I SA/Kr 1147/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 26.05.2009r. , znak [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. B. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia ode kosztów sadowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26.05.2009r. , znak [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów, K. B. prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją żoną I. S. – B. ur. w 1964r. , synem W. B. ur. w 1996r. oraz córką N. B. ur. w 1989r. K. B. z tytułu umowy o pracę w "I" S.A. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 818,70 zł. netto (brutto 1350 zł. ) Ma on również 21 % udziałów w firmie "D " sp. z o.o. W spółce tej pracuje I. S. – B. i otrzymuje pensję w wysokości 818,31 zł. (brutto 1300 zł. ) W 2008r. uzyskała ona dochód w wysokości 12 315 zł. W tym samym roku K. B. uzyskał dochód w wysokości 10 775 zł. Małżonkowie nie posiadają rachunków bankowych ani lokat bankowych. Rodzina mieszka w domu jednorodzinnym K.B. – brata K. B. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą 2131,42 zł. i obejmują: opłatę za gaz – 1016,65 zł. , opłatę za wodę – 181,55 zł. , opłatę za energię elektryczną – 791,39 zł. , opłatę za telefon – 141,83 zł. Ponadto strona skarżąca nadmienia, iż wydatki związane z wyżywieniem oraz drobnymi sprawami życia codziennego wynoszą ok. 1800 zł. miesięcznie. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem w rozpatrywanym przypadku strona skarżąca podaje , iż dochody rodziny (małżonków Budek) wynoszą 1637,01 zł. netto (818,70 zł. +818,31 zł. ) a wydatki 2131,42 zł. plus 1800 zł. na wyżywienie oraz drobne sprawy życia codziennego, czyli w sumie 3931,42 zł. Taki stan rzeczy jest nielogiczny i niezrozumiały. Prowadzi jednocześnie do poddania pod wątpliwość wiarygodność wszelkich oświadczeń strony skarżącej. Trudno bowiem uznać , iż rodzina wydaje ponad dwukrotnie więcej niż wynosi jej dochód, w przypadku kiedy nie ma oszczędności. Zaistniała sprzeczność pomiędzy oświadczeniem K. B. zawartym w formularzu wniosku PPF a nadesłanym później jego oświadczeniem z dnia [...].09.2009r. w kwestii posiadania nieruchomości potwierdza tylko tą tezę. W złożonym wniosku K. B. napisał bowiem , iż posiada działki gruntowe na ul. B. a w oświadczeniu nadesłanym na wezwanie Sądu, kategorycznie stwierdził , że nie posiada działek. W konsekwencji w/w okoliczności nie można w sposób rzeczywisty określić relacji obecnych wydatków do dochodów strony skarżącej, co stanowi podstawę oceny jej zdolności płatniczych. W tej sytuacji ,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, K. B. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. W oparciu o powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245§ 3 , art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.