I SA/Kr 1168/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.06.2008r. nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] nr [...] określającej wysokość straty z tytułu prowadzonej przez S. M. pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 30 160,33 zł. oraz określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych małżonków S. M. i Z. S.-M. za 2003r. w kwocie 6 203 zł. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.06.2008r. nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] nr [...] określającej wysokość straty z tytułu prowadzonej przez S.M. pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 30 160,33 zł. oraz określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych małżonków S. M. i Z.S. – M. za 2003r. w kwocie 6 203 zł. Jak wynika z "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" zawartego we wniosku oraz przedłożonych dokumentów S.M. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami : M. M. ur. w 1996r. i M.M. ur. w 1999r. Zamieszkują oni w mieszkaniu będącym własnością matki skarżącego – S.M.. S. M. prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości ok. 1500 zł. miesięcznie. W roku 2007 osiągnął dochód w wysokości 5 349,42 zł. przy przychodzie wynoszącym 31 701,90 zł. Posiada konto bankowe w Banku [...] S.A. którego saldo jest ujemne i wynosi - 101 080,04 zł. Wydatki związane z utrzymaniem dzieci obejmują następujące pozycje : koszty wyżywienia 6000 zł. na rok (500 zł. na miesiąc), ubrania 800 zł. /rok, artykuły szkolne 600 zł. /rok, opłaty szkolne 200 zł. /rok, wyjazdy , wakacje 1200 zł. /rok, zabawki art. sportowe 300 zł. /rok, rozrywka 200 zł. /rok, leki i wizyty na lekarzy 300 zł. /rok, dojazdy do szkoły 400 zł. /rok. W oparciu o te sumy S. M. wylicza , że miesięczne koszty utrzymania jednego syna to 833 zł. a łącznie jego i dwóch synów opiewają na kwotę 2500 zł. miesięcznie. Podnosi również , że koszty te nie obejmują opłat związanych z mieszkaniem , gdyż te płaci matka. Strona skarżąca ma przyznane alimenty na synów w łącznej kwocie 500 zł. Suma ta nie jest jednak wypłacana S. M. Sam zaś jest zobowiązany do płacenia alimentów na córkę A. M. w wysokości 300 zł. miesięcznie. Obecnie trwa postępowanie w sprawie uchylenia tego obowiązku alimentacyjnego przed Sądem Rejonowym [...] (sygn. akt [...]) Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Norma ta wskazuje , iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. S. M.i we wniosku złożonym na formularzu PPF nie napisał , iż uzyskuje pomoc od matki , która uiszcza opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i praktycznie prowadzi gospodarstwo domowe z nim i jego synami. W przedmiotowym wniosku S. M. podał, iż jego dochód to ok. 1500 zł. miesięcznie . Tymczasem koszty utrzymania siebie i synów oszacował na kwotę 2500 zł. miesięczni, co podważa wiarygodność strony skarżącej w zakresie oświadczeń dotyczących uzyskiwanych rzeczywiście dochodów. Nadmienić też wypada na marginesie, iż w sytuacji kiedy strona skarżąca prosi o pomoc finansową Państwo winna najpierw sama poczynić wszelkie możliwe oszczędności. Zatem uwzględnianie w spisie wydatków kosztów rozrywki w sumie 200 zł. na rok na osobę (co na trzy osoby daje oszczędność 600 zł. ) jest co najmniej nie na miejscu. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi bowiem 500 zł. Ponadto zwrócić trzeba uwagę, że S. M. nie nadesłał wyciągu z posiadanego konta w Banku [...] , do czego był zobowiązany. W związku z wyżej wymienionymi okolicznościami należy stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270).