I SA/Kr 1151/22
WyrokWSA w Krakowie2023-02-06
Skład orzekający: Paweł Dąbek, Maja Chodacka, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o oddaleniu zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, dotyczące przedawnienia dochodzonego obowiązku, zostało wydane prawidłowo, uwzględniając przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia w kontekście ustawy abolicyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo oddalił zarzuty dotyczące przedawnienia dochodzonego obowiązku. Pomimo wadliwości formalnych postanowienia, organ zastosował się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku, szczegółowo przedstawiając okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia został prawidłowo zawieszony od dnia złożenia wniosku o umorzenie należności na podstawie ustawy abolicyjnej do dnia uprawomocnienia się decyzji o odmowie umorzenia, co skutkowało tym, że należności nie uległy przedawnieniu w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej, podnosząc przedawnienie dochodzonego obowiązku oraz nieprawidłowe doręczenie tytułów wykonawczych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oddalił zarzuty, uznając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z postępowaniami dotyczącymi umorzenia należności na podstawie ustawy abolicyjnej oraz prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi. Po uchyleniu przez WSA poprzedniego postanowienia ZUS, organ ponownie rozpoznał sprawę i wydał postanowienie o oddaleniu zarzutów, szczegółowo przedstawiając okresy zawieszenia biegu przedawnienia. Skarżący złożył skargę, zarzucając organowi nieuwzględnienie jego argumentacji i brak zastosowania się do wytycznych sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Maja Chodacka WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr 180000.71.2259.2022-RED-119-KP w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej oddala skargę w całości.
Postanowieniem z 19 sierpnia 2022 r., znak sprawy: 180000.71.2259.2022-RED-119-KP Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) utrzymał w mocy własne postanowienie z 9 sierpnia 2021 r. o oddaleniu zarzutów W. K. (dalej: Skarżący) na prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z 18 maja 2021 r. o numerach od [...] do [...].
Jak wynika z akt sprawy, Skarżący pismem z 7 lipca 2021 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc przedawnienie dochodzonego obowiązku. Pismem z 26 lipca 2021 r. pełnomocnik Skarżącego uzupełnił wniosek o kolejny zarzut - wysłanie tytułów wykonawczych do zobowiązanego na nieprawidłowy adres.
Postanowieniem z 9 sierpnia 2021 r. ZUS, działając jako wierzyciel na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej: u.p.e.a.), oddalił złożone zarzuty. Odnośnie zgłoszonego zarzutu tj. "wygaśnięcia obowiązku w całości lub części" wskazano, że wobec Skarżącego prowadzona była już egzekucja, która spowodowała zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z 19 października 2021 r., ZUS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, podano, że w zaskarżonym postanowieniu wskazane zostały wszystkie okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zaległości objętych egzekucją. ZUS nie zgodził się z poglądem Skarżącego, że niesłuszne jest twierdzenie, iż termin przedawnienia był zawieszony aż do stycznia 2021 r. Wniosek o umorzenie zaległości na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2021 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r. poz. 1551 – Ustawa abolicyjna) został złożony przez Skarżącego 28 października 2013 r. Zaległość wówczas nie była przedawniona, na co wskazują także wyliczenia pełnomocnika Skarżącego zawarte w piśmie z 26 lipca 2021 r. Decyzja Zakładu z 12 marca 2014 r., która została powołana we wniosku o ponowne rozpatrzenie zarzutów, była decyzją określającą warunki umorzenia wydaną na podstawie art. 1 ust. 8 Ustawy abolicyjnej. Z uwagi na postępowanie odwoławcze, decyzja ta uprawomocniła się 4 grudnia 2018 roku. Stosownie do art. 1 ust 11 Ustawy abolicyjnej, termin spłaty należności niepodlegających umorzeniu upłynął 4 grudnia 2019 r. Następnie na podstawie art. 1 ust. 13 tej ustawy, ZUS wydał 7 grudnia 2019 r. decyzję o odmowie umorzenia zaległości, która to uprawomocniła się 26 stycznia 2021 roku. Zgodnie z art. 1 ust. 15 Ustawy abolicyjnej, bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13. Ustawa abolicyjna wyraźnie wskazuje zatem zdarzenia powodujące początek zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek jak i jego koniec. Powyższe okoliczności w ocenie ZUS wskazują, że w momencie wszczęcia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych z 18 maja 2021r., dochodzone zaległości nie były przedawnione.
W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na powyższe postanowienie, Skarżący podniósł, że jedynie wszczęcie egzekucji, o której zobowiązany był prawidłowo zawiadomiony skutkuje przerwą biegu przedawnienia i powoduje niewygaśnięcie zobowiązania składkowego. Nie może natomiast budzić wątpliwości, iż wysłanie na nieznany adres zawiadomienia o wszczęciu egzekucji nie wywołuje skutku z dniem dokonania takiej czynności egzekucyjnej. Skarżący zarzucił również, że prowadzenie wobec niego egzekucji nie znajduje uzasadnienia, gdyż zobowiązanie wygasło. Ponadto w skardze zarzucono, że twierdzenie ZUS zawarte w uzasadnieniu postanowienia, iż decyzja uprawomocniła się w dniu 4 grudnia 2018 r. jest rażąco niezasadne i sprzeczne z zasadą ustanowioną nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego z 22 grudnia 2004 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), która weszła w życie 6 lutego 2005 roku, z której wynika, że skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnych wyroków sądów II instancji. Postępowanie przed Sądem Najwyższym nie ma zatem wpływu na prawomocność wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Tym samym decyzja ZUS uprawomocniła się z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, a nie zakończenia postępowania przed Sądem Najwyższym, tym samym termin spłaty należności niepodlegających umorzeniu składek upływał w dniu 23 lutego 2018 r. Również na zawieszenie terminu przedawnienia do lutego 2021 r. nie może mieć wpływu termin wydania decyzji odmawiającej umorzenia zobowiązań. Zdaniem Skarżącego trudno uznać, że zwłoka w wydaniu tej decyzji i zwłoka w jej doręczeniu ma wpływać na prawa zobowiązanego w zakresie przedawnienia zobowiązania. Taki sposób rozumowania prowadziłby do całkowicie nieakceptowalnego stanu w którym niedziałanie organu, jego bezczynność i zwłoka w wydaniu decyzji niekorzystanie wpływa na prawa zobowiązanego mające swoje źródło w przedawnieniu. Jeśli decyzja z 12 marca 2014 r. uprawomocniła się w lutym 2017 r., a warunki jej nie zostały przez Skarżącego spełnione, to do wydania decyzji odmawiającej umorzenia winno dojść niezwłocznie po niespełnieniu warunków a nie prawie trzy lata później Tym samym nie można uznać za prawidłową, a nadto prokonstytucyjną interpretację przepisów prawa, w której bezczynność organu wpływa negatywnie na prawo strony przedawnienia zobowiązania składkowego.
W odpowiedzi na skargę, ZUS wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1695/21 WSA w Krakowie, uchylił zaskarżone postanowienie ZUS z 19 października 2021 r. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono w pierwszej kolejności, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę. Podniesiony więc przez Skarżącego zarzut nieprawidłowego doręczenia mu tytułów wykonawczych nie znajduje oparcia w treści art. 33 § 2 u.p.e.a.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, że ani w zaskarżonym postanowieniu ani też w postanowieniu go poprzedzającym, nie dokonano wnikliwej analizy podniesionego zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. ZUS nie dokonał rzetelnej i przekonywującej analizy i oceny kwestii ewentualnego przedawnienia należności z tytułu zaległych składek. Rozważania organu w tym zakresie są bardzo ogólnikowe oderwane od konkretnych podstaw prawnych regulujących na przestrzeni lat począwszy od 1999 r. kwestię przedawnienia zaległych składek, co więcej w aktach brak jest szeregu dokumentów, z których organ jak i Skarżący wywodzą odmienne skutki prawne w zakresie skuteczności biegu przedawnienia. Tymczasem obowiązkiem ZUS było wyjaśnienie treści podstawy prawnej, w oparciu o którą przyjęły, że nie doszło do przedawnienia należności. W okolicznościach analizowanej sprawy konieczność ta była tym bardziej uzasadniona, że najstarsze należności dotyczą listopada 1999 r., a w tym okresie przepisy dotyczące przedawnienia składek zmieniały się wielokrotnie. ZUS nie przeprowadził w uzasadnieniach swoich postanowień rzetelnej analizy w oparciu o obowiązujące przepisy kwestii przedawnienia poszczególnych składek. W aktach sprawy znajduje się co prawda dokument o nazwie "Historia Działań Wstrzymujących Bieg Przedawnienia", nie mniej jednak z uwagi na fakt, iż nie jest do dokument źródłowy, a jedynie dokument pochodny w postaci wygenerowanego z systemu ZUS raportu nie może on być podstawą czynionych ustaleń zarówno przez organ jak i Sąd. Jedynymi dokumentami źródłowymi w aktach sprawy jest decyzja ZUS z 17 styczna 2006 r. stwierdzająca wysokość zadłużenia Skarżącego oraz zawiadomienie z 7 grudnia 2005 r. o wszczęciu postępowania, którego celem jest wydanie decyzji o zapłacie składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy, oraz zawiadomienie z 16 stycznia 2006 r. prostujące treść zawiadomienia z 7 grudnia 2005 r. ZUS wywodzi skutek zawieszenia biegu przedawnienia należności składowych przede wszystkim z faktu prowadzenia względem Skarżącego postępowania egzekucyjnego w tym zakresie jednak depozycje organu są nieweryfikowalne z uwagi na ich ogólnikowość, a także brak stosownego materiału dowodowego w tym zakresie. W świetle braku jakiekolwiek materiału dowodowego całkowicie nieweryfikowalnym jest stwierdzenie organu o zawieszeniu biegu przedmiotowego przedawnienia w okresie od 18 października 2004 r. do 4 grudnia 2009 r. podobnie w aktach sprawy brak jest decyzji z 12 marca 2014 r. "o warunkach umorzenia", jak również wskazywanego w decyzji wyroku Sądu Apelacyjnego, oraz decyzji ZUS z 7 grudnia 2019 r. "o odmowie umorzenia", jak również wniosku Skarżącego z 28 października 2013 r. "o abolicję". Z tych też przyczyn nieweryfikowalne jest ustalanie ZUS o zawieszeniu biegu przedawnienia należnych składek w okresie od 28 października 2013 r. do 26 stycznia 2021 r.
Z uwagi na brak dostatecznego uzasadnienia obu kontrolowanych decyzji WSA w Krakowie nie mógł ustalić na jakiej podstawie ZUS uznał, że należności Skarżącego z tytułu spornych składek nie uległy przedawnieniu. Niezależnie od tego ZUS w żaden sposób nie udokumentował okoliczności mających wpływ na bieg terminu przedawnienia należności. W sytuacji bowiem, gdyż zdaniem organu w danej sprawie zachodzi jedna z przesłanek z art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 423 ze zm. – dalej: u.s.u.s.) skutkująca zawieszaniem biegu przedawnienia należności z tytułu zaległych składek winien tą przesłankę wykazać stosownym dowodem dołączając go do akt sprawy. Nieudokumentowanie przez ZUS okoliczności wpływających na bieg terminu przedawnienia należności składkowych stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: k.p.a.).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, ZUS postanowieniem z 19 sierpnia 2022r. ponownie oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał się na zmieniające się przepisy o przedawnieniu należności z tytułu składek, które reguluje art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s. Odnosząc je do realiów sprawy podniósł, że w stosunku do Skarżącego jako płatnika prowadzone były postępowania, które zgodnie z obowiązującymi i zmieniającymi się przepisami zawieszały bieg terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w jego brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., należności za okres od października 1999 r. ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, tj. 16 listopada 2004 r. Jednak od 1 stycznia 2003 r., należności te ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne, czyli do 16 listopada 2009 r.
Do zaległości na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) za okres od stycznia 2000 do grudnia 2001, na FUS za okres od stycznia 2000 r. do grudnia 2001 r., maj 2002 r., maj 2004 r., czerwiec 2004 r. oraz na Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) za okres od października 1999 r. do grudnia 2001 r., 29 lipca 2004 r. Zakład skierował upomnienie przedegzekucyjne na adres wskazany przez Skarżącego, odebrane 24 sierpnia 2004 r. przez osobę przez niego upoważnioną. Tak więc zawieszenie biegu terminu przedawnienia do ww. należności nastąpiło 24 sierpnia 2004 r. zgodnie z art. 24 ust 5b u.s.u.s, czyli od momentu podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Następnie 18 października 2004r. tytuły wykonawcze obejmujące ww. zaległości skierowano do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków Stare Miasto, który w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej na rachunku bankowym przekazał je do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Podgórza w celu łącznego prowadzenia egzekucji. W dalszej kolejności 12 lipca 2006 r. skierowano do ww. Urzędu Skarbowego tytuły wykonawcze obejmujące zaległości wykazane w upomnieniu z 15 czerwca 2005 r. tj. zaległości na FUS za okres od grudnia 2004 r. do lutego 2005 r, na FUZ za okres od maja 2004 r. do lutego 2005 r. oraz na FP i FGŚP za okres od grudnia 2004 r. do lutego 2005 r, doręczonym 26 lipca 2005 r. na wskazany adres Skarżącego. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia do ww. należności nastąpiło od 26 lipca 2005 r. W toku dalszego postępowania egzekucyjnego Zakład skierował do Komornika Sądowego Rewir [...] przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Podgórza wniosek o wszczęcie egzekucji z nieruchomości tytułów wykonawczych obejmujących ww. zaległości. Następnie przekazano tytuły wykonawcze zaopatrzone przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w klauzulę wykonalności, celem przyłączenia się do sądowej egzekucji (postanowienie Sądu z 27 lipca 2006 r.). Postępowanie egzekucyjne z nieruchomości zakończyło postanowienie Sądu z 12 grudnia 2011 r. o sporządzeniu planu podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, jednak uzyskane wpłaty egzekucyjne nie pokryły wszystkich zaległości Skarżącego.
Powołując się na art. 24 w ust. 5b u.s.u.s. ZUS wskazał, że bieg terminu przedawnienia dla należności za okres październik 1999 – czerwiec 2004 zgodnie z podjętymi czynnościami egzekucyjnymi został zawieszony od 24 sierpnia 2004 r. do 12 grudnia 2011 r. natomiast bieg terminu przedawnienia dla należności za okres lipiec 2004 do luty 2005 r. został zawieszony od 26 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2011r. Postępowanie egzekucyjne w zakresie tych należności toczyło się nieprzerwanie. Nadmieniono, że 7 grudnia 2005 r. wysłano do Skarżącego (płatnika) zawiadomienie o wszczęciu postępowania mającego na celu wydanie decyzji do zapłaty na zaległości na FUS za okres od stycznia 2000 r. do lutego 2005 r., oraz FP i FGŚP za okres od października 1999 r. do lutego 2005 r., uznane za doręczone 9 stycznia 2006 r. Następnie 17 stycznia 2006 r. ZUS wydał decyzję określającą wysokość zadłużenia z tytułu składek zgodnie z okresem objętym w zawiadomieniu. Decyzja ta została uznana za doręczoną Skarżącemu 2 lutego 2006 r. i stała się prawomocna z dniem 3 marca 2006 r. ZUS podkreślił, że postępowanie dotyczące wydania decyzji określa art. 24 ust. 5f u.s.u.s., tak więc zawieszenie biegu terminu przedawnienia do należności za okres od października 1999 do lutego 2005 r. trwało od 9 stycznia 2006 r. do 3 marca 2006 r. Zaległości wynikające z ww. decyzji zostały zabezpieczone hipotecznie 11 maja 2006 r.
W dniu 28 października 2013 r. Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności na podstawie Ustawy abolicyjnej. Powołując się na jej art. 1 ust. 15 wskazano, że w przypadku Skarżącego dnia 9 stycznia 2014 r. została wydana decyzja określająca warunki umorzenia należności (odebrana osobiście 14 stycznia 2014 r.), która - z uwagi na postępowanie odwoławcze – uprawomocniła się 4 grudnia 2018 r. Organ podał, że termin na zapłatę należności niepodlegających abolicji upłynął 4 grudnia 2019 r., a w związku z tym, że Skarżący nie spełnił warunków do umorzenia należności podlegających abolicji, wydano decyzję z 7 grudnia 2020 r. o odmowie umorzenia należności, doręczoną Skarżącemu 24 grudnia 2020 r. (stała się ona prawomocna 26 stycznia 2021 r.).
W związku z powyższą czynnością Zakład uznał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od 28 października 2013 r. do 26 stycznia 2021 r. Uwzględniając powyższe zawieszenia, Zakład stwierdził, że najwcześniejsza zaległość na koncie Skarżącego uległaby przedawnieniu 30 marca 2024 r. i w konsekwencji stwierdził, że zaległości wykazane w tytułach wykonawczych o numerach od [...] do [...]nie uległy przedawnieniu.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze, Skarżący wniósł o jej uchylenie, względnie o jej zmianę poprzez uwzględnienie wniesionych zarzutów i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm prawem przepisanych. Skarżący zaprezentował tożsamą argumentację, jak w skardze, rozpoznanej przez WSA w Krakowie wyrokiem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1695/21 (przytoczoną we wcześniejszej części uzasadnienia).
Ponadto Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja nie czyni zadość wskazówkom WSA w Krakowie co do konieczności wyczerpującego przedstawienia wszelkich terminów zawieszenia terminu przedawnienia. Zakład nie podaje właściwych dat tego zawieszenia, wskazując niezasadnie, że postępowanie egzekucyjne w stosunku do żądanych obecnie składek za rok 1999 do 2002 toczyło się nieprzerwanie. Niezasadnie zalicza również na okres zawieszenia przedawnienia okres postępowania ze skargi kasacyjnej, które to postępowanie następuje już po prawomocnym rozstrzygnięciu kwestii wniosku, a tym samym po uprawomocnieniu się decyzji.
Odpowiadając na skargę, ZUS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na błędnie podaną podstawę procesową zaskarżonego postanowienia. Było ono wydawane na skutek wniesienia przez Skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Poprzednie postanowienie rozstrzygające ten wniosek, zostało bowiem uchylone wyrokiem WSA w Krakowie z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1695/21. Tymczasem zarówno podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, jak również treść rozstrzygnięcia sugeruje, że jest to postanowienie wydane w pierwszej instancji. Nie powołano się bowiem na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., jak również rozstrzygnięcie nie odnosi się do postanowienia z 9 sierpnia 2021 r. od którego został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niemniej jednak w ocenie Sądu, wadliwości te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, co uzasadniałoby zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sprawa została bowiem rozpoznana i rozstrzygnięta po raz drugi, co powoduje, że nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 15 k.p.a. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odnotowano wydanie postanowienia w pierwszej instancji, zaś pouczenie wskazuje, że postanowienie wydano po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący nie został bowiem pouczony o możliwości złożenia takiego wniosku, lecz jedynie o skardze do sądu administracyjnego.
Ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało po uchyleniu przez WSA w Krakowie poprzednio wydanego postanowienia, istotne znaczenie ma, czy ZUS ponownie rozpatrując sprawę, zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku z 24 lutego 2022 r. W ocenie Sądu wytyczne przedstawione w tym wyroku zostały spełnione. Szczegółowo wskazano terminy w których bieg terminu przedawnienia został zawieszony, zaś w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające fakty opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie zakwestionował podanych okoliczności, które zdaniem ZUS doprowadziły do zawieszenia biegu przedawnienia, zaś w ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Zostało ono szczegółowo przedstawione we wstępnej części uzasadnienia i z uwagi na brak jakiejkolwiek polemiki ze strony Skarżącego, nie ma potrzeby powtórnego jego przedstawiania. W konsekwencji Sąd uznaje, że zasadnie ZUS wykazał okresy zawieszenia przedawnienia do 28 października 2013 r., czyli do dnia złożenia przez Skarżącego wniosku o umorzeniu należności na podstawie Ustawy abolicyjnej. Złożenie takiego wniosku potwierdza także, że należności składkowe według wiedzy Skarżącego nie były przedawnione. W przeciwnym wypadku wniosek taki nie zostałby przez niego złożony.
Spornym w sprawie był natomiast wpływ wniosku Skarżącego złożonego na podstawie Ustawy abolicyjnej na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Jak wyżej wskazano, wniosek ten został złożony 28 października 2013 r. Decyzja określająca warunki umorzenia wydana została 9 stycznia 2014 r. Skarżący zaskarżył tę decyzję i w konsekwencji Sąd Apelacyjny w Krakowie wydał 23 lutego 2017 r. wyrok oddalający jego apelację. Postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego zakończyło się 4 grudnia 2018 r. Z uwagi na brak spełnienia warunków do umorzenia należności podlegających abolicji, decyzją z 7 grudnia 2020 r. odmówiono umorzenia należności z tytułu składek. Decyzja ta stała się prawomocna 26 stycznia 2021 r.
Zgodnie z art. 1 ust. 15 Ustawy abolicyjnej, bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 (czyli decyzji o umorzeniu należności, lub odmowie ich umorzenia). Ustawodawca wyraźnie wskazał na początek zawieszenia biegu przedawnienia, czyli złożenie wniosku oraz jego zakończenie, co następuje w momencie uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu, bądź odmowie umorzenia składek. W sprawie nie był sporny początkowy dzień tego terminu. Skarżący uważa jednak, nie kwestionując daty uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia należności, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia powinno trwać najdłużej do 31 maja 2018 r. Stanowisko swoje wyprowadza z tego, że decyzja określająca warunki umorzenia stała się prawomocna z dniem wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny (23 lutego 2017 r.), czyli termin zapłaty zaległych należności składkowych, upływał z dniem 23 lutego 2018 r. Zdaniem Skarżącego decyzja odmawiająca umorzenia należności powinna zostać wydana najpóźniej 24 marca 2018 r. i prawomocna stać się z końcem maja 2018 r. W takim zaś przypadku na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, należności Skarżącego były przedawnione.
Wprawdzie zgodzić należy się ze Skarżącym, że wyrok Sądu Apelacyjnego był z dniem jego wydania prawomocny, zaś skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego jest nadzwyczajnym środkiem prawnym i nie wpływa na prawomocność skarżonego wyroku. Niemniej jednak przyjęcie koncepcji Skarżącego stałoby w oczywistej sprzeczności z wyraźnie brzmiącym przepisem art. 1 ust. 15 Ustawy abolicyjnej. Wprost w nim wskazano od jakiego dnia powinien być liczony termin końcowy zawieszenia biegu przedawnienia. Zdarzeniem go powodującym jest prawomocność decyzji o odmowie umorzenia należności, nie zaś dzień w którym decyzja taka powinna zostać wydana i w konsekwencji stać się prawomocną. Bez znaczenia zatem pozostają wywody przedstawione w skardze, wykazujące błąd w obliczeniu prawomocności decyzji określającej warunki umorzenia należności. Końcowy bieg terminu zawieszenia przedawnienia, nie jest bowiem liczony od jej prawomocności, lecz od prawomocności decyzji odmawiającej umorzenia należności. Ta zaś stała się prawomocna 26 stycznia 2021 r.
W takim zaś przypadku, biorąc nawet pod uwagę sposób wyliczenia terminu przedawnienia przez Skarżącego wskazany w skardze, gdzie podano, że do dnia złożenia wniosku o abolicję (28 października 2013 r.), pozostało do przedawnienia należności 1 rok i 159 dni (wprost w skardze wskazano, że upłynęło 8 lat i 206 dni) i prawidłowo licząc zakończenie biegu zawieszenia przedawnienia (26 stycznia 2021r.) w dacie wszczęcia egzekucji administracyjnej dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym należności nie były przedawnione. Zasadnie zatem ZUS oddalił wniesione zarzuty.
Jak z powyższego wynika, ponownie prowadzone postępowanie doprowadziło do zrealizowania wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z 24 lutego 2022r., sygn. akt I SA/Kr1695/21. Nie doszło zatem do naruszenia art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dodać jednocześnie należy, że w wyżej wskazanym prawomocnym wyroku, WSA w Krakowie nie podzielił stanowiska Skarżącego, że zarzuty powinny zostać uwzględnione również dlatego, iż tytuły wykonawcze do zobowiązanego wysłane zostały na nieprawidłowy adres. Kwestia ta nie mogła zatem podlegać rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i nie będąc, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło