I SA/Kr 1138/96

WyrokWSA w Krakowie1997-04-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rachunki uproszczone, z których skreślono oznaczenie "uproszczony" i które zawierają składniki treściowe faktury VAT, mogą być traktowane jako faktury VAT stanowiące podstawę do obniżenia podatku należnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rachunki, z których skreślono oznaczenie "uproszczony" i które zawierają składniki treściowe faktury VAT, mogą być traktowane jako faktury VAT. Termin "rachunek VAT" jest równoznaczny z terminem "faktura VAT". Organy podatkowe nie mogą odmówić uznania takich rachunków za faktury, jeśli zawierają one minimalne składniki treściowe wymagane dla faktury, nawet jeśli pierwotnie były wystawione na drukach rachunków uproszczonych.
Stan faktyczny
Spółka cywilna zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, obniżając podatek należny o podatek naliczony z rachunków uproszczonych. Urząd Skarbowy zakwestionował to, uznając rachunki za nieprawidłowe. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę, argumentując, że rachunki spełniają wymogi faktury VAT. Spór dotyczył tego, czy rachunki wystawione na drukach rachunków uproszczonych, z których skreślono słowo "uproszczony", mogą być traktowane jako faktury VAT.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ przewiduje dla rachunków uproszczonych identyczne składniki treściowe co do faktur. W związku z tym należy przyjąć, że termin "rachunek VAT" jest równoznaczny z terminem "faktura VAT". Spółka Cywilna zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 1994 r. w wysokości 559.000 zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Jednakże w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w B. ustalono, że spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony w rachunkach uproszczonych, co stanowiło naruszenie art. 19 ust. 1 i 25 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku o towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Według pierwszego z przepisów podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego stanowiącego sumę kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, a według drugiego z nich - obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane rachunkiem uproszczonym. Z powyższymi ustaleniami zawartymi w protokole kontroli wspólniczki spółki nie zgodziły się i w piśmie z dnia 5 kwietnia 1996 r. podniosły, że rachunki wystawione przez Franciszka G. na drukach rachunek VAT lub rachunek uproszczony VAT spełniają wszelkie wymogi faktury VAT. Na dowód tego załączyły kserokopię rachunku nr 8/94 z dnia 14 lutego 1994 r. Urząd Skarbowy z B. nie uwzględnił jednak tych wyjaśnień i zastrzeżeń. Z kolei decyzję z dnia 25 września 1996 r. Izba Skarbowa w K. - po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w B. z dnia 18 czerwca 1996 r. określającej Spółce za miesiąc maj 1994 r. do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 5.364.000 starych złotych - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podzieliła w pełni stanowisko zajęte przez organ I instancji. W skardze na decyzję organu odwoławczego pełnomocnik Spółki wnosząc o jej uchylenie - tak jak w odwołaniu - podniósł, że dla uznania faktu za wystawioną w sposób sprzeczny z wymogami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./, a tym samym nie stanowiącej podstawy do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wymagane jest wyjaśnienie charakteru każdego z przypadków sprzeczności z wymaganiami tego co powinna zawierać prawidłowo wystawiona faktura. Chodzi o to, aby sprzeczności miały taki stopień natężenia lub taki charakter, żeby identyfikacja każdego z elementów tego co powinna zawierać co najmniej prawidłowa faktura było niemożliwe. Organy podatkowe zajęły stanowisko, że identyfikacja ta jest niemożliwa. O tym zaś, iż rachunki były fakturami a nie rachunkami uproszczonymi świadczy to, że odpowiadały one wszelkim wymogom formalnym, o których jest mowa w par. 19 ww. rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu między stronami sprowadza się do tego, czy rachunki wystawione przez Franciszka G. za usługi transportowe były fakturami, czy też rachunkami uproszczonymi. W aktach sprawy, jak o tym była mowa, znajdują się tylko kserokopie rachunków wystawionych przez niego w lutym 1994 r. Wynika z nich, że zostały one wystawione na drukach rachunków uproszczonych VAT, z tym, że słowo "uproszczony" zostało w nich skreślone. Nadto zawierają one składniki treściowe faktury, o których mowa w art. 32 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., tj. sprzedaż towarów w rozumieniu art. 4 pkt 8 tej ustawy, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy z tym, że na wszystkich brak jest wskazania, że skarżący jest spółką cywilną a na dwóch - numeru siedziby tej spółki. Zdaniem Sądu termin "rachunek VAT" jest równoznaczny z terminem "faktura VAT". Według Małej Encyklopedii Prawa W-wa 1980 r. str. 138 termin "faktura" znaczy tyle, co "rachunek wystawiony odbiorcy przez dostawę towaru lub usługi". W związku z tym nie można się zgodzić z organami podatkowymi, że znajdujące się w aktach sprawy kserokopie rachunków wystawionych przez Franciszka G. nie są fakturami, lecz rachunkami uproszczonymi. Tak byłoby, gdyby wyraz "uproszczony" nie został skreślony na druku rachunku. Art. 32 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. przewiduje dla rachunków uproszczonych identyczne składniki treściowe co do faktur. Są to w obu przypadkach składniki minimalne. Świadczy o tym upoważnienie Ministra Finansów w art. 32 ust. 5 tej ustawy do określenia m.in. danych, które powinna zawierać faktura i rachunek uproszczony. Wykonując powyższe upoważnienie Minister Finansów określił w rozporządzeniu z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ minimalne składniki treściowe faktury i rachunku uproszczonego. Zwrócić należy uwagę na to, że faktura winna być oznaczona jako "Faktura VAT" /par. 19 ust. 1 pkt 3/, a rachunek uproszczony jako "rachunek uproszczony" /par. 29 ust. 1 pkt 2/. Oznacza to, że rachunek uproszczony nie powinien zawierać oznaczenia "VAT". Natomiast zarzut skargi polegający na naruszeniu art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym należy uznać za chybiony. Sprawa nie dotyczy bowiem sankcji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji kierując się powyższymi wskazówkami ustali zatem, czy rachunki wystawione przez Ryszarda G. w dniach 26 kwietnia, 4 maja, 16 maja i 17 maja 1994 r. są fakturami, czy rachunkami uproszczonymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło