I SA/Kr 1169/02

WyrokWSA w Krakowie2004-09-24

Skład orzekający: Józef Michaldo, Ewa Rójek, Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od budowli w trakcie roku podatkowego, podstawę opodatkowania stanowi wartość budowli ustalona do obliczenia amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego, zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czy też wartość początkowa budowli ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy podatkowe nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W szczególności ustalenia dotyczące statusu prawnego strony skarżącej były sprzeczne i arbitralne. Sąd wskazał, że dla prawidłowego określenia podstawy opodatkowania budowli kluczowe jest ustalenie daty powstania obowiązku podatkowego oraz podstawy prawnej nabycia budowli, co wymaga zbadania sposobu i podstawy prawnej przeniesienia majątku w drodze aportu.
Stan faktyczny
Spółka "P." Energetyka Spółka z o.o. złożyła skorygowaną deklarację podatkową w podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r., obniżając wartość budowli. Organy podatkowe nie uznały tej korekty, opierając się na wartości początkowej budowli. Spółka odwołała się, argumentując, że jako nowy podmiot, który nabył budowle w drodze aportu, powinna stosować przepisy dotyczące ustalania wartości początkowej środków trwałych dla nowych podmiotów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Michaldo Sędziowie SO (del.) Ewa Rójek Asesor WSA Anna Znamiec (spr.) Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004r. sprawy ze skargi "P." Spółka z o.o. - Zakład [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 46,45 zł (słownie: czterdzieści sześć złotych czterdzieści pięć groszy). "P." Państwowe S.A. Dyrekcja Elektroenergetyki [...] w likwidacji w W. Zakład w K. w dniu [...].10.2001 r. złożyła deklarację podatkową w podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r. wykazując podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł. W deklaracji wykazano wartość budowli, pozostałych nie wymienionych w poz. 5 deklaracji, począwszy od 01.10.2001 r. w kwocie [...] zł, a podatek wg. stawki 2 % w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...].10.2001 r. Referent ds. Wymiaru Podatkowego w Urzędzie Miasta i Gminy w S. dokonał odpisu w kwocie [...] zł z tytułu podatku od nieruchomości za 2001 r. z uwagi na przekazanie środków trwałych do nowoutworzonego podmiotu P. Elektroenergetyka S.A. zakład w K.. W dniu [...].10.2001 r. P. Energetyka Spółka z o. o. w W. Zakład w K. złożyła deklarację w sprawie podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r., wykazując podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł, przy czym wykazano budowle - linie elektroenergetyczne przesyłowe i rozdzielcze o wartości począwszy od 01.10.2001 r. w kwocie [...] zł, opodatkowane wg. stawki 1 %, a podatek od nieruchomości kwocie [...] zł. P. Energetyka Spółka z o. o., podała że podjęła działalność od [...].10.2001 r., będąc następcą prawnym zlikwidowanego Zakładu P. S.A. w W. - Zakład Elektroenergetyki [...] w K.. W związku ze zmianami majątkowymi P. Energetyka Spółka z o. o. Zakład w K. przesłała ww. deklarację w podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r. W dniu [...].11.2001 r. P. Elektroenergetyka Spółka z o. o. Zakład w K. przesłała nową skorygowaną deklarację podatkową w podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r., informując, że w poprzedniej deklaracji mylnie podano podstawę opodatkowania, przyjmując wartości początkowe majątku będącego w ewidencji P. SA Zakład Elektroenergetyki [...] w K. zamiast skorygowaną wartość majątku wniesionego aportem do P. Energetyka Spółka z o. o. Zakład w K.. W złożonej deklaracji wykazano podatek od nieruchomości za IV kwartał 2001 r. w kwocie [...] zł, przy czym wartość budowli - linie elektroenergetyczne, przesyłowe i rozdzielcze przyjęto w kwocie [...] zł, opodatkowano wg. stawki 1 %, a podatek w kwocie [...] zł. Burmistrz Miasta i Gminy w S. w piśmie z dnia [...].12.2001 r. stwierdził, ze korekta dotycząca wartości przejętego majątku nie może być dokonana, ponieważ dla budowli podstawą opodatkowania jest ich wartość początkowa określona zgodnie z przepisami art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.). W odpowiedzi, P. Energetyka Spółka z o. o. Zakład w K. stwierdziła, że korekty deklaracji dokonano na podstawie przepisu art. 4 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 16 g ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, póz. 654 z późn. zm.). Postanowieniem z dnia [...].01.2002 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. wszczął postępowanie w sprawie określenia P. Spółka z o. o. Zakład w K. zaległości w podatku od nieruchomości za miesiące październik, listopad i grudzień 2001 r. W dniu [...].02.2002 r. Burmistrz Miasta i Gminy w S. wydał decyzję nr [...] w sprawie określenia P. Energetyka Spółka z o. o. Zakład w K. zaległości w podatku od nieruchomości za miesiące październik, listopad, grudzień 2001 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę kwocie [...] zł. Organ podatkowy nie uznał dokonanej przez podatnika korekty wartości budowli z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł. Organ podatkowy powołał się na przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym podstawą opodatkowania dla budowli stanowi ich wartość ustalona na dzień 01 stycznia roku podatkowego określona według zasad przewidzianych w odrębnych przepisach dla celów amortyzacji, chociaż byłyby one całkowicie zamortyzowane. Odrębnymi przepisami są przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz. U. Nr 7, poz. 34) i obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 08.02.1995 r. w sprawie wskaźników przeliczeniowych do aktualizacji wyceny środków trwałych (M.P. Nr 9, poz. 125). Dokonana w trakcie 2001 r. aktualizacja wyceny budowli w ocenie organu podatkowego może zostać uwzględniona przy określeniu podstawy opodatkowania za 2002 r. Od powyższej decyzji organu l instancji P. Energetyka Spółka z o. o. Zakład w K. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wnosząc o uchylenie w całości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w S., zarzucając decyzji naruszenie art. 4 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatnik podnosi, że podjął działalność z dniem [...].10.2001 r. jako nowoutworzony podmiot gospodarczy. W dniu [...].09.2001 r. protokolarnie przejął przedmiotowe budowle i stał się podatnikiem podatku od nieruchomości od dnia [...].10.2001 r. W ocenie odwołującego się zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis art. 4 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym podstawę opodatkowania budowli stanowi jej wartość ustalona do obliczenia amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego i ta wartość wynosi [...] zł, a nie [...] zł, gdyż do nowo powstałej spółki P. Energetyka Spółka z o. o. Zakład w K., budowle o takiej wartości wniesiono aportem. W związku z powyższym w ocenie podatnika zasadnie dokonał on korekty deklaracji w podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r. Organ podatkowy błędnie sklasyfikował zaistniałe zjawiska gospodarcze, a rozstrzygnięcie oparł na nieaktualnym stanie prawnym. Odwołujący się podnosi, że w dniu [...].10.2001 r. rozpoczął działalność gospodarczą nowy podmiot prawa, dla którego wartość początkową środków trwałych ustala się zgodnie z art. 16 g ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 10.04.2002 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego l instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyjęło, że P. Energetyka Spółka z o. o. jest prawnym następcą zlikwidowanego P. S.A. zakład Elektroenergetyki Kolejowej w K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyjęło, że przekazanie budowli (w formie aportu) do nowo powstałej Spółki z o. o. nie uzasadnia możliwości zmniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli przez przyjęcie ich wartości netto zamiast dotychczasowej wartości brutto. Według art. 4 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania budowli stanowi ich wartość ustalona na dzień 01 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 01 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Za podstawę opodatkowania budowli należy uważać wartość początkową, a na mocy przepisu par. 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych za wartość początkową środków trwałych uważa się m. in. w razie nabycia w formie aportu wniesionego przez udziałowca osoby prawnej - ustaloną przez podatnika na dzień wniesienia wkładu wartość poszczególnych środków trwałych. Organ II instancji stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby w sprawie zaistniały okoliczności, które na gruncie powołanych przepisów uzasadniałyby tak znaczne zmniejszenie przez podatnika wartości budowli. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę złożyła P. Energetyka Spółka z o. o. Zakład w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego l instancji. Skarżący zarzuca naruszenie przepisu art. 4 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. P. Energetyka Spółka z o. o. Zakład [...] w K. jest odrębnym od P. S.A. podmiotem prawnym, podjął działalność w dniu [...].10.2001 r. jako nowoutworzony podmiot gospodarczy. W związku z protokolarnym przejęciem w dniu [...].09.2001 r. składników majątkowych skarżący stał się podatnikiem podatku od nieruchomości od dnia [...].10.2001 r. W ocenie skarżącego w związku z powstaniem obowiązku podatkowego w trakcie roku podatkowego zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 4 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym podstawę opodatkowania budowli stanowi ich wartość ustalona do obliczenia amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego. Wyjaśnienia jaka to wartość i jak ją obliczać znajduje się w przepisie art. 16 g ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W oparciu o te przepis sporządzono zestawienie zweryfikowanej wartości składników rzeczowego majątku trwałego proponowanych do przejęcia przez skarżącą i w oparciu o wartości określone w tym zestawieniu przyjęto wartość budowli w korekcie deklaracji w podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r. Wartość budowli wniesionych aportem do spółki wynosiła [...] zł i ta wartość powinna stanowić w ocenie skarżącej podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma udzielenie odpowiedzi na pytanie jaki jest status prawny P. Energetyka Spółka z o. o. w W. Zakład [...] w K., a w szczególności ustalenie jakie były podstawy prawne powstania tego podmiotu. Wyjaśnienia wymaga również w jakiej dacie i w jakiej formie prawnej nastąpiło nabycie przez P. - Energetyka Spółka z o. o. [...] Zakład w K. budowli, stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wyjaśnienia wymagają zatem kwestie związane z podmiotem podatkowym, przedmiotem opodatkowania jak również momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości za 2001 r. od budowli. Ustalenia dokonane w tym zakresie będą mieć bowiem wpływ na właściwe określenie podstawy opodatkowania budowli. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) podstawę opodatkowania stanowi dla budowli - ich wartość ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Na podstawie przepisu art. 4 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jeżeli obowiązek podatkowy od budowli powstał w ciągu roku podatkowego - podstawę opodatkowania tej budowli stanowi wartość ustalona do obliczenia amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego. W świetle powyższego istotne znaczenie dla właściwego określenia podstawy opodatkowania budowli ma data powstania obowiązku podatkowego od budowli. Zasady określania wartości początkowej środków trwałych amortyzowanych przez podatnika będącego osobą prawną zawiera art. 16 g cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W przypadku przeniesienia części majątku w drodze aportu zastosowanie mogą mieć przepisy art. 16 g ust. 1 pkt 4, art. 16 g ust. 9, art. 16 g ust. 10 cyt. ustawy. Dla zastosowania właściwego przepisu prawa decydujące znaczenie ma sposób oraz podstawa prawna przeniesienia w drodze aportu części majątku. Kolejna kwestia wymagająca zatem ustalenia przez organ podatkowy to zbadanie podstawy prawnej nabycia budowli przez stronę skarżąca, a mianowicie czy nabycie majątku nastąpiło w drodze przekształcenia formy prawnej, połączenia albo podziału podmiotów prawnych, czy też nabycie majątku stanowiącego przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część nastąpiło w drodze kupna, przejęcia do odpłatnego korzystania lub wniesienia w postaci wkładu niepieniężnego, czy też nabycie majątku nastąpiło w drodze aportu niestanowiącego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ustalenia dokonane przez organy podatkowe w zakresie statusu prawnego strony skarżącej są wzajemnie sprzeczne, z jednej strony wskazuje się, że strona skarżąca jest następcą prawnym P. SA Zakład Elektroenergetyki w K., z drugiej zaś strony wskazuje się, że strona skarżąca jest nowoutworzonym podmiotem prawa. Ustalenia te są arbitralne i nie znajdują podstaw w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Stwierdzenia organów podatkowych, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby w sprawie zaistniały okoliczności, które na gruncie przepisów prawa uzasadniałyby tak znaczne zmniejszenie przez podatnika wartości budowli, przyjętej za podstawę do naliczania podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r. narusza zasadę określoną w przepisie art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 187 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa oraz zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 192 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Na mocy bowiem przepisu art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Swobodna ocena dowodów, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa). Zaskarżona decyzja narusza zatem przepisy prawa materialnego - art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz.31 z późn. zm.) oraz przepisy prawa procesowego, a to art. 122 i art. 180 par 1, art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. Zm.), gdyż zarówno organ podatkowy l jak i II instancji nie zebrał i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło