I SA/Kr 1167/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 21 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2020 r. postanawia: I. skargę odrzucić, II. zarządzić z kasy tutejszego Sądu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 września 2021 r. wezwano skarżącego P. do uiszczenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi - wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 21 czerwca 2021 r. w kwocie 200 złotych. Jednocześnie zarządzeniem Starszego referendarza sądowego z dnia 23 września 2021 r. wezwano skarżącego - w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi - do usunięcia braków formalnych skargi poprzez oznaczenie numeru PESEL. Przesyłkę zawierającą ww. wezwania doręczono skarżącemu w dniu 7 października 2021 r. W wyznaczonym terminie został uiszczony wpis od skargi. W dniu 14 lutego 2022 r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym skarżący poinformował, że opłatę uiścił w terminie, natomiast uzupełnienie "wniosku" zostało przez niego omyłkowo wysłane do ARiMR (w załączeniu skarżący przedłożył kopię pisma stanowiącego uzupełnienie braków skargi i potwierdzenie nadania przesyłki poleconej na adres Dyrektora ARMiR w [...] w dniu 13 października 2021 r.). Jednocześnie skarżący podał, że "numer PESEL jest w dokumentacji – wniosek o przyznanie płatności obszarowe i powinno być przez Agencję dołączone wraz z raportem z kontroli ARiMR". Skarżący podał również swój numer PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skuteczne zainicjowanie postępowania sądowego w celu kontroli legalności zaskarżonego aktu, jest uzależnione od spełnienia m.in. wymogów formalnych pisma procesowego jakim jest skarga. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wymienione powyżej braki formalne skargi podlegają sanowaniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a ich nieuzupełnienie - pomimo wezwania sądu - skutkuje odrzuceniem skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt II OZ 31/22 (orzeczenia.nsa.gov.pl), że z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wyraźnie wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w niniejszej sprawie), to powinno zawierać numer PESEL. Przy tym bez znaczenia jest to, czy numer PESEL strony skarżącej znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, gdyż postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy. Jednocześnie ustawodawca wyraźnie zastrzegł konieczność wskazania numeru PESEL osoby fizycznej przy pierwszej czynności w sprawie. Z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu VIII kadencji nr 3260) wynika, że obowiązek podania numeru PESEL strony postępowania wnoszącej pismo procesowe do sądu jest związany z wprowadzeniem do postępowania przed sądami administracyjnymi możliwości doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu i konieczną w takim przypadku jednoznaczną identyfikacją strony postępowania. Z kolei z art. 74a p.p.s.a. stanowi, że doręczanie pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest zależne od woli strony. Korzystanie albo niekorzystanie ze środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest zatem ciągłe w toku całego postępowania. Uzasadnia to stwierdzenie, że obowiązek podania numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym ma wymiar ogólny, a nie tylko taki, że numer ten jest konieczny w celu nadania biegu pismu procesowemu, w którym powinien być zamieszczony. W związku z tym, że na każdym etapie postępowania może powstać obowiązek sądu doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu, zrozumiałe jest, że ustawodawca uznał, iż strona postępowania powinna ten numer podać w pierwszym piśmie procesowym, niezależnie od tego, czy już zdecydowała się na doręczanie pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego. Ponadto zaznaczyć należy, że także po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, a więc już po zwrocie akt administracyjnych organowi, może powstać obowiązek doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu. Okoliczność ewentualnego znajdowania się numeru PESEL w aktach administracyjnych nie ma zatem przesądzającego znaczenia, gdyż – jak już wskazano – wszystkie dane powinny znajdować się w aktach sądowych. Sąd zaznacza także, że wysłanie pisma zawierającego uzupełnienie braków formalnych skargi na adres organu, a nie sądu, nie stanowi wykonania wezwania sądu do uzupełnienia braków skargi. Należy podkreślić, że sformułowanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi było jasne i mimo że nie wskazano w nim wprost, że pismo uzupełniające brak formalny należy wnieść bezpośrednio do sądu, to całokształt jego treści wskazywał na to w sposób oczywisty. W piśmie (k. 18 akt sądowych) zawierającym wezwanie sądu (a nie organu), w nagłówku, w lewej części pisma, podano adres WSA w Krakowie, wskazano także sygnaturę akt sprawy. W piśmie tym nigdzie nie wskazano, że pismo zawierające uzupełnienie braków formalnych skargi należy wnieść do sądu za pośrednictwem organu, nigdzie nie podano adresu organu. Z powyższych względów Sąd orzekł o odrzuceniu skargi, działając na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono stosownie do treści art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a.