I SA/Kr 1075/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 31 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "J" Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za maj 2010 r. postanawia: oddalić wniosek. Strona skarżąca domagała się zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości. Podała, że prowadzi działalność w zakresie produkcji oraz sprzedaży gier i zabawek, jak również działalność związaną z grami losowymi, zakładami wzajemnymi i działalność usługową związaną z poprawą kondycji fizycznej. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona skarżąca określiła wysokość posiadanego kapitału zakładowego na kwotę 2 336 820,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok na kwotę 8 039 924,62 zł oraz wskazała, że na koniec 2010 r. osiągnęła stratę w kwocie 2 170 353,36 zł. Stan konta strony skarżącej na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 14 312,75 zł. Strona skarżący podała, że w związku ze zmianą przepisów odnoszących się do podatku z tytułu gier na automatach zmuszona była zapłacić podatek w wysokości o 277,8 % wyższej od tej, którą uiściłaby na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Powodem trudnej sytuacji jest również wstrzymanie wydawania nowych oraz nie przedłużanie posiadanych zezwoleń na prowadzenie działalności. O pogarszającej się kondycji Spółki świadczy również fakt, że w 2009 r. prowadziła ona działalność w 606 punktach gier, natomiast na koniec maja 2011 r. działalność prowadzono już tylko w 154 punktach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa, prawo pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym może być przyznane - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te - a wśród nich wpis - są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10.01.2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7.09.2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). W przedmiotowej sprawie, na obecnym etapie postępowania, jedynym kosztem sądowym, który ciąży na stronie skarżącej jest wpis od skargi w kwocie 1 415 zł. Z analizy przedstawionego przez stronę skarżącą bilansu za 2010 r. wynika, że wartość środków trwałych za ostatni rok oszacowano na kwotę 8 039 924,36 zł. W orzecznictwie zaś zgodnie przyjmuje się, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości (m.in. gruntów) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt FZ 454/04). Posiadany majątek może bowiem przynosić potencjalne korzyści, może np. służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. IFZ 227/08, Legalis). Wymieniony bilansu wskazuje również na to, że posiadane przez spółkę należności krótkoterminowe, środki i aktywa pieniężne we wskazanych w bilansie kwotach wielokrotnie przewyższają wysokość wymaganych kosztów sądowych w sprawie. Co prawda z przedłożonego przez stronę skarżącą rachunku zysków i strat za okres 1.01.2010 r. – 31.12.2010 r. wynika, że na koniec roku Spółka osiągnęła stratę w kwocie 2 170 353,36 zł, jednakże w tej mierze decydujące znaczenie dla sprawy ma ocena osiąganych przez Spółkę obrotów z tytułu prowadzonej działalności. Powoływana przez stronę okoliczność powstania straty za 2010 r. nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych (postanowienie NSA z dnia 20.04.2011 r. sygn. akt II GZ 203/11). Co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 ppsa należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 8.10.2008 r., III SA/Po 456/08, publ. Legalis). Należy również wskazać, że w procedurze planowania wydatków związanych ze swoją działalnością, podmioty prowadzące działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu. Planowanie zaś wydatków bez uwzględnienia tej zasady jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, a strona która preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, wyzbywając się tym samym środków na poniesienie kosztów sądowych, nie może skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami (postanowienie WSA w Krakowie z dnia 11.07.2008 r. sygn. akt II SA/Kr 210/08, publ. Legalis). Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może pokryć opłaty sądowe także przez zażądanie dopłat od wspólników. Jeśli tego nie uczyniła, winna wykazać przyczyny niemożności ich uzyskania (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Warszawie z 30 czerwca 2008 r., III SA/Wa 641/08, publ: Legalis). Osoba prawna, czy też inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, wnioskująca o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., II OZ266/08, publ. Legalis) Kapitał zakładowy strony skarżącej (kwota 2 336 820,00 zł), wysoki przychód za 2010 r. (kwota 27 891 456,00 zł), skala działalności prowadzonej przez stronę skarżącą, jak również fakt, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na rachunku bankowym Spółki znajdowała się kwota 14 313,75 zł, upoważnia do stwierdzenia, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania. Nawet uwzględniając wysokie koszty działalności Spółki (wpis w kwocie 1 415 zł), wciąż można stwierdzić, że koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie stanowiłyby ich bardzo niewielką część. Również uwzględnienie kosztów innych postępowań sądowych strony, które z rozpatrywaną sprawą dają łącznie kwotę 9 445,00 zł (wpisy od skarg), nie wpływa w sposób znaczący na ocenę całokształtu ponoszonych wydatków (postanowienie NSA z dnia 30.05.2008 r. IFZ 129/08) W ocenie Sądu brak podstaw by zwolnić stronę skarżąca od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 i 4 ppsa, art. 246 § 2 pkt 2 ppsa oraz art. 260 ppsa. orzeczono jak w sentencji.