I SA/Kr 1115/03

WyrokWSA w Krakowie2005-09-23

Skład orzekający: NSA Grażyna Jarmasz, WSA Bogusław Wolas, Asesor WSA Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód ze sprzedaży akcji nabytych w drodze darowizny, dopuszczonych do publicznego obrotu, podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a jeśli nie, to czy może być pomniejszony o kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 105 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód ze sprzedaży akcji nabytych w drodze darowizny, nawet jeśli akcje te były dopuszczone do publicznego obrotu, nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ sposób nabycia (darowizna) nie jest objęty tym przepisem. Jednakże, sąd stwierdził, że dochód ten może być pomniejszony o kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 105 ustawy, a organy podatkowe są zobowiązane z urzędu uwzględnić ten fakt.
Stan faktyczny
Podatniczka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., twierdząc, że dochód ze sprzedaży akcji Banku Pekao SA, nabytych w drodze darowizny, powinien być zwolniony z opodatkowania na mocy art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podatkowy pierwszej instancji oraz Izba Skarbowa odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że sposób nabycia akcji (darowizna) nie spełnia warunków zwolnienia. Podatniczka wniosła skargę do sądu, podnosząc również możliwość zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 105 ustawy, wskazując na zapłacony podatek od spadków i darowizn.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: WSA Bogusław Wolas Asesor WSA Anna Znamiec (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 30 maja 2003r Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 97,63 zł ( dziewięćdziesiąt siedem złotych 63/100). W dniu [...].01.2003 r. J. S. złożyła do Urzędu Skarbowego wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 2444,80 zł. Zdaniem podatnika nadpłata powstała w związku z błędnym wykazaniem w zeznaniu PIT-36 za 2001 r. dochodów uzyskanych ze sprzedaży na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie SA papierów wartościowych - akcji Banku Pekao SA o wartości 12867,00 zł. Osiągnięty dochód z tytułu sprzedaży akcji Banku Pekao SA w ocenie podatnika podlega zwolnieniu na mocy przepisu art. 52 pkt 1 lit b. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.). Decyzją z dnia [...]03.2003 r. Nr [...] Urząd Skarbowy odmówił J. S.stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. z tytułu dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji Banku -, gdyż uznał, że nie zostały spełnione warunki do zwolnienia przedmiotowego określone w przepisie art. 52 pkt 1 lit. b cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sprzedaż dotyczyła papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu papierami wartościowymi, jednak ich nabycie przez J. S. nie nastąpiło w żadnym z trybów przewidzianych w art. 52 pkt 1 lit. b cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz w drodze umowy darowizny zawartej w dniu [...].01.2001 r. ze S.J.. W związku z powyższym dochody uzyskane z tytułu zbycia akcji podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Podatnik wniósł odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego J. S. w uzasadnieniu odwołania twierdzi, że przedmiotowe akcje w dniu ich zbycia były dopuszczone do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych. Odwołująca się twierdzi, że został również spełniony warunek nabycia akcji w obrębie Giełdy Papierów Wartościowych, a zatem spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w przepisie art. 52 pkt- 1 lit. b cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniające do zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych dochodu z tytułu zbycia przedmiotowych akcji. Decyzją z dnia [...].05.2003 r. Nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego l instancji. W ocenie Izby Skarbowej, dochód uzyskany przez podatnika z tytułu zbycia akcji nie podlega zwolnieniu ustanowionym w art. 52 pkt 1 lit b cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż akcje zostały nabyte na podstawie umowy darowizny, który to sposób nie został objęty cyt. przepisem art. 52 pkt 1 lit. b. Przeniesienie papierów wartościowych między osobami fizycznymi nie stanowi w świetle przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 z późn. zm.) nabycia akcji w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, ani nabycia ich na giełdzie. Na decyzję Izby Skarbowej J. S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzucił naruszenie przepisu art. 52 pkt 1 lit. b cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz w odwołaniu. Zdaniem skarżącej uzyskany przez nią dochód z tytułu zbycia przedmiotowych akcji podlega zwolnieniu na mocy przepisu art. 52 pkt 1 lit b cyt. ustawy , gdyż zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w tym przepisie, zbywane papiery wartościowe były dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, wszelkie czynności zostały wykonane w obrębie Giełdy Papierów Wartościowych. Skarżąca wskazuje również na przepis art. 21 ust. 1 pkt 105 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na mocy którego wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są dochody uzyskane ze zbycia akcji otrzymanych w drodze darowizny - w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn. Skarżąca podnosi, że podatek od spadków darowizn w kwocie 107,50 zł został zapłacony na podstawie decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]01.2001 r. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosła o oddalenie skargi. Izba Skarbowa w odnosząc się do zarzutu skarżącej, że został uiszczony podatek od spadków i darowizn, podnosi, że zarzut ten został postawiony dopiero na etapie skargi, fakt ten nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie czy w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności dotyczące zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochodów ze sprzedaży akcji na zasadach określonych w art. 52 pkt 1 lit b cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego. Bezspornym jest, że podatnik nabył 200 akcji Banku o wartości 12640,00 zł na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu 08.01.2001 r. ze S. J., a następnie akcje te zostały sprzedane na GPW za kwotę 12867,00 zł. Zgodnie z przepisem art. 52 pkt 1 lit b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. Zm.) zwalnia się z opodatkowania podatkiem dochodowym dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte wyłącznie na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 z późn. zm.). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Izby Skarbowej, że skarżąca nie spełniła wszystkich warunków do uzyskania zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych dochodu ze zbycia akcji. Przedmiotowe akcje zostały dopuszczone do publicznego obrotu niemniej jednak nie został spełniony drugi warunek, a mianowicie podstawa nabycia wskazana w cyt. pisie art. 52 pkt 1 lit b cyt. ustawy. Nabycie akcji w drodze darowizny nie stanowi podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 lit a cyt. ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nabycia akcji w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym ani nabycia na giełdzie. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zwolnienia i ulgi w systemie podatku dochodowego stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania. Milczenie ustawodawcy co do objęcia zwolnieniem od podatku danego stanu faktycznego, powoduje konieczność uznania, że takiego zwolnienia nie ma. Stosownie do art. 9 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i 52 ustawy. Natomiast zwolnienia od podatku dochodowego stanowią odrębną instytucję prawa podatkowego, do której istoty należy, iż zwolnieniu od podatku dochodowego podlegają wyłącznie te przychody, które zostały wymienione w ustawie jako wolne od podatku. Inne przychody mają wpływ na osiągnięty przez podatnika dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Do fundamentalnych zasad prawa podatkowego należą: zasada precyzyjnego określenia zakresu przedmiotu opodatkowania w ustawie podatkowej oraz zasada interpretacji przepisów ustawy podatkowej, która nie może być rozszerzająca. W kwestii natomiast interpretacji przepisu 21 ust. 1 pkt 105 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) stwierdzić trzeba, iż przepis ten wyraźnie mówi, że zwalnia się od podatku dochodowego dochód uzyskany ze zbycia akcji (udziałów) otrzymanych w drodze spadku albo darowizny w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn. Jest tu mowa o "części dochodu odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn", a nie o "części dochodu, od której został naliczony podatek od spadków i darowizn." Podzielić trzeba stanowisko, iż art. 23 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza traktowanie podatku od spadków i darowizn jako kosztów uzyskania przychodów. W powyższym przypadku jednak zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 105 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kwota podatku od spadków i darowizn jest wolna od podatku dochodowego poprzez pomniejszenie dochodu ze sprzedaży akcji o zapłacony podatek od spadków i darowizn. Organy podatkowe są zobowiązane z urzędu stosować przepisy prawa podatkowego dotyczące zwolnień od podatku zawartych w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 105 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podatkowy zobowiązany był zatem do zastosowania przepisu art. 21 ust. 1 pkt 105 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a fakt że skarżąca nie -podnosiła okoliczności zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu darowizny nie ma znaczenia dla prawidłowego rozpoznania wniosku skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Rozpoznając ponownie sprawę organ podatkowy zobowiązany będzie zatem do uwzględnienia faktu zapłaty przez skarżącą podatku od spadków i darowizn z tytułu darowizny przedmiotowych akcji. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło