I SA/Kr 1092/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 31 lipca 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności p o s t a n a w i a wniosek oddalić W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca K. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W., reprezentowana przez pełnomocnika adw. A. D., zawarła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Skarżąca wezwana do wypełnienia wniosku na urzędowym formularzu "PPPr" w zakreślonym terminie uzupełniła brak precyzując, że w ramach prawa pomocy domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Z danych zawartych we wniosku wynika, iż wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży detalicznej karmy dla zwierząt. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wysokość kapitału zakładowego wnioskodawcy wynosi 3.500 zł, a ostatni rok obrotowy zamknięty został stratą w wysokości 10.373,10 zł. Strona nie posiada środków trwałych. Wskazano ponadto, iż Spółka posiada środki pieniężne w wysokości 2.580 zł oraz zobowiązania w wysokości 9.391,97 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Spółka nie posiada majątku i nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. Odnosząc się do zarządzenia starszego referendarza sądowego wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik strony skarżącej przedłożył następujące dokumenty źródłowe: sprawozdanie finansowe Spółki za 2016 rok, opinię i raport z badania sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2016, [...] za 2016 r. komandytariusza Spółki - M. B., CIT-8 komplementariusza Spółki – K. Sp. z o.o. w W., wyciągi z rachunków bankowych Spółki oraz jej wspólników, raporty kasowe Spółki za okres od 1 października 2017 r. do 8 stycznia 2018 r., zaświadczenie z dnia 8 stycznia 2018 r. o stanie gotówki w kasie Spółki (3.000 zł) i o braku środków trwałych, oraz deklaracje VAT-7 Spółki za wrzesień, październik i listopad 2017 r. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. W myśl art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym, a także innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego też musi być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia przez stronę kosztów postepowania związanych z udziałem w sprawie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jego możliwości finansowych. W niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi. Choć nie został on jeszcze formalnie ustalony, to należy przyjąć, że wyniesie 100 zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.). Orzekający wziął pod uwagę fakt, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie skarżąca Spółka złożyła do tut. Sądu również skargę zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Kr 1091/17, a suma wpisów sądowych od skarg w tych sprawach wynosi 200 zł (2 x 100 zł). W ocenie orzekającego brak jest podstaw do uznania, że uiszczenie kosztów sądowych przekracza możliwości finansowe Spółki. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest spółką komandytową funkcjonującą w obrocie prawnym od 2010 roku, a zainicjowane przez nią postępowanie sądowe dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej. Z powszechnie dostępnych danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym (https://ems.ms.gov.pl/krs/) (stan na dzień 1 lutego 2018 r.) nie wynika, aby zainicjowane zostało postępowanie upadłościowe, czy naprawcze. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania Spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. W orzecznictwie przyjmuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08). Oceniając stan majątkowy skarżącej Spółki należy mieć na uwadze, że co prawda nie posiada ona środków trwałych i w okresie od września do listopada 2017 roku nie wykazywała żadnego obrotu (według deklaracji VAT-7), to jednak w roku 2016 Spółka osiągnęła znaczny przychód w wysokości 125.027.423,94 zł przy kosztach jego uzyskania 122.163.065,27 zł, co dało dochód w wysokości 2.864.358,67 zł (według zeznania PIT-36L komandytariusza). Strata bilansowa netto za rok 2016 w wysokości -4.830.120,23 zł powstała w wyniku przekazania aportem przedsiębiorstwa skarżącej do spółki K. .pl Sp. z o.o. - według sprawozdania finansowego za rok 2016 - miała zostać pokryta kapitałem zapasowym (4.819.747,13 zł) oraz zyskiem wypracowanym w latach następnych (10.373,10 zł) przy założeniu kontynuowania przez Spółkę działalności w niezmienionym zakresie. Istotnym w sprawie jest fakt, na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy K. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W. posiadała w kasie środki finansowe w kwocie 3.000 zł. Kwota ta - według przedłożonego zaświadczenia Spółki - nie uległa pomniejszeniu do dnia 8 stycznia 2018 r. Zatem stan środków finansowych jakie posiada Spółka w kasie jest 15-ktornie większy niż wynosi wpis od skargi w dwóch zainicjowanych postępowaniach sądowych. W takiej sytuacji nie można uznać, aby strona nie była w stanie pokryć należnych kosztów sądowych we własnym zakresie. Wobec powyższego, w ocenie orzekającego nie zaszły w sprawie przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez Spółkę postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.