I SA/Kr 1150/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] , nr [...] odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lata 2004 i 2005 w kwocie 109 267 zł. postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] , Nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] , nr [...] odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lata 2004 i 2005 w kwocie 109 267 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" P. R. mieszka u rodziców. Miesięcznie uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 2732 zł. brutto (1700 zł. + premia za nadgodziny 250 zł. ) Emerytury rodziców wynoszą natomiast łącznie ok. 3500 zł. P. R. przekazuje im co miesiąc 300 zł. na utrzymanie. Na dojazdy do pracy wydaje ok. 80 zł. miesięcznie. Spłaca dwa kredyty, których raty wynoszą 310 zł. i 700 zł. Jest właścicielem nieruchomości o pow. 7 a. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Norma ta wskazuje , iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych P. R. Stąd też został on wezwany do przedłożenia następujących dokumentów: - wyciągów z kont bankowych obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości zarobków, - dowodów przelewów lub przekazów rat kredytowych Pełnomocnik strony skarżącej nadesłał jednak tylko; pismo z Firmy Handlowej "M"dotyczące wynagrodzenia P. R. , które z dniem [...].09.2008r. wynosić zaczęło 1 270 zł. oraz umowę o pożyczkę pieniężną zawartą pomiędzy P. R. a [...] Bankiem [...]S.A. z siedzibą w K. Z umowy tej wynika, iż zawarta została ona na kwotę 9 900 zł. i spłacona będzie w 36 ratach po 310,25 zł. Żaden wyciąg z konta bankowego nie został natomiast przesłany. Strona skarżąca nie ustosunkowała się również w żaden sposób do wezwania w tym zakresie.Nie wywiązała się zatem z obowiązku nałożonego przez Sąd przejawiając zarazem brak chęci w wykazaniu swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Ponadto należy podkreślić, iż z przesłanego pisma z Firmy Handlowej "M" dotyczącego wynagrodzenia P. R. wynika, iż jego płaca zasadnicza wynosi 1 270 zł. brutto. Pismo to datowane było na dzień [...].09.2008r. Tymczasem we wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym dnia [...].09.2008r. P. R. oświadczył , że wynagrodzenie jego wynosi 2732 brutto. Ta istotna rozbieżność podważa wiarygodność oświadczeń strony skarżącej. Z umowy o pożyczkę pieniężną wynika natomiast, iż P. R. płaci miesięcznie jedną ratę kredytu w wysokości 310,25 zł. zatem albo twierdzenia strony skarżącej co do płacenia dwóch rat są fałszywe albo też P. R. nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku poprzez nieprzesłanie odpowiedniego dokumentu na okoliczność wykazania wysokości drugiej raty. Każdą z tych opcji należy jednak ocenić negatywnie. W kontekście w/w okoliczności należy więc stwierdzić iż, strona skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy. W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270).