I SA/Kr 1060/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [....] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] nr [...], w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych , w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] nr [....], w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia. Jak wynika z uzasadnienia wniosku zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach", przedłożonych dokumentów oraz dokumentów znajdujących się w aktach spraw o sygn. akt. I SA/Kr 133/05 i sygn. akt. I SA/Kr 507-509/07 prowadzona przez J. C. firma - "C. C." J. C., Zakład Pracy Chronionej, stanowiąca jego jedyne źródło utrzymania, utraciła płynność finansową. Majątek ruchomy został zajęty w wyniku wszczętych postępowań egzekucyjnych, w których wierzycielami są m.in.: ZUS, Skarb Państwa oraz podmioty prywatne. W związku z ogromnym zadłużeniem nieruchomości będące własnością strony skarżącej zostały obciążone hipotekami a rachunki bankowe zablokowane. Banki wypowiedziały umowy kredytowe. Firmy leasingowe również wypowiedziały umowy kredytowe oraz zabrały przedmioty leasingu. Strona skarżąca w wyniku takiej sytuacji straciła większość klientów. Nie jest też w stanie ściągnąć swoich należności. "C. C." J. C., Zakład Pracy Chronionej w minionym roku przyniósł stratę ze sprzedaży wynoszącą 279 000 zł. (sprawozdanie o przychodach , kosztach, i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe za okres od początku roku do końca i kwartału 2007r., F-01/I-01) J. C. ma na utrzymaniu córkę, która nie ma majątku ani żadnych źródeł dochodu. Nie posiada on oszczędności, wartościowych ruchomości, praw majątkowych, akcji, obligacji, obrazów, antyków - nadających się do zbycia. Posiadane pojazdy zostały przewłaszczone na zabezpieczenie. Obecnie J.C. został aresztowany i przebywa w areszcie śledczym w K., jest do dyspozycji Prokuratury Okręgowej. Od syna co miesiąc otrzymuje 250 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach instytucji prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 1153, poz. 1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, niezależnie od formy organizacji tej działalności. Samodzielna działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Podkreślić też trzeba , że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi na podstawie §2 ust. 1 pkt. 1) Rozporządzenia Rady Ministrów , z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2006r. Nr 45, poz. 322) - 100 zł. Suma ta nie stanowi zdaniem orzekającego kwoty, której J. C. nie mógłby ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym). Z pewnością kondycja finansowa prowadzonej przez J. C. firmy nie jest dobra. Zauważyć jednak trzeba, że Zakład Pracy Chronionej "C. C." w 2006r. osiągnął przychód w kwocie 1 539 000 zł., na tzw. " usługi obce" firma wydała w 2006r. - 138 000 zł. a na tzw. " pozostałe koszty rodzajowe" - 12 000 zł. W ostatnim okresie natomiast ( 2007r.) przychód Zakładu wyniósł 1 689 000 zł. a na tzw. usługi obce firma wydała kwotę 134 000 zł. Przedsiębiorstwo prowadzi więc cały czas działalność gospodarczą obracając gotówką i redystrybując ją w związku z tą działalnością. Nie przeszkadza temu też ani zadłużenie Zakładu ani wszczęte postępowania egzekucyjne ani też fakt , że J. C. przebywa w areszcie. Podnieść należy również, iż stan konta prowadzonego dla "C. C. J. Z." wynosił na dzień 01.12.2007r. - 18 447,41 zł. , na dzień 01.01.2007r. - 209,63 zł. a na dzień 01.02.2008r. - 12 318,03 zł. (wyciągi z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Oddział w O. )przy czym kwoty środków zablokowanych w momencie generowania wyciągów wynosiły :0. Nawet jeżeli przyjąć , że część środków przeznaczana jest na wynagrodzenia to nie można pominąć faktu, iż niektóre wpłaty na konto dokonywane były przez podmioty zewnętrzne np. [...] Polska S.A. a opiewały na kwoty : 126,41 zł. , 302,60 zł. Każda z nich natomiast wystarczyłaby już na pokrycie wpisu w niniejszej sprawie. Poza tym Zakład J. C. na koniec 2007r. dysponował "rezerwą na zobowiązania" w wysokości 273 000 zł. (sprawozdanie o przychodach , kosztach, i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe za okres od początku roku do końca i kwartału 2007r., F-01/I-01) pozwalającą na pokrycie kosztów sądowych. Warto również zauważyć, iż niespójna wydaję się argumentacja strony skarżącej dotycząca kwestii utrzymania córki. We wniosku złożonym na formularzu J. C. oświadczył, iż pozostaje ona na jego utrzymaniu a w przedłożonych później dokumentach stwierdza, iż córka pozostaje na utrzymaniu żony. Biorąc pod uwagę powyższe, wygospodarowanie sumy 100 zł. na poczet obecnych kosztów sądowych jest zdaniem orzekającego możliwe i nie spowoduje zagrożenia egzystencji strony skarżącej i jej córki. Córka jest bowiem na utrzymaniu matki. J. C. natomiast przebywa w areszcie, gdzie Państwo zapewnia mu byt a prowadzony przez niego Zakład dysponuje środkami pozwalającymi na pokrycie takich kosztów sądowych. Przy analizie sytuacji finansowej strony skarżącej trzeba mieć bowiem na uwadze fakt, iż niniejsza sprawa ma związek z prowadzoną przez J. C. działalnością gospodarczą. W związku z tym , na podstawie art. 244§1 , art.245§3 ,art. 246§1 pkt. 2) , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.