I SA/Kr 1142/05

WyrokWSA w Krakowie2007-04-04

Skład orzekający: Ewa Długosz - Ślusarczyk, Stanisław Grzeszek, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzone zobowiązanie z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej w poprzednich latach stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w roku, w którym nastąpiło umorzenie, nawet jeśli w tym roku podatnik nie prowadził już tej działalności?
Ratio decidendi
Umorzone zobowiązanie z tytułu działalności gospodarczej stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w roku, w którym nastąpiło umorzenie, niezależnie od tego, czy podatnik w tym roku prowadził jeszcze działalność gospodarczą. Skoro podatnik odniósł korzyść majątkową z tytułu umorzenia, zobowiązany był do wykazania tego przychodu i wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy.
Stan faktyczny
Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, która została zlikwidowana. W wyniku ugody z wierzycielem, część jej długu z tej działalności została umorzona. Organy podatkowe uznały, że umorzona kwota stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok, w którym nastąpiło umorzenie, mimo że skarżąca w tym roku już nie prowadziła działalności. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, podnosząc m.in. zarzut naruszenia przepisów dotyczących przychodu z działalności gospodarczej oraz naliczania odsetek za zwłokę.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1142/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007r., sprawy ze skarg K.M. J., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 czerwca 2005r Nr [...], , w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r oraz określenia, wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu niezapłacenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc, wrzesień 2001r, - s k a r g i o d d a l a - Sygn. I S.A./Kr 1142/05 UZASADNIENIE Skarżąca K.M.J. prowadziła w 1998 r. działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo- Handlowo - Produkcyjne K. , które z końcem tego roku zostało zlikwidowane. Postępowanie kontrolne przeprowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej wykazało , iż prowadząc powyższą działalność ,skarżąca była dłużnikiem firmy handlowej H.na kwotę 256.784 , 50 zł. Ustalono , że kwotę tą zasądził od skarżącej Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] października 2000 roku. W dniu[...] czerwca 2001 r. doszło do zawarcia ugody między skarżącą a wierzycielem na mocy której K. J. zobowiązała się do zapłaty na jego rzecz połowy zasądzonej kwoty łącznie z kosztami postępowania sądowego w sumie 148.834,55 zł/ Pozostała część długu w kwocie 128.392,25 zł została umorzona. Postępowanie wykazało , iż ostatnia część należności została zapłacona przez skarżącą w dniu 3 września 2001 roku. Kontrolujący stwierdzili , że pomimo obowiązku wynikającego z art. 14 ust 2 pkt.6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ. U. z 2000 r. Nr. 14 , poz. 176 ze zm./ skarżąca nie wykazała w złożonym zeznaniu rocznym za 2001 r. umorzonych zobowiązań w wysokości 128.392,25 zł.jak również nie wpłaciła zaliczki na podatek dochodowy od kwoty umorzonego długu , nie dopełniła tym samym obowiązku wynikającego z art. 44 ust. 1 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyżej cytowanej. Powyższe okoliczności doprowadziły do wydania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu[...] grudnia 2004 r. decyzji określającej K.J.wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku za 2001 rok w kwocie 38.415,50 zł oraz określającej wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu nie wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc wrzesień 2001 r. w kwocie 4.812,50 zł. Od powyższych decyzji skarżąca wniosła odwołania , w których zarzucała naruszenie przepisów art. 14 ust 2 pkt 6 ustawy p.d.of. poprzez przyjęcie , że nie prowadząc działalności gospodarczej w 2001 r. osiągnęła dochód z działalności gospodarczej z tytułu umorzenia zobowiązań dotyczących 1998 roku. Odnośnie drugiej decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę zarzucono naruszenie przepisów art. 53 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa poprzez przyjęcie , iż istniała podstawa prawna do ich naliczania za wskazany okres z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Rozpoznając odwołania od przedmiotowych decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...]czerwca 2005 roku utrzymał je w mocy wydając w tym przedmiocie decyzje o numerach [...] oraz [...] Podobnie jak organ I instancji powołał i przytoczył treść art. 14 ust 2 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ.U. z 2000 roku , Nr 14, poz. 176 ze zm./ w świetle którego skarżąca winna wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym wysokość umorzonych zobowiązań , o których mowa wyżej. Odnośnie określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu nie wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy , jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 51 par.1 Ordynacji Podatkowej , zgodnie z którym zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. Zaległością podatkową natomiast jest również nie zapłacona w terminie zaliczka na podatek / art. 51 par. 2 ustawy/. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył treść art. 53 a Ordynacji zgodnie z którym , jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego organ podatkowy stwierdzi , że podatnik mimo ciążącego nań obowiązku nie zapłacił zaliczek na podatek w całości lub części , nie złożył deklaracji albo wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji , organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji , a także w braku deklaracji. W oparciu o powyższe zasadne było określenia wysokości odsetek za zwłokę przy przyjęciu prawidłowej kwoty zaliczki za wrzesień 2001 zł wynoszącej 31.209, 20 zł. Organ odwoławczy podał też , że skarżąca miała prawo czynnego udziału w postępowaniu a także zagwarantowano jej prawo do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego zgodnie z art. 200 Ordynacji. Obie decyzje zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z żądaniem ich uchylenia jak również decyzji je poprzedzających przy zasądzeniu kosztów procesu. Przeciwko decyzjom sformułowano zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ. U. 1993 r. Nr. 90 , poz. 416 ze zm./ poprzez przyjęcie , że podatniczka nie prowadząc działalności gospodarczej W 2001 roku osiągnęła dochód z działalności gospodarczej uzyskany z tytułu umorzenia zobowiązań dotyczących roku 1998. Umorzone postępowania dotyczące roku 1998 z tym rokiem poprzez korektę przychodu winny być rozliczone tym bardziej , że organy przez cztery lata prowadziły czynności kontrolne za ten okres wydając decyzje w 2004 roku. Naruszono też art. 53 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa /DZ.U. Nr. 137 , poz. 926 ze zm./ poprzez przyjęcie że była podstawa prawna do naliczenia stronie skarżącej odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za wskazane miesiące , mimo że w 2001 r. działalności nie prowadziła. Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. i powinien mieć zastosowanie do zaliczek płaconych po tym okresie. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargi domagał się ich oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ.U. z 2002 r. Nr. 153, poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności t.j. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 145 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części jeżeli stwierdzi : naruszenie prawa materialnego ,które miało wpływ na wynik sprawy , gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skargach doprowadziły Sąd do przekonania , że przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procedury uzasadniającego uchylenie zaskarżonych decyzji , zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącą , podnieść należy że są nietrafne i nie zasługują na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny , mamy w niej do czynienia z umorzeniem zobowiązania , na mocy ugody zawartej między K. J. jako dłużnikiem a firmą "H." S.A. Factoring , w wyniku której umorzono jej zobowiązanie w kwocie 128.392,25 zł , stanowiącej część wierzytelności przysługującej tej firmie. Na zawarcie ugody zarząd firmy " H." S.A. Factoring wyraził zgodę w dniu[...] czerwca 2001 roku. Nie ulega wątpliwości , że przedmiotowa wierzytelność powstała w okresie kiedy skarżąca prowadziła działalność gospodarczą , a więc w 1998 roku i że wierzytelność ta powstałą w związku z prowadzoną przez nią działalnością. Powyższe fakty wynikają z zebranego materiału dowodowego, nie były też przez stronę kwestionowane. Z uwagi na powyższe , zdaniem Sądu dla stwierdzenia po stronie skarżącej zaistnienia przychodu nie ma znaczenia podnoszony fakt, iż w dacie dokonania umorzenia nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu powoływanej w skardze ustawy prawo o działalności gospodarczej. Bezspornym jest zatem , że dla skarżącej z chwilą umorzenia przez wierzyciela zobowiązania , wystąpił przychód w kwocie 128.392,25 zł. Gdyby nie umorzenie zobowiązana była by do zapłaty powyższej kwoty a to zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...]. X. 2000 roku [...] Skoro zgodnie z artykułem 14 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wyżej cyt. przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań z zastrzeżeniem ust.3 pkt.6 w tym z tytułu zaciągniętych kredytów , pożyczek z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy i Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - organy wbrew zarzutom skarżącej władny był do wydania zaskarżonej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2001 rok skoro z tytułu umorzenia w tym roku odniosła konkretną korzyść majątkową. Zdaniem Sądu powyższy przepis ma zastosowanie w sytuacji uzyskania przychodów w ramach działalności a nie w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. W takim przypadku też K. J. stosownie do treści art. 44 ustawy p.d.o.f. zobowiązana była złożyć deklarację podatkową za miesiąc , w którym przychód wystąpił i wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Ponieważ tego nie uczyniła organ kontroli skarbowej opierając się na przepisie art. 51 par 1 Ordynacji Podatkowej uznał , że doszło do postania z tego tytułu zaległości podatkowej. Jednocześnie stosownie do art. 53 a Ordynacji przyjął prawidłową wysokość zaliczki za miesiąc wrzesień 2001 rok i od tej kwoty określił wysokość odsetek za zwłokę. Przepis ten wszedł wprawdzie w życie wprawdzie z dniem 1 stycznia 2003 roku jednakże jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej , ma on charakter proceduralny , stąd mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał obie skargi za bezzasadne i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.U. 2002 r. Nr. 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło