I SA/Kr 1165/06
WyrokWSA w Krakowie2007-12-06
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Beata Cieloch, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie mogą złożyć wspólne zeznanie podatkowe PIT-37 za rok 2003, jeśli jedno z nich zawiesiło działalność gospodarczą, dla której wybrało zryczałtowaną formę opodatkowania, a w roku podatkowym nie osiągnęło z niej żadnych przychodów, nie dokonując jednocześnie formalnego wykreślenia tej działalności z rejestru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że małżonkowie nie mogli złożyć wspólnego zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2003. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, jeśli podatnik do dnia 20 stycznia roku podatkowego nie zgłosił likwidacji działalności lub nie wybrał innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu. Nowelizacja art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza wspólne rozliczenie, gdy chociażby jeden z małżonków podlega przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, nawet jeśli faktycznie nie osiągnął przychodów z tej działalności.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył zeznanie PIT-37 za 2003 r., rozliczając się wspólnie z małżonką. W przeszłości prowadził działalność gospodarczą, którą zawiesił w 1999 r., nie osiągając z niej dochodów w 2003 r. Organ podatkowy uznał, że skarżący podlega przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, co uniemożliwia wspólne rozliczenie z małżonką. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i zarzucając organom brak pouczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1165/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Beata Cieloch (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007r., sprawy ze skargi J. W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...]nr[...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, określił skarżącemu J. W., wysokość zobowiązania podatkowego podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. na kwotę 11 611 zł.
Z treści uzasadnienia wynika, że skarżący złożył zeznania o wysokości dochodu osiągniętego w roku podatkowym 2003, PIT - 37, rozliczając się wspólnie z małżonką. Jednocześnie skarżący w dniu [...] stycznia 1999 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, nie osiągając z niej w 2003 roku żadnych dochodów. Ponieważ skarżący nie wykreślił prowadzonej działalność z rejestru, w konsekwencji, w stosunku do skarżącego miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz.U. nr 144, poz. 930 ze zm.) Regulacje ustawy o podatku osobowym od osób fizycznych wykluczają natomiast wspólne rozliczenie małżonków, w przypadku gdy chociażby do jednego z nich mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym zgodnie ze złożonym zeznaniem PIT - 36, za 2003 r.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od dnia zawieszenia działalności gospodarczej nigdy później jej nie wznowił i nie uzyskał z tego tytułu żadnego dochodu, a o fakcie zawieszenia działalności poinformował na piśmie urząd skarbowy. Zaniechanie wykreślenia działalności z rejestru uzasadnił obawą narażenia się na niepotrzebne wydatki związane z kolejną rejestracją.
Po przeanalizowaniu zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...][...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i dodał, że jego zdaniem likwidacja działalności gospodarczej jest równoznaczna z uzyskaniem decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast skarżący jedynie zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Wobec tego do skarżącego miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne. W konsekwencji, skarżący nie mógł skorzystać ze wspólnego opodatkowania z małżonką, w rozliczeniu za 2003 rok.
Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
We wniesionej skardze, skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w odwołaniu, a także podniósł, że urząd skarbowy powinien był zwrócić mu uwagę, że postępuje nie zgodnie z prawem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, powtarzając dotychczasową argumentację zawartą w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Dodatkowym pismem z dnia [...] lipca 2006r. skarżący, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, powtórzył praktycznie dotychczasowe zarzuty, wskazując, że nigdy nie posiadał numeru REGON, co jego zdaniem podważa tezę, że od 1 stycznia 1991 r. prowadził działalność gospodarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest możliwość złożenia przez małżonków wspólnego, rocznego zeznania podatkowego dotyczącego rozliczenia podatku dochodowego za rok 2003, w sytuacji, gdy jedno z małżonków nie dokonało formalnego wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, co do której wybrano zryczałtowaną formę opodatkowania podatkiem dochodowym, przy czym w roku 2003 nie osiągało z tego tytułu jakichkolwiek przychodów,.
W oparciu o ustalony przez organy podatkowe bezsporny stan faktyczny sprawy, orzekający Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa materialnego, a także prawa procesowego.
Na wstępie należy wskazać, iż skarżący przed zawieszeniem działalności gospodarczej, złożył pisemne oświadczenie o wyborze formy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.), pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika nie później niż do dnia 20 stycznia roku podatkowego, natomiast podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
W ocenie Sądu, przytoczona treść drugiego zdania art. 9 ust. 1 wskazuje na zasadność stanowiska, iż przychody osiągnięte przez skarżącego w 2003 r. podlegały opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym, nawet w sytuacji gdy faktycznie przychody te nie wystąpiły.
Podkreślić należy, że z dniem 1 stycznia 2003 r. weszła w życie nowelizacja spornego pomiędzy stronami art. 6 ust. 8 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych polegająca na zastąpieniu dotychczasowego brzmienia. Zasada wyrażona w ust. 2 i 4 (tj. możliwość złożenia wspólnego zeznania przez małżonków lub rodzica samotnie wychowującego dziecko) nie ma zastosowania, jeżeli chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dzieci lub jej dziecko uzyskały dochody (przychody) opodatkowane na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym. (nowelizacja wprowadzona art. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw -Dz.U. Nr 141 poz. 1182).
Z nowelizacją ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych równolegle znowelizowano przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne poprzez wprowadzenie nowego brzmienia art. 9 ust. 1. Przepis ten, a właściwie zdanie ostatnie o brzmieniu: "Jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych", z jednej strony zwalniał podatników, którzy wybrali formę opodatkowania z corocznego obowiązku powiadamiania, o tym fakcie organu podatkowego, z drugiej zaś strony w ten sposób wprowadzał fikcję prawną prowadzenia w dalszym ciągu opodatkowanej ryczałtem ewidencjonowanym działalności gospodarczej w sytuacji gdy nie wybrano innej formy opodatkowania lub nie zlikwidowano działalności gospodarczej.
Sposób wprowadzenia nowelizacji obu w/w. art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 9 ust 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne dowodzi, zdaniem orzekającego Sądu, że prawidłowy jest pogląd prawny Dyrektora Izby Skarbowej, że jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Za likwidację działalności, zdaniem organu podatkowego II instancji, uznać należało zaprzestanie wykonywania tej działalności, co w sferze podatkowej, należało utożsamić z decyzją o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej.
W konsekwencji, zdaniem orzekającego Sądu, ustawodawca zmieniając dotychczasowe brzmienie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (obowiązujące do 31 grudnia 2002r.) zrezygnował z opcji wystąpienia faktycznego dochodu, jako przesłanki pozbawiającej podatników możliwości wspólnego opodatkowania, na rzecz przesłanki "stosowania" ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zdaniem orzekającego Sądu, "stosowanie" ustawy zgodnie z w/w. art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy utożsamić ze zniesieniem obowiązku corocznego wyboru formy opodatkowania na zasadach ciągłości skutków złożonego w latach poprzednich oświadczenia o wyborze zryczałtowanej formy opodatkowania i to także w sytuacji gdy nie wystąpiły dochody (z jakichkolwiek przyczyn, np. czy to z uwagi faktycznego niedziałania, braku likwidacji firmy, zawieszenia działalności, czy też ponoszenia wyłącznie kosztów działalności).
Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, do podatników, którzy zawiesili przed 1 stycznia 2003r. działalność gospodarczą, a przed zawieszeniem wybrali zryczałtowana formę opodatkowania na zasadzie przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, przepisy te nadal miały do nich zastosowanie, co uniemożliwiało złożenie wspólnego zeznania podatkowego zgodnie z ww. art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego tego, że pracownicy organu nie zwrócili skarżącemu uwagi iż postępuje nie zgodnie z prawem, zdaniem orzekającego Sądu, zarzut ten nie jest zasadny, a niniejsza kwestia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Podzielić należy pogląd organu drugiej instancji, że podatnik powinien zapoznać się z ciążącymi na nim obowiązkami oraz przepisami prawnymi regulujących obowiązującą go formę opodatkowania.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę na wymienioną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i badając sprawę zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) tj. w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego i procesowego, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło