I SA/Kr 1071/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana D. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 11 maja 1999 r. (...) w przedmiocie długu celnego - skargę oddala. W dniu 19 lutego 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w K. wydał decyzję (...) określającą kwotę długu celnego i wymierzającą opłatę manipulacyjną dodatkową w związku z usunięciem samochodu osobowego marki Ford Fiesta spod dozoru celnego. Decyzja została skierowana do Jana D., zwanego dalej skarżącym oraz do Wiesława P. - solidarnie zobowiązanych do zapłacenia tych należności. Organ celny ustalił, że ww. samochód został wprowadzony na polski obszar celny w procedurze odprawy czasowej przez skarżącego, obywatela niemieckiego. Pojazd ten został zatrzymany podczas kontroli drogowej przez funkcjonariuszy celnych, którzy stwierdzili, że kierującym jest Wiesław P., osoba krajowa. Organ celny ustalił, że skarżący udzielił kierującemu upoważnienia notarialnego do użytkowania samochodu, co w ocenie tego organu stanowiło naruszenie warunku korzystania pojazdu przez osobę uprawioną, a w konsekwencji spowodowało usunięcie towaru spod dozoru celnego. W tej sytuacji należało uregulować sytuację prawną samochodu poprzez określenie kwoty długu celnego oraz wymiar opłaty manipulacyjnej. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ celny wyliczył też należności podatkowe na podstawie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Skarżący odwołał się od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w K. i zarzucił brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym oraz błędne przyjęcie, iż samochód został usunięty spod dozoru celnego. Skarżący wyjaśnił, że w związku z wyjazdem do G. na pogrzeb pozostawił ten pojazd u rodziny. Wiesław P. użył samochód bez jego zgody i jak sam oświadczył - uczynił to tylko jeden raz. Odnośnie upoważnienia notarialnego skarżący wyjaśnił, że zostało ono udzielone w czasie poprzedniego pobytu w Polsce, jednak już w dniu następnym po jego udzieleniu wyjechał z Polski, dlatego nigdy nie było ono wykorzystane. Upoważnienie to zostało odwołane. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 11 maja 1999 r. (...) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że sam fakt udzielenia upoważnienia do korzystania z samochodu będącego przedmiotem odprawy czasowej osobie nieuprawnionej stanowi naruszenie obowiązujących przepisów. Dodatkowo Prezes podkreślił, że kierujący pojazdem dysponował kluczykami i dokumentami tego samochodu, co czyni niewiarygodne wyjaśnienia skarżącego, iż pojazd został użyty bez jego wiedzy i zgody. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia organu celnego znajdują oparcie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, a zatem zarzut skarżącego o nie ustaleniu stanu faktycznego nie jest zasadny. W dniu 14 czerwca 1999 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wpłynęła skarga na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organów celnych obu instancji, że pojazd oddał do dyspozycji Wiesławowi P. i nie słusznie organy te pominęły jego wyjaśnienia na powyższą okoliczność. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że samochód marki Ford Fiesta został wprowadzony przez skarżącego w procedurze odprawy czasowej. Bezsporne jest również i to, że w dniu 18 grudnia 1998 r. w czasie kontroli drogowej pojazdem tym kierował Wiesław P., posiadający kluczyki i dokumenty tego samochodu. Nie jest sporna również okoliczność, że kierujący nie był osobą uprawnioną do użytkowania przedmiotowego pojazdu. Organy celne roszczenia swoje oparły na twierdzeniu, że nastąpiło naruszenie warunku procedury odprawy czasowej poprzez odstąpienie samochodu osobie nieuprawnionej, co spowodowało usunięcie towaru spod dozoru celnego. Skarżący natomiast podnosi, że użycie samochodu nastąpiło bez jego wiedzy i zgody, a zatem nie nastąpiło usunięcie towaru spod dozoru celnego. Par. 135 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych /Dz.U. nr 147 poz. 989 ze zm./ stanowi, że określone towary mogą być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli "będą użytkowane wyłącznie przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej". Kontrola drogowa przeprowadzona przez funkcjonariuszy celnych stwierdziła, że samochód będący przedmiotem procedury odprawy czasowej użytkowała inna niż uprawniona osoba, a zatem został naruszony warunek tej procedury określony w przytoczonym wyżej par. 135 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, a w konsekwencji usunięcie towaru spod dozoru celnego. Usunięcie spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym - zgodnie z art. 211 par. 1 Kodeksu celnego - powoduje powstanie z mocy prawa długu celnego. Samochód będący przedmiotem procedury odprawy czasowej jest towarem niekrajowym, nie dopuszczonym do obrotu na polskim obszarze celnym i na którym to towarze ciążą należności celne przywozowe. Skarżący będący w posiadaniu takiego towaru i korzystający z przywileju niepłacenia należności celnych, jako wyjątku od zasady płacenia tych należności, zobligowany był do szczególnej pieczy nad tym towarem pozostającym pod dozorem celnym. Usunięcie samochodu spod dozoru celnego należy rozumieć jako pozostawienie tego pojazdu bez zabezpieczenia przed użytkowaniem go przez inne, nieuprawnione osoby. Usunięciem pojazdu spod dozoru celnego będzie nie tylko udzielenie upoważnienia do użytkowania go przez nieuprawnione osoby, ale również pozostawienie kluczyków i dokumentów umożliwiających jazdę tym samochodem przez osoby nieuprawnione w rozumieniu przepisów celnych. Użyte przez ustawodawcę określenie, że towar ma być użytkowany "wyłącznie" przez osobę uprawnioną oznacza, że samochód nie może być użytkowany przez żadną inną osobę, jak tylko osobę uprawnioną. To "wyłączenie" z kręgu użytkowników osób nieuprawnionych stanowi jeden z warunków procedury odprawy czasowej, którego naruszenie obwarowane zostało sankcją polegającą na obowiązku uiszczenia stosownych należności celnych i opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Zauważyć należy, że organ I instancji nie zasadnie dokonał wyliczenia należności podatkowych w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ organ celny jest obowiązany do sprawdzenia kwoty podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym. Jeżeli kwoty podatków zostały wykazane przez podatnika nieprawidłowo, organ celny oblicza te kwoty w prawidłowej wysokości i wykazuje je w zgłoszeniu celnym. W niniejszej sprawie podatnik nie dokonywał zgłoszenia celnego w formie pisemnej i nie wykazywał kwot podatków. Oznacza to, że niedopuszczalne jest obliczenie podatku przez organ celny w uzasadnieniu wydanej decyzji. W zaistniałej sytuacji organ celny zobowiązany był powiadomić właściwy dla podatnika organ podatkowy celem wydania stosownej decyzji. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postępowaniu organów celnych naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy - Sąd działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.