I SA/Kr 1083/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Centrum Biurowego J. sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15.04.2011r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2005r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Centrum Biurowego J. sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15.04.2011r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2005r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów spółka zajmuje się wynajmem nieruchomości. Jej kapitał zakładowy wynosi 17 250 000 zł. Zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2010 rok wskazuje , iż w roku tym spółka uzyskała dochód w wysokości 65 768,09 zł. przy przychodzie na poziomie 68 315,22 zł., przy czym wnioskodawca podnosi , iż strata w 2010r. wyniosła 102 547,13 zł. W sprawach o sygn. akt I SA/Kr 769 – 70/11 strona skarżąca podnosiła natomiast , iż strata za ostatni rok obrotowy wynosiła - 34 425,98 zł. Wartość środków trwałych podmiotu określona została obecnie na poziomie 18 931 367,36 zł. W oświadczeniu z dnia 23.08.2011r. prezes zarządu B.T. podał , iż spółka nie zatrudnia żadnych pracowników , nie posiada wymagalnych wierzytelności a stan funduszy na rachunku i w kasie spółki wynosi 0. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy . Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych Centrum Biurowego J. sp. z o.o. w K. Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia: - wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan, - zeznania podatkowego za 2010 rok, - zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, - bilansu za 2010r., - oświadczenia określającego ilu pracowników zatrudnia spółka, - dokumentu określającego rodzaj, wysokość i termin wymagalności posiadanej wierzytelności, Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się w pełni. Przesłana kserokopia bilansu jest bowiem w znacznej części nieczytelna, co uniemożliwia dokładną analizę zawartych tam danych. Odpowiednich wyciągów bankowych obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan spółka nie przedłożyła natomiast w ogóle. W piśmie z dnia 08.09.2011r. wnioskodawca wniósł o przedłużenie terminu na przedłożenie wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan do dnia 22 września 2010r. z uwagi na sezon urlopowy i brak możliwości kontaktu z prezesem zarządu. Orzekający odmówił przedłużenia tego terminu. Warto zauważyć jednak , że odmowa ta nastąpiła dopiero dnia 07.11.2011r. czyli po przeszło miesiącu od daty, w której zdaniem skarżącego przedłożenie żądanych dokumentów było możliwe (zakładając oczywiście, że wnioskodawca miał na myśli rok 2011 a nie 2010 !). Należyta staranność działań podejmowanych przez stronę skarżącą w kierunku wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy powinna natomiast skutkować tym, iż w dniu 07.11.2011r. przedmiotowe wyciągi bankowe winny już znajdować się w aktach sprawy (nawet jeżeli przyjąć , że wnioskodawca wysłałby je 22 września). Zwrócić należy również uwagę , iż fakt określenia przez wnioskodawcę straty za ostatni rok obrotowy, raz na poziomie - 34 425,98 zł. (sygn. akt I SA/Kr 769 – 70/11) a raz w wysokości 102 547,13 zł. (jak w obecnej sprawie) budzi wątpliwości co do wiarygodności składanych przez stronę skarżącą oświadczeń. W konsekwencji w/w okoliczności nie można w sposób rzeczywisty określić sytuacji finansowej i zdolności płatniczych Centrum Biurowego J. sp. z o.o. w K. Zaznaczyć bowiem trzeba , że Sąd dokonując oceny możliwości płatniczych danej strony musi przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację jej wydatków do dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych operacji finansowych żeby uznać je za konieczne lub za zbędne, zwłaszcza w obliczu faktu starania się o zwolnienie od kosztów sądowych. Brak tych danych, skutecznie to uniemożliwia. Podnieść , należy, iż regulacje instytucji przyznania prawa pomocy (por. art. 255 w/w ustawy) zakładają współdziałanie strony z sądem administracyjnym rozpatrującym wniosek w tym zakresie. Tymczasem działania strony skarżącej nie mają takiego charakteru. Nie można też tego zachowania określić mianem wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy w rozumieniu art. 246§2 w/w ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r. , sygn. akt II FZ 703/06, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r. , sygn. akt II GZ 296/10, por. też postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09). W związku z tym rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).