbr kultury stanowiących własność kościelnych osób prawnych. Zgodnie z art. 22 ust. 4 Konkordatu Rzeczpospolita Polska w miarę możliwości udziela wsparcia materialnego w celu konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i budynków towarzyszących, a także dzieł sztuki stanowiących dziedzictwo kultury. Zarząd Województwa zauważył, iż w polskim ustawodawstwie nie definiowane jest dobro kultury, natomiast istnieje definicja zabytku w ustawie z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 2187). Zgodnie z ww. ustawą zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Dobro kultury winno być definiowane zatem jako zabytek. Tym samym dopuszczalne jest finansowanie z dotacji państwowych odbudowy i utrzymania inwestycji sakralnych i kościelnych, jeśli są one zabytkami w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków. Zarząd Województwa uznał zatem, że nie można przyjąć, iż ewentualne dofinansowanie przeznaczone byłoby na utrzymanie dóbr kultury i służyłyby one ochronie substancji zabytku, zachowaniu jego zabytkowego charakteru. Organ podkreślił, że działalność Grupy Teatralnej nie ma związku z utrzymaniem dobra kultury, a nieruchomości będące przedmiotem niniejszego projektu nie są wpisane do rejestru zabytków - w związku z tym nie podlegają wsparciu publicznemu na utrzymanie dóbr kultury. Ponadto IRP zwróciła uwagę, iż sam Wnioskodawca w polu C.1 wniosku wskazał, iż głównym celem projektu jest zwiększenie poziomu produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, tym samym nie można uznać jakoby przedmiotowy projekt miał służyć zabezpieczeniu i ochronie zabytkowej substancji. Odnosząc się do podnoszonej przez Parafię kwestii spełnienie celów humanitarnych i charytatywno-opiekuńczych przez Zespół Charytatywny Caritas, IRP zwróciła uwagę, iż działalność szkolnego koła Caritas w kościele ma charakter incydentalny (coroczna zbiórka żywności, zbiórki l pieniężne przy kościele, zbiórki okolicznościowe na rzecz potrzeb w kraju i na świecie) i nie uzasadnia uznania, że budynki objęte projektem wykorzystywane są na cele charytatywno- opiekuńcze i humanitarne. Zdaniem IRP, również organizowane dwa razy w roku przez trzy miesiące w spotkaniach co tygodniowych kursy Alpha i Grupka Dziecięca przy Kursie Apha nie spełniają celów naukowo-wychowawczych i utrzymania dóbr kultury, ponieważ nie jest to działanie związane z prowadzeniem placówek oświatowo-wychowawczych realizujących cele analogicznie do instytucji państwowych, a także nie jest związane z utrzymaniem dobra kultury i ochrony substancji zabytku. Jednocześnie Zarząd Województwa, odnosząc się do zawartego w proteście zarzutu, stwierdził, że przyjęta przez Wnioskodawcę we wniosku metodologia kosztów dotycząca działalności sakralnej i niesakralnej jest błędna. IRP zwróciła uwagę, iż przyjęty we wniosku podział procentowy, tj. Dom Rekolekcyjny 100% kosztów kwalifikowanych, Kościół 55% kosztów kwalifikowanych, 45% niekwalifikowanych oraz Plebania 70% kosztów kwalifikowanych, 30% niekwalifikowanych nie może zostać uznany za prawidłowy, ponieważ działalność prowadzona we wszystkich w/w budynkach nie dotyczy wyjątków wskazanych w Konkordacie, zatem w całości koszty należy uznać za niekwalifikowane. II. Parafia Rzymskokatolicka pw. [...] w L. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie: - art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993r. poprzez jego błędną wykładnię w ten sposób, iż Departament uznał za działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym jedynie formy wskazane w art. 14 Konkordatu i art. 39 ustawy (...) pomimo otwartego charakteru tych normatywnych wyliczeń oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że organ nie potraktował działalności skarżącej objętej tym przepisem na równi z działalnością Państwa; - art. 14 Konkordatu w zw. z art. 39 ustawy z 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "ustawa wyznaniowa") poprzez "błędną wykładnię w ten sposób, że Departament potraktował wyliczenia wskazane w tych przepisach, jako katalogi zamknięte i niewłaściwie zinterpretował ich treść, odmawiając działaniom skarżącej charakteru działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym"; - art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 poprzez dokonanie oceny w sposób sprzeczny z zasadą niedyskryminacji i negatywną ocenę wniosku na etapie formalnym wyłącznie z powodu statusu skarżącej, jako kościelnej osoby prawnej; - art. 43 w zw. z art. 41 ustawy wyznaniowej poprzez ich niewłaściwą wykładnię w ten sposób, że Departament rozszerzył zastosowanie tych przepisów poza działalność dotyczącą budownictwa oraz wykluczył jakiekolwiek wsparcie działań kościelnych osób prawnych na podstawie tych przepisów; - art. 22 ust. 4 Konkordatu i art. 17 ustawy z 17 maja 1989r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. dalej- u.g.w.s.w.) poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie uznał planowanych działań za udzielenie wsparcia w celu remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i towarzyszących oraz za współdziałanie w ochronie, konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury religijnej w wyniku czego odmówił wnioskowi skarżącej kryterium kwalifikowalności; - art. 51 ustawy wyznaniowej poprzez "jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie uznał planowanych działań za współdziałanie instytucji kościelnych, samorządowych i państwowych w ochronie i udostępnianiu bibliotek będących własnością kościelną, w wyniku czego odmówił Parafii prawa do ubiegania się o dofinansowanie w ramach projektu; - art. 37 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie wziął pod uwagi ustalonej praktyki instytucji zarządzających i nie dokonał oceny wniosku w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając wnioskodawcom równy dostąp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania; - art. 37 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 w/w ustawy poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie oparł oceny na tekście regulaminu i stosował go w sposób wzajemnie sprzeczny. Wskazując na powyższe wniesiono o stwierdzenie, że ocena projektu przez organ została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie kosztów. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W trakcie rozprawy w dniu 14 czerwca 2018r. pełnomocnik Skarżącej podniósł dodatkowo zarzut formalny dokonania oceny projektu przez jednego oceniającego. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 24 maja 2018r. sygn. akt: I SA/Kr 314/18 uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Zarządowi Województwa i zasądził od Zarządu Województwa na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł. W pisemnych motywach wyroku Sąd wskazał, że projekt został poddany ocenie na etapie formalnym i nie został uznany za spełniający kryterium wyboru projektów określonych w załączniku nr 1 do regulaminu konkursu, tym samym został oceniony negatywnie na etapie oceny formalnej, ze względu na fakt niespełnienia kryterium "Kwalifikowalność projektu". Procedura odwoławcza została wyczerpana. Skarżąca po otrzymaniu informacji o negatywnej ocenie projektu, wniosła w terminie przewidzianym ustawą protest, który nie został uwzględniony. W ustawowym terminie 14 dni Skarżąca złożyła skargę do WSA w Krakowie na nieuwzględnienie protestu. W przedmiotowej sprawie Skarżąca wnosząc skargę do Sądu zachowała wszystkie wymogi formalne i wyczerpała tryb zaskarżenia określony w ustawie wdrożeniowej, umożliwiając Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego aktu. Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie IRP i poprzedzające je rozstrzygnięcie IOK, Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów procedury dokonywania oceny projektów przez dokonanie oceny projektu przez jednego oceniającego. Zasady dotyczące trybu składania i wymogów jakie spełniać mają wnioski oraz sposobu i kryteriów ich oceny zawarte zostały w regulaminie konkursu nr [...], z 29 sierpnia 2017r., 4 Oś Priorytetowa Regionalna polityka energetyczna, Działanie 4.1 Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, Podziałanie 4.1.1 Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych, stanowiący załącznik do uchwały nr 1376/17 Zarządu Województwa Małopolskiego. W §32 ust. 1 regulaminu konkursu wskazano, że procedura oceny projektów określona jest w Regulaminie prac Komisji Oceny Projektów (KOP) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020, stanowiącym załącznik nr 5 do regulaminu konkursu. Przepis §10 ust. 3 regulaminu KOP stanowi, że "ocena formalna oraz merytoryczna (elementem której jest ocena finansowa) projektu dokonywana jest przez dwóch członków KOP (para oceniająca) w odniesieniu do każdego etapu oceny zgodnie z ich zakresem czynności lub przypisaną dziedziną. Pary oceniające dany projekt na poszczególnych etapach tworzą razem skład oceniający projekt." Z kolei w myśl przepisu § 2 ust. 4 i 5 regulaminu KOP – "pozytywna ocena formalna" ma miejsce w przypadku przyznania przez dwie osoby oceniające ocen "TAK" we wszystkich kryteriach oceny formalnej, natomiast "negatywna ocena formalna" ma miejsce w sytuacji przyznania przez dwie osoby oceniające oceny "NIE" w co najmniej jednym kryterium oceny formalnej. W rozpatrywanej przez Sąd sprawie, pomimo powyższych zapisów regulaminu KOP, ocena formalna została dokonana przez jedną osobę oceniającą (podkreślenie Sądu), tym samym IOK nie tylko nie zastosowała się do wspomnianych powyżej zapisów regulaminu KOP, ale w sposób oczywisty naruszyła przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, dokonując oceny w sposób nierzetelny, nie przestrzegając ustanowionych przez siebie reguł wyboru projektów. Działanie IOK zostało zaakceptowane przez IRP, przez co IRP również naruszyła powyższe przepisy. Jest rzeczą oczywistą, że podmiot przystępujący do konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować, i jednocześnie precyzyjnego stosowania się do tych zasad może oczekiwać od instytucji organizującej konkurs, gdyż ogłoszonym regulaminem związana jest również instytucja organizująca konkurs. Uzasadnieniem do przeprowadzenia oceny przez jedną osobę oceniającą, w żadnym wypadku nie mogło być, wejście w życie w dniu 30 marca 2017r. wytycznych Ministra Rozwoju i Finansów z 6 marca 2017r. wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy wdrożeniowej, w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 -2020 (Monitor Polski z 2017r. poz. 291), w których zniesiono obowiązek dokonywania oceny przez dwie osoby. Obowiązek ten wynikał z wcześniejszych zapisów wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 31 marca 2015r. w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020, w których to w Podrozdziale 7.3.- "Ocena projektów" w pkt 8 wpisano, że ocena spełnienia każdego z kryteriów jest przeprowadzana przez co najmniej dwóch członków KOP. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy wdrożeniowej, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wykonujący zadania państwa członkowskiego, w celu zapewnienia zgodności sposobu realizacji programów operacyjnych z prawem Unii Europejskiej w zakresie wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności oraz spełniania wymagań określanych przez Komisję Europejską w tym zakresie, a także w celu zapewnienia jednolitości sposobu realizacji programów operacyjnych i prawidłowości realizacji zadań i obowiązków określonych ustawą, może wydać wytyczne dotyczące trybu dokonywania wyboru projektów. Z uwagi na treść art. 5 ust. 5 pkt. 1 i 2 minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wykonujący zadania państwa członkowskiego: podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej lub portalu, wytyczne horyzontalne oraz ich zmiany, a także termin, od którego wytyczne horyzontalne lub ich zmiany są stosowane; oraz ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" komunikat o adresie strony internetowej oraz portalu, na których zostaną zamieszczone wytyczne horyzontalne oraz ich zmiany, a także o terminie, od którego wytyczne horyzontalne lub ich zmiany są stosowane. Istnieje więc wyraźna delegacja ustawowa dla wydawania przedmiotowych wytycznych oraz tryb ich promulgacji. Powyższe usytuowanie wytycznych w systemie zasad dokonywania wyboru projektów, nie zmienia oceny, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają zapisy regulaminu konkursu z dnia ogłoszenia naboru, w których jednoznacznie wskazano według jakich zasad dokonywana jest ocena. Zasady te mogłyby zostać zmienione, po ogłoszeniu konkursu, jedynie w drodze stosownej zmiany regulaminu, której w niniejszej sprawie takiej zmiany nie dokonano. Ustawodawca w art. 41 ust. 3 ustawy wdrożeniowej wskazał, że do czasu rozstrzygnięcia konkursu właściwa instytucja nie może zmieniać regulaminu konkursu w sposób skutkujący nierównym traktowaniem wnioskodawców. W świetle powyższej regulacji, w okolicznościach niniejszej sprawy, dopuszczalna byłaby ewentualna zmiana załącznika nr 5 regulaminu KOP w zakresie zmiany ilości osób oceniających, jednak zmiana ta musiałaby być dokonana z zachowaniem procedury uchwalania regulaminu i stosownego ogłoszenia zmiany zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 41 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający przepisy zarówno rangi ustawowej (wskazany powyżej przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej) jak i przepisy §10 ust. 3 w związku z §2 ust. 4 i 5 regulaminu KOP. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż Skarżąca bezpodstawnie została pozbawiona możliwości dokonania oceny przez drugiego oceniającego, który mógł dokonać odmiennej oceny niż dokonujący oceny w niniejszej sprawie, a to z kolei zgodnie z §2 pkt 8 regulaminu KOP powodowałoby koniczność weryfikacji dokonanej oceny przez Przewodniczącego KOP i podjęcie przez niego decyzji o wyniku oceny formalnej. Stwierdzone naruszenia przepisów w zakresie dokonania oceny formalnej wniosku, z oczywistych względów czynią przedwczesnym rozpoznanie zarzutów dotyczących merytorycznej oceny wniosku. IV. W wyniku poddania wniosku ponownej ocenie formalnej przez dwie osoby, projekt został negatywnie oceniony na etapie oceny formalnej, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z 21 sierpnia 2018r. nr [...]. Organ wskazał, że podczas weryfikacji projektu stwierdzono, ze nie spełnia on kryterium oceny formalnej pn. ,,Kwalifikowalność projektu" w związku z czym nie może uzyskać dofinansowania w ramach Poddziałania 4.1.1.RPO WM. Wnioskodawca jest kościelną osobą prawną a dofinansowanie inwestycji, naruszałoby zapisy ust.1, art. 43 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP (Dz. U z 1989r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) jak również art. 22 ust. 1 Konkordatu pomiędzy Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską z 28 lipca 1993r. (Dz. U z 1998r. Nr 51, poz. 318). Samorząd województwa może udzielić wsparcia kościelnym osobom prawnym ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WM na lata 2014-2020 jedynie na działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym oraz działalność obejmującą odbudową, utrzymanie dóbr kultury oraz konserwację i remontowanie obiektów zabytkowych. Przedmiot projektu nie wpisuje się w wykaz przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które na podstawie obowiązujących przepisów mogą być dofinansowane ze środków publicznych. Opisywana w części C,L formularza wniosku działalność prowadzona przez Parafię np. działalność domu parafialnego, cyklicznych kursów Alpha, Grupki Dziecięcej przy kursie Alpha, Szkolnego Koła Caritas, Kursów dla małżeństw, współpraca całodobowa z placówka Siemacha nie pozwala również na zakwalifikowanie jej do działań charytatywno-opiekuńczej uzasadniającej przyznanie pomocy we wnioskowanym zakresie (dokumentacja nie potwierdza wykorzystania budynków w celu realizacji tych działań). Wszystkie te działania są działaniami pobocznymi/dodatkowymi w stosunku do podstawowego przeznaczenia budynków będących przedmiotem projektu-przeznaczenie na cele religijne oraz kultowe. We wniosku nie ma informacji wskazujących, że inwestycja ma na celu ochronę zabytkowych budynków oraz dóbr kultury. Projekt ma na celu zakup i montaż 3 instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną, dzięki którym będzie możliwe zmniejszenie kosztów zakupu energii elektrycznej przez Parafię, redukcja emisji CO2. Budynki objęte projektem nie są wpisane do rejestru zabytków V. W skardze do Sądu na powyższe rozstrzygnięcie, Parafia Rzymskokatolicka pw. [...] w L. zarzuciła naruszenie: - art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993r. poprzez jego błędną wykładnię w ten sposób, iż Departament uznał za działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym jedynie formy wskazane w art. 14 Konkordatu i art. 39 ustawy (...) pomimo otwartego charakteru tych normatywnych wyliczeń oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że organ nie potraktował działalności skarżącej objętej tym przepisem na równi z działalnością Państwa, że niezasadnie zastosowano wymóg prowadzenia działalności zinstytucjonalizowanej, - art. 14 Konkordatu w zw. z art. 39 ustawy z 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich błędną wykładnię w ten sposób, że Departament potraktował wyliczenia wskazane w tych przepisach, jako katalogi zamknięte i niewłaściwie zinterpretował ich treść, odmawiając działaniom skarżącej charakteru działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym"; - art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 poprzez dokonanie oceny w sposób sprzeczny z zasadą niedyskryminacji i negatywną ocenę wniosku na etapie formalnym wyłącznie z powodu statusu skarżącej, jako kościelnej osoby prawnej; - art. 43 w zw. z art. 41 u.w. poprzez ich niewłaściwą wykładnię w ten sposób, że Departament rozszerzył zastosowanie tych przepisów poza działalność dotyczącą budownictwa a w zakresie budynku kościoła w niezasadny sposób ..planowanych działań na utrzymanie dóbr kultury stanowiących własność kościelnej osoby prawnej oraz wykluczył tym samym jakiekolwiek wsparcie wszystkich działań kościelnych osób prawnych, - art. 22 ust. 4 Konkordatu i art. 17 ustawy z 17 maja 1989r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. dalej- u.g.w.s.w.) poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie uznał planowanych działań za udzielenie wsparcia w celu remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i towarzyszących oraz za współdziałanie w ochronie, konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury religijnej w wyniku czego odmówił wnioskowi skarżącej kryterium kwalifikowalności; - art. 51 u.w. poprzez "jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie uznał planowanych działań za współdziałanie instytucji kościelnych, samorządowych i państwowych w ochronie i udostępnianiu bibliotek będących własnością kościelną, w wyniku czego odmówił Parafii prawa do ubiegania się o dofinansowanie w ramach projektu; - art. 37 ust. 1 u.z.r.p. poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie wziął pod uwagi ustalonej praktyki instytucji zarządzających i nie dokonał oceny wniosku w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając wnioskodawcom równy dostąp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania; - art. 37 ust. 2 oraz art. 41 ust. 1 u.z.r.p. poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie oparł oceny na tekście regulaminu i stosował go w sposób wzajemnie sprzeczny. Wskazując na powyższe wniesiono o stwierdzenie przez Sąd, ze ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający przepisy i naruszenie to miało istotny wpływ na ocenę oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji o której mowa w art. 39 ust. 1 u.z.r.p. oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Uzasadniając skargę jej autor przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania i zaznaczył, że naruszenia przepisów dokonane przez organ polegają w istocie na tym, że in genere odmawiają kościelnym osobom prawnym możliwości ubiegania się o dofinansowanie w ramach RPO WM 2014-2020. Montaż instalacji fotowoltaicznej zmniejszającej zapotrzebowanie zabytkowego budynku (kościoła) na prąd, zmienia koszty utrzymania budynku i jest utrzymaniem dobra kultury. Wniosek został odrzucony formalnie i nie przeprowadzono jego merytorycznej kontroli ze względu na status wnioskodawcy-kościelnej osoby prawnej. Odpowiadając na skargę, Zarząd Województwa M. -Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 wniósł o jej oddalenie, wskazując, że negatywna ocena wynikała z przedmiotu projektu a nie podmiotu wnioskującego. VI. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W punkcie wyjścia, przypomnieć także trzeba, że wedle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może także dotyczyć poprawności skorzystania przez organ administracji z uznania administracyjnego. W świetle art. 153 p.p.s.a. przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012r. sygn. akt: II OSK 1261/10, ONSA WSA 2013, nr 1, poz. 7, stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, tamże, s. 319). Wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; nie mogą np. wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych (por. wyrok SN z 13 marca 1975r. sygn. akt: III CRN 466/74, OSPiKA 1976, z. 3, poz. 63). Dla organu administracji ponownie rozpatrującego sprawę, jak też każdego innego organu orzekającego w danej sprawie, zawarty w orzeczeniu kasacyjnym pogląd dotyczący wyłożonych i zastosowanych przepisów, jak również ocena co do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych jest wiążąca. Oznacza to, że skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego. Jak podkreślał niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, konsekwencją związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku jest to, że stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego, powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim orzeczeniu, a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wcześniejszym poglądem (wyrok NSA z 2 kwietnia 2008r. o sygn. akt: I OSK 886/07, LEX nr 541851). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie istotą zaleceń zawartych w wydanym w sprawie prawomocnym wyroku było to, aby dokonując oceny formalnej wniosku złożonego przez Parafię, ocenę tę sporządziły dwie osoby. Zalecenia zostały wykonane. Istota kontrowersji w sprawie dotyczy tego czy negatywna ocena formalna wniosku została dokonana w warunkach dyskryminacji podmiotowej Parafii Rzymskokatolicką pw. [...] w L. . Zdaniem Sądu, nie można podzielić stanowiska i argumentacji strony skarżącej. Zarzuty sformułowane w petitum skargi i towarzysząca im argumentacja mają w istocie charakter komplementarny i stanowią próbę wykazania, że w sposób niezgodny z prawem, Parafia została pozbawiona możliwości dofinansowania planowanego przedsięwzięcia. Ramy prawne przyznawania środków z funduszy europejskich, które determinują i delimitują możliwość udzielenia wsparcia finansowego (pomocy państwa określonemu beneficjentowi) wyznaczają przepisy rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320-469), ustawa z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1460 ze zm.). Nie są to jedyne przepisy prawa, które winny być brane pod uwagę bowiem strona skarżąca z uwagi na swoją specyfikę funkcjonuje także w dodatkowym otoczeniu normatywnym, od którego w realiach sprawy nie można abstrahować. Skarżąca jest Parafią Rzymskokatolicką zatem reprezentuje określoną wspólnotę konfesyjną funkcjonującą w określonych reżimach prawnych wynikających z ustawy z 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, umowy międzynarodowej, bilateralnej tj. Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 28 lipca 1993r. podpisanego w Warszawie oraz Kodeksu prawa kanonicznego (Kan.1281 CIC- Codex Iuris Canonici auctoritae Joannis Pauli PP II promulgates Acta Apostolicae Sedis Roma 75 (1983) pars II). Osobowość prawna parafii rzymskokatolickiej potwierdzona została także w orzecznictwie (wyrok SN z 24 marca 2004r. sygn. akt: IV CK 108/03, OSNC 2005/4/65). Ramy prawne istnienia i funkcjonowania Kościoła Katolickiego w Polsce określają m.in.: Konstytucja z 2 kwietnia 1997r., ustawa z 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z 17 maja 1989r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, i wreszcie Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 28 lipca 1993r. podpisany w Warszawie. Badając zasadność przedstawionych zarzutów trzeba przyznać racje organom, iż oceniając wniosek o dofinasowanie uwzględniły prawne możliwości udzielania pomocy Kościołowi Katolickiemu przez państwo wynikające w swym zasadniczym zrębie z treści Konkordatu. Z tą regulacją prawną korespondują przepisy ustawy zasadniczej a w szczególności art. 25 Konstytucji, który statuuje zasadę bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych. Zasada bezstronności władz publicznych wyznacza granice działania władzy publicznej we wszystkich sferach życia w tym także w sferze finansowej. Finansowanie (współfinansowanie) wspólnoty konfesyjnej nie może być formą opowiadania się państwa po stronie określonej religii. Przyznanie środków finansowych ma charakter nieuzasadnionego przywileju i może być uznane za formę ingerencji państwa w działalność wspólnoty konfesyjnej. Co więcej, w art. 10 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, przyjęto zasadę, że państwo nie dotuje i nie subwencjonuje działalności Kościoła i związków wyznaniowych. Regulacje prawne dotyczące finansowania działalności instytucji wyznaniowych (np. ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Fundusz Kościelny) są elementem stosunków między państwem a wspólnotami religijnymi. W przedmiotowej sprawie, kwestie źródeł finansowania działalności Kościoła Katolickiego w Polsce reguluje właśnie art. 22 Konkordatu. Zgodnie z tym przepisem, działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez kościelne osoby prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe. Przenosząc powyższe wywody na grunt sprawy poddanej osądowi, w punkcie wyjścia należy przypomnieć-co z uwagi na zarysowane kontrowersje między stronami jest istotne-że skarżąca Parafia złożyła wniosek o dofinansowanie projektu przedsięwzięcia pn. ,,[...]" złożonego w ramach konkursu nr [...] Konkurs ten odnosił się do regionalnej polityki energetycznej, zarządzania wykorzystywaniem odnawialnych źródeł energii a konkretnie rozwojem infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie, występując jako Parafia, na swoje potrzeby własne. W kontekście zarzutów skargi, należy podkreślić, że nie składała wniosku jako kościelna osoba prawna prowadząca w zorganizowanej formie działalność charytatywną, opiekuńczą, edukacyjną itp. Nie występowała w tym charakterze. Parafia jest najmniejszą jednostką administracyjną zarządzaną przez proboszcza. Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1991r. tom II, s.601, podobnie jest definiowana w Małym słowniku religioznawczym, pod red. Z. Poniatowskiego, Warszawa 1969, s.333). Przejawy aktywności skarżącej w sferze charytatywno-opiekuńczej czy oświatowo-wychowawczej nie stanowią podstawowego celu jej funkcjonowania lecz mają charakter akcesoryjny w stosunku do zasadniczego zadania tj. sprawowania kultu religijnego. Parafia wymieniła we wniosku posiadane obiekty: kościół, plebanię, dom pielgrzyma, ogród, ołtarz, kaplica czyli obiekty pozwalające na sprawowanie praktyk religijnych. Parafia nie prowadzi domu opieki, zakładu opiekuńczego, domu samotnej matki itp. Trudno zatem zakwalifikować opisane we wniosku działania jako działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym o których mowa w art. 22 Konkordatu. Parafia nie podała by wymienione ,,aktywności" w obszarze charytatywno-opiekuńczym czy humanitarnym miały charakter multiwyznaniowy, względnie bezwyznaniowy. Na marginesie powyższych wywodów, Sąd zauważa, że dopuszczenie możliwości sfinansowania/dofinansowania wniosków wspólnot konfesyjnych wiąże się z poddaniem tychże kontroli, w zakresie wydatkowania uzyskanych środków w sposób zgodny z celem przyznania dofinansowania co w połączeniu z zasadą autonomii kościołów i innych związków wyznaniowych może być problematyczne. Zdaniem Sądu, całokształt okoliczności sprawy pozwala zatem na przyjęcie, że wniosek Parafii został oceniony bez naruszenia przepisów prawa. Argumentacja zawarta w kartach oceny nie jest dowolna, bowiem skrupulatnie odnosi się do przedłożonego wniosku aplikacyjnego. Ponadto jest ona wyczerpująca, przekonująca, spójna i logiczna, a przy tym uzasadniona zgodnie z ustalonymi w ramach konkursu kryteriami oceny oraz obiektywnymi regułami wiedzy. Sąd nie dopatrzył się tego, by ocena projektu strony skarżącej została dokonana w sposób naruszający prawo. Samo przekonanie skarżącej o słuszności jej stanowiska nie jest jednak wystarczające do uznania, że przy ocenie wniosku naruszono prawo. W tej sytuacji Sąd, nie stwierdzając, by ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny a z urzędu Sąd nie stwierdził innych naruszeń prawa, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, skargę oddalił.