I SA/Kr 1078/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-07

Skład orzekający: Ewa Michna, Agnieszka Jakimowicz, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo orzekły o odpowiedzialności byłego członka zarządu stowarzyszenia za zaległości podatkowe stowarzyszenia, w szczególności w zakresie uzasadnienia sposobu naliczania odsetek za zwłokę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że ich uzasadnienie w zakresie sposobu naliczania odsetek za zwłokę było zbyt ogólne i uniemożliwiało kontrolę prawidłowości tych obliczeń. Sąd wskazał, że organy powinny precyzyjnie określić okresy, za które odsetki nie były naliczane, odnosząc je do konkretnych czynności lub zaniechań w postępowaniu. Pozostałe zarzuty skarżącego dotyczące odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia nie zostały uwzględnione, gdyż sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do członków zarządów stowarzyszeń, a skarżący jako członek zarządu miał obowiązek interesować się zarządzaniem stowarzyszeniem i sposobem spłaty zadłużenia.
Stan faktyczny
Skarżący S.B. został obciążony decyzjami Prezydenta Miasta O. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Stowarzyszenia P. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2007 i 2008. Skarżący, będący członkiem zarządu Stowarzyszenia, kwestionował swoją odpowiedzialność, argumentując m.in. brak wpływu na decyzje finansowe i nieświadomość zadłużenia. Podniósł również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, w tym sposobu naliczania odsetek za zwłokę. Organy utrzymały w mocy decyzje o odpowiedzialności, uznając, że przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do członków zarządów stowarzyszeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określił, że decyzje te nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1078/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r., przy uczestnictwie J. P. i K.M., sprawy ze skarg S.B., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 29 kwietnia 2013 r. Nr [...],, [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku, od nieruchomości za lata 2007,2008, I. uchyla zaskarżone decyzje, II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 1000 zł (jeden tysiąc złotych). Decyzjami z dnia 9 października 2012 r. Prezydent Miasta O. orzekł o odpowiedzialności skarżącego S.B. za zaległości podatkowe Stowarzyszenia P. z siedzibą w O: - z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 r. – solidarnie z tym Stowarzyszeniem, J.P. i K.M. - w kwocie 37 290 zł wraz z odsetkami w wysokości 19 149 zł, płatnej w 12 ratach (decyzja nr [...]), - z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. – solidarnie z tym Stowarzyszeniem i z K.M. - w kwocie 27 206 zł wraz z odsetkami w wysokości 13 330 zł, płatnej w 8 ratach (decyzja nr [...]). W uzasadnieniu obu decyzji organ wskazał, że wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 r. Stowarzyszenia P. w O. została określona ostatecznymi decyzjami odpowiednio z dnia 4 września 2008 r. nr [...] i z dnia 13 lipca 2009 r. nr [...].. W oparciu o wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...] w dniu 12 kwietnia 2010 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego Stowarzyszenia w Banku PKO BP. Jednakże uzyskana kwota nie zdołała zaspokoić wszystkich roszczeń. Ponadto pismem z dnia 23 czerwca 2010 r. Bank poinformował organ egzekucyjny, że rachunek Stowarzyszenia został zamknięty. W toku dalszych czynności egzekucyjnych podjęto próbę zajęcia wierzytelności w kilku różnych bankach, ale zastosowane środki okazały się nieskuteczne. Organ ustalił także, że siedziba Stowarzyszenia nie istnieje pod adresem O., ul. B., co zostało również potwierdzone przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w O. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne wskazując na jego bezskuteczność. Co do okoliczności dotyczących bezpośrednio skarżącego to organ ustalił, że w okresie od 15 lutego 2002 r. do 15 września 2008 r. skarżący pełnił funkcję członka Zarządu Stowarzyszenia. W dniu 5 sierpnia 2008 r. Stowarzyszenie ( skarżący był jednym z dwóch członków zarządu reprezentujących stronę sprzedającą) sprzedało nieruchomość tj. prawo wieczystego użytkowania zabudowanych działek gruntu oraz prawo posadowionych na tym gruncie budowli i budynków a także prawo własności gruntu za kwotę 230 000 zł, przy czym całość ceny sprzedaży została zapłacona przez stronę kupującą. W dniu 21 sierpnia 2008 r. zgodnie z treścią stosownej uchwały oraz zgodnie ze statutem - Walne Zgromadzenie zadecydowało o rozwiązaniu Stowarzyszenia, przy czym na likwidatorów wyznaczono członków ostatniego zarządu tj. K.M., S.B., J.P.. Natomiast środki finansowe pozostałe na koncie bankowym Stowarzyszenia postanowiono przekazać, jako darowiznę, dla Klasztoru oo. Bernardynów – K., Sanktuarium Pasyjno-Maryjne. Niezbędne pozostałe dokumenty postanowiono przekazać na przechowanie J.S. Organ ustalił, że do chwili wydania decyzji o odpowiedzialności nie zostało wydane przez Sąd Rejonowy postanowienie o wpisaniu informacji do rejestru o zakończonym postępowaniu likwidacyjnym. W toku postępowania dotyczącego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Stowarzyszenia pismem z dnia 1 sierpnia 2012 r. skarżący został wezwany do złożenia oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Skarżący nie zastosował się jednak do wezwania. W ramach prawa do wypowiedzenie się na temat zebranego materiału dowodowego skarżący w dniu 7 września 2012 r. oświadczył, że nie miał żadnego wpływu na decyzje Stowarzyszenia - zwłaszcza finansowe, które były podejmowane jednoosobowo przez Prezesa K.M.. Skarżący wyjaśnił, że jego funkcja jako członka zarządu ograniczyła się jedynie do wysłuchania i akceptacji propozycji Prezesa. Stwierdził również, że nie miał świadomości, że Stowarzyszenie posiada nieuregulowane zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2007-2008. Podał, że w lipcu 2009 r. udał się do mieszkania K.M. celem złożenia rezygnacji, której jednak ten nie przyjął. Z mieszkania został wyproszony przez policję, którą wezwał K.M.. Dodatkowych wyjaśnień udzielił w piśmie z dnia 19 września 2012 r. stanowiącym załącznik do wymienionego protokołu. Ponadto organ przesłuchał również żonę skarżącego – E. B. i K.M.. Organ stwierdził, że skarżący był zobowiązany z mocy pełnionej funkcji do odpowiedniego działania. Członek zarządu nie może bowiem uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości, jeżeli oświadcza, że w składzie zarządu nastąpił podział czynności, a on o wielu sprawach nie wiedział. Organ wskazał, że dokonując wyliczenia odsetek w sentencji niniejszej decyzji uwzględniono przypadki nienaliczania odsetek zgodnie z art 54 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), a to z uwagi na niedochowanie 14 - dniowego terminu przekazania odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przekroczenia dwumiesięcznego terminu na wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym, doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego po upływie 3 miesięcy od daty wszczęcia postępowania, uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: art. 116 a Ordynacji podatkowej poprzez przypisanie mu odpowiedzialności wynikającej z tego przepisu, art. 107 w zw. z art. 62 ustawy Ordynacji podatkowej oraz art. 122, 181 § 1 i art. 191 tej ustawy poprzez niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i wydanie decyzji o zaległości podatkowej. Skarżący podkreślał, że Stowarzyszenie nie prowadziło działalności gospodarczej – nie powinien więc ponosić odpowiedzialności za jego zobowiązania podatkowe ponieważ niemożliwe było ogłoszenie upadłości, a co za tym idzie skarżący nie był zobowiązany do zgłoszenia wniosku o upadłość. Decyzjami z dnia 29 kwietnia 2013 r. odpowiednio nr [...] i nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniach organ odnosząc się do zarzutów skarżącego podał między innymi, że ustawodawca w art. 116 a Ordynacji podatkowej nie zdecydował się na rozróżnienie pomiędzy podmiotami prowadzącymi działowość gospodarczą a działającymi "non profit", co oznacza, że członkowie organów zarządzających tych podmiotów ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe bez względu na wystąpienie takiego kryterium. Nawet gdyby przyjąć za słuszne stanowisko skarżącego, że członkowie zarządu stowarzyszeń, które nie prowadzą działalności gospodarczej mogą uwolnić się od odpowiedzialności wykazując, że likwidacja stowarzyszenia została przeprowadzona w odpowiednim czasie to w rozpoznawanej sprawie nie wykazano w sposób precyzyjny, powołując się na stosowne dokumenty, że taki wniosek o likwidację Stowarzyszenia został złożony w odpowiednim czasie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego w kwestii określenia wysokości zobowiązania Stowarzyszenia, organ wyjaśnił, że w toku postępowania w zakresie odpowiedzialności osób trzecich, niedopuszczalne jest podważenie ustaleń zawartych w wydanej wcześniej decyzji wymiarowej. Odnośnie zarzutu błędnego zaliczenia wpłaty dokonanej przez K.M. w dniu 28 lipca 2008 r. w kwocie 14 069,10 zł organ podał, że powyższa wpłata została zaliczona na poczet 11 i 12 raty zaległości Stowarzyszenia z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2003 oraz na poczet 1 i 2 raty zaległości podatkowej za 2004 r. wraz z odsetkami od tej zaległości. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie przepisów: art. 116a w związku z art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niewyjaśnienie statusu podmiotu, za który orzeczona jest odpowiedzialność, a w związku z tym naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 720 ze zm.); art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez brak właściwego oznaczenia strony prowadzący do naruszenia art. 133 w zw. z art.121 i art. 124 tejże ustawy; art. 180 § 1, art. 187, art. 191, art. 210 § 4 i art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez niedokonanie ustaleń dowodowych w sprawie w zakresie podjęcia "działań we właściwym czasie" oraz bezskuteczności egzekucji, przez co nie ustalono stanu faktycznego, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisów, a mianowicie art. 116a w zw. z art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa; art. 54 § 1 pkt 2,3,7 Ordynacji podatkowej, poprzez niewskazanie właściwych okresów podlegających wyłączeniu z okresu odsetkowego, prowadząc do naruszenia przepisu art. 210 § 4 w zw. z art. 121 i art.124 Ordynacji podatkowej; art. 200 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez nie ustosunkowanie się do wyjaśnień w przedmiocie przedawnienia i odsetek. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skarżący powołując się uchwałę NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r. II FPS 3/09, podał, że odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ zbadał czy i kiedy zaistniały podstawy do ogłoszenia upadłości. Dalej powołując na ww. uchwałę skarżący argumentował, że odpowiednie stosowanie art. 116 Ordynacji podatkowej do członków zarządu stowarzyszeń podlegać może na takiej modyfikacji przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt lit b, która pozwala na wykazanie braku winy w niewszczęciu postępowania likwidacyjnego stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej. Podał, że organ negując okoliczność wynikającą z uchwały o likwidacji z dnia 21 sierpnia 2008 r. zaniechał dalszego badania kwestii likwidacji we właściwym czasie, a wypowiedział się jedynie co do nieskuteczności podjętych w tym zakresie działań. Skarżący zarzucił również, że organ nie zbadał statusu podmiotu, za którego dochodzona jest odpowiedzialność. Jeśli bowiem Stowarzyszenie znajdowało się stanie likwidacji, to faktyczne procedowanie w postępowaniu w zakresie odpowiedzialności byłego członka zarządu z udziałem likwidatora zakończone zostało decyzją organu I instancji wadliwie oznaczoną. Podał, że od dnia podjęcia uchwały o likwidacji stowarzyszenia członek zarządu jest już likwidatorem, nie jest natomiast byłym członkiem zarządu bowiem byt podmiotu będącego w stanie likwidacji jeszcze nie ustał. Podniósł, że odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej nie może ponadto ponosić osoba, która nie miała rzeczywistego wpływu na działalność Stowarzyszenia i nie jest w tym zakresie wystarczające oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach z KRS. Dalej skarżący odniósł się do oceny przez organ bezskuteczności egzekucji. Podał, że z zaskarżonej decyzji trudno wywieść czy tytuły wykonawcze zostały prawidłowe doręczone, czy były wezwania do wyjawienia majątku oraz ustalenia organu w kwestii braku majątku Stowarzyszenia. Wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaniem skarżącego wynikała z niewystarczającego uzasadnienia faktycznego w przedmiocie odsetek za zwłokę, jak również niewystarczającego uzasadnienia prawnego. Nie sposób bowiem było ustalić do jakich zdarzeń faktycznych odnosiły się wskazane przez organ I instancji daty oraz jakie okresy podlegały wyłączeniu na etapie postępowania przed organem II instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r., działając zgodnie z art. 111 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach I SA/Kr 1085/13 i I SA/Kr 1078/13 i prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt I SA/Kr 1078/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skargi zasługiwały na uwzględnienie, aczkolwiek tylko w części argumentacja skarżącego była zasadna. Przedmiotem sporu było ustalenie czy organy w sposób prawidłowy wykazały istnienie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe Stowarzyszenia za rok 2007 i 2008. Skarżący nie negował przy tym, że pełnił w tym okresie funkcje członka zarządu. Dodatkowo skarżący kwestionował całkowity brak uzasadnienia sposobu wyliczenia odsetek za zwłokę co uniemożliwiało sprawdzenie, czy odsetki te zostały wyliczone prawidłowo. W ocenie Sądu tylko ten ostatni zarzut zasługiwał na uwzględnienie. Istotnie, organ I instancji obliczając odsetki za zwłokę podał jedynie ich łączną kwotę, przy czym odsetki zostały naliczone wyłącznie za okres: - w przypadku decyzji za 2007 r.: od 16 stycznia 2007 r. do 7 października 2007 r., od 13 października 2007 r. do 12 grudnia 2007 r. od 13 marca 2008 r. do 21 kwietnia 2008 r. od 27 września 2008 r. do 23 października 2008r., od 30 października do 29 grudnia 2008 r., od 20 maja 2009 r. do 9 października 2012 r. (dzień wydania decyzji) - w przypadku decyzji za 2008 r.: 16 stycznia 2008 do 15 marca 2009 r., od 31 lipca 2009 do 27 października 2009 r. od 19 stycznia do 9 października 2012 r. (dzień wydania decyzji). W uzasadnieniu zastosowanych przerw w liczeniu odsetek organ powołał art. 54 §1 i 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 227 §1 i art. 139 §3 tejże ustawy przytaczając ich treść. Organ w żaden sposób nie wskazał, co konkretnie działo się np. w okresie od dnia 16 marca 2009 do dnia 30 lipca 2009 r. i dlaczego właśnie ten okres został pominięty przy naliczaniu odsetek (analogicznie organ nie wyjaśnił sposobu obliczania innych okresów wyłączonych z liczenia odsetek za zaległości podatkowe). Jedynie z kontekstu sprawy można się domyślać, że był to okres opóźnienia w terminowym zakończeniu postępowania wymiarowego w podatku od nieruchomości czy też w terminowym przekazywaniu akt do organu II instancji. Jednakże w uzasadnieniu decyzji organ nie przyporządkował konkretnych okresów do konkretnych działań lub zaniechań, a w aktach sprawy dotyczącej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe znajdowały się jedynie odpisy ostatecznych decyzji określających Stowarzyszeniu [..] z siedzibą w O. wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 r. W konsekwencji ani skarżący, ani Sąd nie miał możliwości zweryfikowania prawidłowości naliczonych odsetek. Sąd uznał więc, że uzasadnienie zaskarżonych decyzji narusza art. 210 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej bowiem uzasadnienie faktyczne jest na tyle ogólne, że uniemożliwia zarówno skarżącemu jak i sądowi administracyjnemu kontrolę zaskarżonych orzeczeń. Sąd podzieli pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszewie zawarty w wyroku z dnia 21 października 2004r., III SA 2475/03 (na który powoływał się skarżący), że: "W sytuacji, gdy określenie to (określenie odsetek – przyp. Sądu) staje się elementem sentencji decyzji, koniecznym jest wskazanie w jej uzasadnieniu kwoty i daty, od jakiej naliczane są odsetki, a także okresów za jakie odsetki nie są naliczane. Skoro przy określaniu kwoty odsetek uwzględniono - stosownie do treści art. 54 § 1 pkt. 2 i 3 Ordynacji podatkowej - okresy związane z przekroczeniem terminu przekazania odwołania organowi odwoławczemu oraz terminu rozpatrzenia odwołania, to należało również stworzyć Skarżącemu możliwość weryfikacji przyjętych przez organ podatkowy dat, a tym samym prawidłowości naliczenia odsetek". Słuszne więc były argumenty skarżącego, że uzasadnienie obu zaskarżonych decyzji w praktyce sprowadza się do przytoczenia treści art. 54 Ordynacji podatkowej i wskazania jedynie w sposób zbiorczy przyczyn zaprzestania liczenia odsetek. Wskazane powyżej naruszenie prawa procesowego spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ponownym postępowaniu organ wskaże konkretnie okresy pominięte w obliczeniu odsetek za zwłokę odnosząc się do konkretnych czynności i zaniechań w postępowaniu wymiarowym dotyczącym Stowarzyszenia uzupełniając dodatkowo akta sprawy o akta postępowania wymiarowego tak aby skarżący i ewentualnie sąd administracyjny miał możliwość skontrolowania prawidłowości ustaleń w tym zakresie. Organ ponownie zbada również czy nie uległy przedawnieniu zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 r. – w aktach sprawy brak jest tego typu ustaleń, a Sąd nie ma prawnych możliwości dokonywania samodzielnie w tym zakresie ustaleń faktycznych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skarg należałoby zaznaczyć, że zgodnie z art. 116a Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 (tj. wskazanych tam spółek lub spółek w organizacji) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepisy art. 116 stosuje się odpowiednio. Zgodnie więc z art.116 §1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe wymienionych w przepisie podmiotów odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności jeżeli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. "Odpowiedniość" stosowania art. 116 Ordynacji podatkowej do członków zarządów stowarzyszeń w zakresie odpowiedzialności za zaległości podatkowe może przy tym polegać na takiej modyfikacji przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b, która pozwala na wykazanie braku winy w niewszczęciu postępowania likwidacyjnego stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej ( zob. wyrok SN z dnia 22 listopada 2012 r., I UK 229/12 dotyczący wprawdzie odpowiedzialności za składki z tytułu ubezpieczeń społecznych, ale mający w sprawie zastosowanie z uwagi na jednolitą podstawę odpowiedzialności tj. art.116a Ordynacji podatkowej). W rozpatrywanej sprawie posiadany przez Stowarzyszenie majątek teoretycznie pozwalał na spłatę zadłużenia podatkowego – sprzedaż nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz późniejsza likwidacja nastąpiła właśnie z powodu zadłużenia z tytułu podatku od nieruchomości. Potwierdzają to zapisy aktu notarialnego umowy sprzedaży (przy której skarżący reprezentował Stowarzyszenie) z dnia 5 sierpnia 2008 r. (k. 9- 17 akt dotyczących 2008 r.) oraz zeznania świadka K.M. – znajdujące się w katach sprawy (k. 51-54 akt dotyczących 2008 r.). Wynika z nich wprost, że sprzedaż i likwidacja Stowarzyszenia była skutkiem istniejącego zadłużenia podatkowego, a uzyskana cena sprzedaży miała przede wszystkim być przeznaczona na spłatę długów. Dopiero nadwyżka pozostałych na koncie środków finansowych (jak wynika z uchwały z dnia 21 sierpnia 2008 r.) powinna zostać przekazana tytułem darowizny oo. Bernardynom. Nie są więc zgodne z prawdą sugestie skarżącego, że nie zdawał sobie sprawy z istniejącego zadłużenia. Skarżący jako członek zarządu miał obowiązek interesować się sposobem zarządzania Stowarzyszeniem i jak wynika z ustaleń organów, uczestniczył w kluczowych dla Stowarzyszenia czynnościach (sprzedaż majątku na poczet zadłużenia, likwidacja stowarzyszenia). Fakt, że inny członek zarządu (K.M.) mógł mieć większy wpływ na zarządzanie majątkiem stowarzyszenia nie uwalnia skarżącego od odpowiedzialności. Ordynacja podatkowa nie uzależnia bowiem odpowiedzialności członków zarządu od ich wewnętrznego podziału obowiązków. Jedynie okoliczności typu nadzwyczajnego mogą w pewnych przypadkach wpłynąć na uwolnienie się od odpowiedzialności przez członka zarządu za zaległości podatkowe kierowanego stowarzyszenia, jeżeli wykaże on, że wyłączyły one możliwość zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o jego likwidację. W istocie w rozpatrywanym sporze nie można jednak mówić o zbyt późnym zgłoszeniu wniosku o likwidację stowarzyszenia ponieważ otrzymana 5 sierpnia 2008 r. przed dniem podjęcia uchwały o likwidacji stowarzyszenia (21 sierpnia 2008r.), całość ceny sprzedaży (230 000 zł) powinna była zostać przekazana na spłatę zaległości podatkowych. Kwota ta tylko w drobnej części została przekazana (i zaliczona przez organ) na spłatę zadłużenia. W aktach znajduję się jedynie postanowienie z dnia 9 lipca 2009 r. o zaliczeniu wpłaty z dnia 28 lipca 2008 r. w kwocie 14 069,10 zł na poczet zaległości w podatku od nieruchomości. Prawidłowe są również ustalenia co do umorzenia postepowania egzekucyjnego, co potwierdza treść odpisu postanowienia z dnia 14 lutego 2012 r. nr [...] znajdująca się w aktach sprawy (k. 42 akt dotyczących 2008 r.), przy czym zarzuty o braku prawidłowego doręczenia tegoż postanowienia są o tyle bezzasadne, że jak wynika z faktu posiadania odpisu postanowienia przez Urząd Miasta O. – postanowienie zostało doręczone wierzycielowi, a skarżący nie wskazał aby w lutym 2012 r. Stowarzyszenie działało faktycznie pod innym adresem niż wskazany w KRS. Nie są więc zasadne zarzuty skarżącego odwołujące się do braku ustaleń organów w tym zakresie. Z uzasadnień decyzji oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika w sposób jasny, że Stowarzyszenie uległo likwidacji w tym celu aby spłacić całość zadłużenia, ale uzyskane ze sprzedaży majątku środki finansowe nie zostały faktycznie przekazane w całości do Urzędu Miasta K. na poczet zaległych podatków. Jak już Sąd uzasadniał powyżej wszyscy członkowie zarządu stowarzyszenia odpowiadają w trybie art. 116a Ordynacji podatkowej za powstałe zaległości podatkowe kierowanego stowarzyszenia nawet jeśli to tylko jeden z nich w sposób nienależyty rozporządził środkami stowarzyszenia, które miały być przeznaczone na spłatę zadłużenia. Nie są również zasadne argumenty skarżącego, że w czasie orzekania nie był już członkiem zarządu – zgodnie z art. 116 §4 w zw. z art. 166a Ordynacji podatkowej Przepisy o odpowiedzialności członków zarządu stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. Sąd połączył sprawy obu skarg na zasadzie art. 111 §2 Praw o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie obie skargi ze względu na osobę skarżącego oraz stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie obu postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Orzeczenie w pkt II wyroku nastąpiło zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd zasądził więc zwrot uiszczonych opłat sadowych w łącznej kwocie 1 000 zł

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło