I SA/Kr 1063/07
WyrokWSA w Krakowie2008-02-15
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Ewa Michna, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie otrzymywane z zagranicy, mające związek z przymusową pracą w III Rzeszy i statusem uchodźcy, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli zagraniczna instytucja wypłacająca świadczenie nie przedstawi dokumentu jednoznacznie stwierdzającego jego charakter jako renty inwalidzkiej wojennej, kwoty zaopatrzenia dla ofiar wojny lub renty wypadkowej?Ratio decidendi
Świadczenie otrzymywane z zagranicy podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tylko wtedy, gdy podatnik przedstawi płatnikowi dokument instytucji zagranicznej jednoznacznie stwierdzający charakter przyznanego świadczenia jako renty inwalidzkiej wojennej, kwoty zaopatrzenia dla ofiar wojny lub renty wypadkowej. Posiadanie statusu uchodźcy lub fakt przymusowego pobytu na robotach nie są wystarczające do zastosowania zwolnienia, jeśli nie potwierdza tego odpowiedni dokument zagraniczny. Przepisy przewidujące zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle.Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła o interpretację przepisów podatkowych dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych francuskiej renty po zmarłym mężu, który przebywał na przymusowych robotach w III Rzeszy i został ranny. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, uznając, że przedstawione dokumenty nie potwierdzają, iż świadczenie ma charakter renty inwalidzkiej wojennej, kwoty zaopatrzenia dla ofiar wojny lub renty wypadkowej, a jedynie świadczy o pracy we Francji i statusie uchodźcy. Skarżąca kwestionowała te stanowiska, podnosząc, że mąż był ofiarą wojny i jego inwalidztwo powstało w związku z tym.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1063/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Ewa Michna, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008r., sprawy ze skargi M. M., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie interpretacji przepisów co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, - skargę oddala -
Pismem z dnia[...].08.2006r. M.M. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie pisemnej interpretacji dotyczącej opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych francuskiej renty po zmarłym mężu J.M. , który w latach 1942-1945 przebywał na robotach przymusowych w III Rzeszy, gdzie pod koniec tego okresu został ranny. Z tego tytułu posiadał legitymację Związku Inwalidów Wojennych PRL.
Od powyższego świadczenia Bank [...]w B. do miesiąca kwietnia 2006 r. nie pobierał podatku natomiast od miesiąca kwietnia świadczenie to zostało opodatkowane. Zdaniem podatniczki powyższe świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W postanowieniu z dnia[...]. znak [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowisko podatniczki jest nieprawidłowe.
Organ podatkowy uznał , iż zwolnienie odnoszące się do rent zagranicznych wypłacanych z tytułu pracy niewolniczej lub przymusowej uregulowane zostało w art. 21 ust. l pkt 74 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,( Dz.U. z 2000r. Nr. 14 poz 176) zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są otrzymane z zagranicy:
a) renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego,
b) kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin,
c) renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945,
- pod warunkiem przedstawienia płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia.
Z powyższego przepisu wynika, iż zwolnienie dotyczy ściśle określonego świadczenia i ma charakter warunkowy tj. wymaga przedstawienia płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia.
Do przedmiotowego wniosku podatniczka dołączyła kserokopię zaświadczenia znak: [...]z dnia[...] wystawionego przez Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką [...]w T., z którego wynika, że jako spadkobierca pobiera rentę w połowie na siebie i dziecko po mężu J., który był na robotach przymusowych. Z kserokopii pisma będącego uwierzytelnionym tłumaczeniem dokumentu wystawionego przez instytucję ubezpieczeniową IREC we Francji wynika, iż świadczenie wypłacane przez IREC dotyczy uznania działalności wykonywanej przez męża we Francji
- w kopalni w J[...] od dnia 24 grudnia 1942 do dnia 10 czerwca 1943r.,
- w kopalni w D[...] od dnia 7 czerwca 1943 do dnia 10 czerwca 1944r. Natomiast przedstawiona przez podatniczkę uwierzytelniona kserokopia tłumaczenia decyzji z dnia [...] Regionalnej Kasy Zaopatrzenia Emerytalnego dla Pracowników C.R.I.R.E.P. M. dotycząca przyznanego świadczenia emerytalnego/ rentowego nie wskazuje na charakter przedmiotowego świadczenia w rozumieniu w/w art. 21 ust. l pkt 74 ustawy.
Zdaniem organu pierwszej instancji w oparciu o powołane przepisy oraz przedłożone przez podatniczkę dokumenty brak jest podstaw prawnych do uznania , że powyższe świadczenia spełniają wymogi uprawniające do zwolnienia podatkowego .
Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z dnia [...]nr [...]odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia uznając, iż zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie .
Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Kr 80/07 skargę oddalił.
Pismem z dnia[...].04.2007 r. M. M. ponownie zwróciła się z prośbą w wydanie interpretacji w sprawie zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych renty zagranicznej po zamarłym mężu. Wniosek ten został uzasadniony tym , iż otrzymała pismo z francuskiego instytutu ( IREC) wypłacającego rentę, z którego wynika , iż mąć pracując za granicą miał status uchodźcy.
Postanowieniem z dnia[...] nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie uznał stanowisko podatniczki za nieprawidłowe i stwierdził, że renta otrzymywana przez M.M. z Francji po zmarłym mężu z tytułu wykonywania przez niego w latach 1942-1945 pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy Niemieckiej podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M.M. podniosła, że mąż jej został w 1942r. przymusowo wywieziony przez Niemców do pracy we Francji, a następnie do Niemiec, gdzie wskutek ran odniesionych podczas bombardowania w 1945r. został inwalidą do końca życia, co winno uzasadniać zwolnienie otrzymywanej z Francji renty od podatku dochodowego.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...]odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia .
Swoje stanowisko również oparł na art. 21 ust. 1 pkt 74 powołanej ustawy w świetle , którego warunkiem zastosowania zwolnienia określonego w tym przepisie jest przedstawienie płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia. Zdaniem Organu odwoławczego z przedłożonych przez podatniczkę dokumentów nie wynika, iż świadczenie wypłacane przez francuską instytucję ubezpieczeniową dotyczy renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa wojennego bądź kwoty zaopatrzenia przyznanej ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin lub renty wypadkowej osoby, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. Nie znajduje to również potwierdzenia w przedstawionym nowym dokumencie. W powołanym dokumencie mowa jest jedynie cyt.: "...świadczenia, które wypłaca, IREC, są zgodne z prawomocną działalnością wykonywaną przez męża we Francji, który miał status uchodźcy...".
Podkreślono również , że bezsporny w sprawie jest pobyt J.M. na robotach przymusowych oraz przynależność do Związku Inwalidów Wojennych PRL. Jednakże stwierdzenie tych okoliczności nie jest wystarczające, aby otrzymywane przez M.M. świadczenie po zmarłym mężu mogło korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego. Powołany przepis wymaga bowiem, aby instytucja zagraniczna wypłacająca świadczenie stwierdziła, że przyznane świadczenie jest rentą wypadkową, inwalidzką lub kwotą zaopatrzenia przyznaną ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin. Takiego dokumentu jednak w niniejszej sprawie nie przedstawiono, a jest to warunek niezbędny, aby można było orzec, iż otrzymywane świadczenie jest wolne od podatku dochodowego.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca nie zgadza z podjętym rozstrzygnięciem uznając , iż jest dla niej krzywdzące.
Podniosła , iż mąż został złapany i wywieziony przez Niemców w 1942 r. na przymusowe roboty do Francji, a potem przeniesiony do Niemiec, gdzie w dniu 2 stycznia 1945 r. został ranny w trakcie pracy podczas bombardowania . Z tego tytułu został inwalidą na co zostały przedłożone stosowne dokumenty. Dlatego też zdaniem skarżącej renta z tego tytułu wypłacona przez Francję nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust pkt 74 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2008 r. podniósł , iż mąż skarżącej przebywając w okresie 19942-1944r. we Francji został przymusowo wywieziony i zmuszony do pracy . Zatem niewątpliwe był ofiarą wojny , którym to pojęciem posługuje się ustawodawca w art 21 ust 1 pkt 74 lit b cyt. ustawy . Zdaniem pełnomocnika decyzje organów podatkowych naruszają nie tylko prawo materialne ale budzą wątpliwości pod względem sprawiedliwości i zasad państwa prawa. Choć organy przyjmują do wiadomości fakt , iż mąż skarżącej jest faktycznie ofiarą wojny to wymagają dodatkowego szczególnego dokumentu , którego skarżąca z oczywistych względów nie może przedstawić . Francuska instytucja nie posługuje się bowiem sformułowaniami zawartymi w przepisach podatkowych . Nie zgodził sie również ze stanowiskiem organu odwoławczego , iż z przedstawionego dokumentu nie wynika charakter wypłacanego skarżącej świadczenia . Na koniec podniósł , iż bez znaczenia jest argument podniesiony przez Dyrektora Izby Skarbowej , iż inwalidztwo męża skarżącej powstało w związku z ranami odniesionymi podczas bombardowania w Niemczech w 1945 r. Wypłacane świadczenie następuje nie w związku z tym , iż mąż stał się inwalidą wskutek ran odniesionych podczas pracy w Niemczech w 1945 r. , lecz tytułem jego pracy przymusowej w latach 1942-1945 we Francji .
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Sprawa będąca przedmiotem skargi dotyczy pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego , a zatem rozstrzygnięcie należy oprzeć na przedstawionym przez Skarżącą stanie faktycznym sprawy zgodnie z treścią art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa .
Na wstępie należy zauważyć , iż sprawa o podobnym stanie faktycznym, była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Kr 80/07 skargę oddalił uznając, iż stanowisko organów podatkowych odmawiające uznania prawa do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych jest prawidłowe .
Stan faktyczny niniejszej sprawy nie różni się natomiast w istotny sposób od tego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozstrzygnięcia przez tut. Sąd. Skarżąca na etapie postępowania przed organami podatkowymi , przedstawiła jedynie dodatkowy dokument - pismo instytucji ubezpieczeniowej G.M., z którego wynika , iż świadczenia wypłacane przez instytucję francuska IREC są zgodne z prawomocną działalnością męża skarżącej , który miał status uchodźcy od 24 grudnia 1942r do 6 czerwca 1943 r. – kopalnia J. i od 7 czerwca 1943 r. do 10 czerwca 1944r. – kopalnia w D.
Nie przedstawiono zatem żadnego dokumentu , który potwierdzałby , iż świadczenie otrzymane przez skarżącą jest świadczeniem, o którym mowa w art. 21 ust 1 pkt 74 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,( Dz.U. z 2000r. Nr. 14 poz 176 z póź zm.) gdyż posiadanie statusu uchodźcy nie uprawnia do korzystania ze zwolnienia, o którym mowa w tym przepisie .
Zgodnie z art. 21 ust 1 pkt 74 cyt. ustawy zwolnione z podatku są otrzymywane z zagranicy:
a) renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego,
b) kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin,
c) renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945,
Warunkiem korzystania z tego zwolnienia podatkowego jest to aby płatnikowi - którym w tym wypadku jest bank , dokonujący wypłaty świadczenia - został przedstawiony dokument instytucji zagranicznej stwierdzający charakter przyznanego świadczenia . Warunek ten jest wyraźnie sformułowany w ustawie i jako taki nie nasuwa żadnej wątpliwości . Zatem podstawowym dokumentem uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust 1 pkt 74 cyt. ustawy jest dysponowanie takim dokumentem , w którym powinna zostać zawarta podstawa prawna wypłaconego świadczenia , jednoznacznie stwierdzenie jego rentowego charakteru lub jako zaopatrzenia ofiarom wojny , oraz stwierdzenie , że świadczenie wypłacane jest w związku z zajściem okoliczności wymienionych w ustawie. I nie chodzi tutaj o dokument , w którym instytucja zagraniczna posługiwałaby się w sposób dosłowny językiem polskiej ustawy, lecz o informacje , której treść można by przyporządkować do polskiej ustawy . Dokumentu takiego skarżąca nie przedstawiła, natomiast jej stanowisko w tym zakresie jest wzajemnie sprzeczne. Skarżąca bowiem cały czas podnosi , iż otrzymane świadczenie ma charakter rentowy i wiąże to z inwalidztwem męża. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę , iż skarżąca wykazuje , iż mąż doznał uszczerbku na zdrowiu w wyniku bombardowania , które miało miejsce w dniu 2 stycznia 1945 r. natomiast wypłata świadczenia jest związana z pracą męża J.M. od 24.12.1942r. do 10.06.1944r. A zatem inwalidztwo męża skarżącej powstało w innym okresie niż jego działalność będąca powodem wypłaty świadczenia. Z przedstawionych dokumentów , które były analizowane w sprawie sygn. akt I SA/Kr 80/07 jak również ze stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącą nie wynika natomiast aby otrzymywane świadczenie było kwotą zaopatrzenia przyznaną ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin.
Również Sąd, podobnie jak organy podatkowe nie neguje faktu , iż J.M. w trakcie wojny został przymusowo wywieziony do pracy, i niewątpliwie w tym znaczeniu jest ofiarą wojny. Niemniej jednak aby uzyskać zwolnienie z art. 21 ust 1 pkt 74 lit b cyt. ustawy należy wykazać, iż otrzymane świadczenie jest przyznane danej osobie bądź członkom jej rodziny z racji posiadania statusu ofiary wojny .
Z przedstawionego przez Skarżącą materiału dowodowego jak i z jej stanowiska, które również kreuje stan faktyczny wynika , iż otrzymywane kwoty mają związek z wykonywaną w trakcie wojny przez J. M. pracą .
Podkreślić należy , iż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 9 wprowadza zasadę powszechności opodatkowania . Zgodnie z tym przepisem podatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Oznacza to , iż każdy dochód osiągnięty przez osoba fizyczną podlega opodatkowaniu o ile nie zostanie wyraźnie zwolniony. Zasada ta ma bardzo istotne znaczenie w procesie interpretacji prawa . Wynika z niej bowiem , iż opodatkowanie wszelkich dochodów jest regułą natomiast art. 21 cyt. ustawy wprowadza jedynie wyjątki od zasady powszechności opodatkowania, których nie można rozszerzać w procesie wykładni celowościowej jak i systemowej . Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lipca 1994 r. sygn. akt 784/94 uznał , iż przepis przewidujący zwolnienie podatkowe musi być interpretowany w sposób ścisły .
Przenosząc zatem te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy , iż istnienia przesłanek do skorzystania z ulgi podatkowej z art. 21 ust 1 pkt. 74 cyt. ustawy nie można domniemywać bądź ustalać w oparciu o odrębne postępowanie dowodowe jeżeli podatnik nie przedstawi dokumentu instytucji zagranicznej, z którego wprost wynikałoby , iż przyznane świadczenie ma taki charakter o jakim mowa w cyt. przepisie.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło