I SA/Kr 1153/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2017r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - skargę oddala - I. Zaskarżonym postanowieniem z 28 sierpnia 2017r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku A. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z 2 stycznia 2017r. nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości za 2017r. w kwocie [...]zł -działając na podstawie art. 162 i art. 163§2 ustawy 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 201 ze zm. dalej-O.p.) -odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z 2 stycznia 2017r. nr [...] nr [...], Prezydent Miasta K. ustalił podatnikowi A. Z. podatek od nieruchomości za 2017r. w wysokości [...] zł. Pismem z 9 czerwca 2017r. podatnik wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Podatnik wskazał, że upomnieniem z 26 maja 2017r. organ podjął czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego dotyczące podatku od nieruchomości jednakże w treści upomnienia nie wskazano na jakiej podstawie naliczono należności. W dniu 2 czerwca 2017r. osoba upoważniona przez pełnomocnika podatnika zapoznała się aktami sprawy a w tym z decyzją z 2 stycznia 2017r. Następnie w ciągu 7 dni, tj. 9 czerwca 2017r. podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesieni odwołania wraz z odwołaniem. Podatnik podniósł, że organ I instancji nie miał podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia bowiem jak ustalił podatnik, przesyłka do niego kierowana została nadana 6 lutego 2017r. z PP G. G102 a rzekoma pierwsza próba doręczenia przesyłki miała miejsce 7 lutego 2017r. Podatnik po powrocie z urlopu, w dniu 12 lutego 2017r. sprawdził skrzynkę pocztową i nie znalazł żadnego awiza. Do powyższego wniosku i odwołania dołączono kopię reklamacji skierowanej do Poczty [...], dotyczącą niewłaściwego doręczenia rzeczonej decyzji podatkowej. Ustosunkowując się do reklamacji, Poczta [...] poinformowała, że nie prowadzi ewidencji zawiadomień zatem nie istnieje żaden dowód, że awizo rzeczywiście zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. Podatnik zaznaczył również, iż z całokształtu okoliczności wynika, że listonosz wielokrotnie zaniedbywał swoje obowiązki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, analizując to czy skutecznie doręczono decyzję podatkową z 2 stycznia 2017r. podało, że w przypadku niemożności doręczenia przesyłki, operator pocztowy przechowuje ją w palcówce pocztowej przez 14 dni. ( art. 150§1, art. 150§2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, a pismo pozostawia w katach sprawy. Wedle art. 162§1 O.p. w razie uchybienia terminu należy na wniosek zainteresowanego go przywrócić, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie składa się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Podatnik dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jednak przedstawiona argumentacja nie dawała podstaw do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Kolegium, informacja zawarta na stronie internetowej Poczta [...] SA-śledzenie przesyłek (emonitoring.poczta-polska.pl) o nadaniu przesyłki w jednostce pocztowej PP G. G102 nie ma znaczenia w sprawie. Na uwagę zasługiwał natomiast fakt, ze w dniu 7 lutego 2017r. na adres ul. [...] w K., tego dnia kierowane były trzy przesyłki polecone a w tym m.in. przesyłka nr (00) 559007731587361326. Listonosz oświadczył, że dwie dostarczył przez wrzut do skrzynki (adresat wyraził stosowaną zgodę) a reklamowaną przesyłkę awizował, ponieważ nikogo nie zastała pod wskazanym adresem. Sporządzone awizo umieściła razem z dwoma przesyłkami w skrzynce. Kolegium dało wiarę wyjaśnieniem listonosza. Okoliczność, że Poczta [...] SA nie ewidencjonuje awiz nie czyni wniosku podatnika zasadnym. Przywrócenie terminu tylko na podstawie braku awiza w skrzynce pocztowej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Gdyby przyjąć jak twierdzi podatnik, że nie nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji to należałoby przyjąć, że nie weszła ona do obrotu prawnego zatem odwołanie od tej decyzji jest niedopuszczalne. II. W skardze do Sądu na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie przepisów postepowania: -art. 150§1 pkt 1 oraz art. 150§4 O.p. poprzez przyjęcie, że skarżącemu skutecznie doręczono awizo i zawiadomienie powtórne, co stworzyło domniemanie, że skarżący zapoznał się z treścią decyzji I instancji ostatniego dnia 14-dniowego terminu z upływem którego rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, podczas gdy ani awizo ani zawiadomienie powtórne nie zostały złożone w skrzynce pocztowej skarżącego w związku z czym nie można przyjąć fikcji prawnej doręczenia zastępczego, -art. 162§1 O.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, jakoby skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji, -art. 121§1, art. 122, art.187§1 i art. 191 O.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, jakoby awizo i zawiadomienie powtórne zostały skutecznie doręczone skarżącemu, wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia listonosza w związku z której pracą składane były uprzednio reklamacje podczas gdy brak jest jakichkolwiek innych dowodów potwierdzających okoliczności rzekomego złożenia awizo i zawiadomienia powtórnego w skrzynce pocztowej skarżącego. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że rozpoznając reklamację, nie stwierdzono wprost, że listonosz pozostawił powtórne awizo w skrzynce pocztowej. Zaznaczono jedynie, że zostało ono wygenerowane z systemu celem jego doręczenia adresatowi. Stanowi to fakt negatywny, którego nie sposób dowieść. Jest wysoce prawdopodobne, że listonosz nie zostawił ani awiza ani powtórnego zawiadomienia. Podatnik od kilku lat kwestionuje decyzje organu I instancji i oczekiwał na decyzję by przekazać ją profesjonalnemu pełnomocnikowi. Kolegium oparło rozstrzygnięcie na oświadczeniu listonosza, który z uwagi na konsekwencje nie przyzna się do błędu. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W treści złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Skarżący zakwestionował prawidłowość doręczenia decyzji w trybie zastępczym albowiem przesyłka pocztowa nie została prawidłowo awizowana. Z uwagi na przedstawioną argumentację, kwestionującą prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji z 2 stycznia 2017r., w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestię skuteczności doręczenia tej decyzji i co za tym idzie oceny, czy doszło do uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że przepis art. 162§1 O.p. ma zastosowanie jedynie w sytuacji uchybienia terminowi. To zaś możliwe jest tylko wówczas, gdy decyzja (mająca być przedmiotem zaskarżenia) została doręczona. Dokonana przez Sąd analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób oczywisty wykazała, że doręczenie decyzji organu I instancji z w trybie art. 150 O.p., dokonane zostało prawidłowo. Zgodnie z art. 148§1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Art. 149 O.p. stanowi natomiast, że w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. Art. 150 O.p. reguluje natomiast sposób postępowania w razie niemożności doręczenia korespondencji w sposób wskazany w art. 148§1 lub art. 149 O.p. W takiej sytuacji operator pocztowy w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, względnie - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta). Zgodnie natomiast z art. 150§2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w §1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w §2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§3). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§4). Znajdująca się w aktach sprawy zwrócona przesyłka polecona zawierająca przedmiotową decyzję zawiera wszelkie elementy wymienione w art. 150 O.p. Na kopercie znajdują się dwie adnotacje doręczyciela o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres czternastu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w skrzynce oddawczej adresata. W trybie art. 150 O.p. istotne jest, aby na kopercie zawarto informację o jej dwukrotnym awizowaniu, co w kontrolowanej sprawie miało miejsce. Dodatkowo Sąd zauważa, że przyjęcie dopuszczalności kwestionowania w powyższy sposób jak w niniejszej sprawie awizowania bez podania okoliczności to uprawdopodabniających przeczyłoby sensowi dokonywania adnotacji o awizowaniu na kopercie, gdyż w każdym przypadku adresat przesyłki mógłby je kwestionować. Dokument potwierdzenia odbioru stanowi dokument urzędowy, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Innymi słowy pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998r., sygn. akt: III CZ 51/98 opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z 12 grudnia 2008r. sygn. akt: II GSK 555/08, CBOSA). Zatem to adresat przesyłki, powinien ten fakt udowodnić, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne). W postępowaniu administracyjnym (podatkowym), prawne skutki są związane z doręczeniem pisma, natomiast nie jest istotne, z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania, czy adresat zapoznał się z treścią pisma (wyrok NSA z 9 stycznia 2014r., sygn. akt: II OSK 2821/13, CBOSA). Zatem to adresat przesyłki powinien udowodnić fakt, na podstawie którego kwestionuje prawdziwość zwrotnego potwierdzenia odbioru, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2010r., sygn. akt: I FSK 1929/09,CBOSA). Ponadto z odpowiedzi poczty na złożoną reklamację nie wynika okoliczność nieprawidłowego doręczenia). Wynika z niej jedynie, że listonosz obsługujący w danym okresie rejon zamieszkania Skarżącego zeznał, że sporządzone zawiadomienie umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej, a powtórna awizacja dokonana przez placówkę awizacyjną skutkowała tym, że awizo listonosz również doręczył poprzez skrzynkę pocztową. Skarżący nie podważył zatem w sposób skuteczny, iż doręczenie w trybie art. 150 O.p. było prawidłowo dokonane. Doręczenie przewidziane w art. 150 O.p. oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez adresata obalone poprzez uprawdopodobnienie, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Nie jest przy tym wystarczające samo zaprzeczenie adresata, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie (wyrok TK z 17 września 2002r. sygn. akt: SK 35/01 OTK - A 2002, nr 5, poz. 60). Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 162 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§2). Do przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Kwestię skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji wyjaśniono powyżej, zatem niewątpliwie rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania. W rozpatrywanej sprawie nie budziło również wątpliwości, że Skarżący dochował siedmiodniowego terminu do wniesienia podania, liczonego od chwili, w której ustała przyczyna uchybienia terminu (czyli od chwili powzięcia przez niego informacji o wydaniu decyzji, co miało miejsce 2 czerwca 2017r.) oraz, że wraz z wnioskiem dokonał uchybionej czynności (wnosząc odwołanie). Zatem, jak słusznie przyjął organ, przesłanki formalne opisane w art. 162 O.p. zostały w sprawie spełnione. Rozważenia wymaga, czy w przedmiotowej sprawie Skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Ponadto w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, w pełni podzielany przez Sąd w składzie orzekającym, że przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Uprawdopodobnienie przeszkód uniemożliwiających dochowanie czynności obciąża wnioskującego, przy czym uprawdopodobnienie oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. Podsumowując-przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej do organu przesyłce była ona dwukrotnie prawidłowo awizowana. W każdej tego rodzaju sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (postanowienie NSA z 7 lipca 2010r., sygn. akt: II OZ 651/10,CBOSA). Skarżący nie zakwestionował zatem skutecznie prawdziwości twierdzeń doręczyciela. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżący nie wykazał, by zaszły tego rodzaju niezależne od niego zdarzenia, które usprawiedliwiałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom, przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia art. 162 O.p. Rozpatrując wniosek Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło przesłanki zawarte w tym przepisie i zasadnie przyjął, że do uchybienia terminu do złożenia odwołania doszło z przyczyn leżących po stronie Skarżącego, co wykluczało przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.