I SA/Kr 1180/12

Sygn. akt I SA/Kr 1180/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r., sprawy ze skargi K. H., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18 czerwca 2012 r. Nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, - s k a r g ę o d d a l a - Postanowieniem Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 kwietnia 2012 r. nr [...] zawieszono postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do K.H. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Tytułem tym została objęta zadeklarowana i nieuiszczona składka na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2002 r. wraz z odsetkami. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w ramach toczącego się w stosunku do K.H. postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu 20 stycznia 2012 r. postanowienie [...] o umorzeniu tego postępowania. W wyniku skutecznie złożonego zażalenia, postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 marca 2012 r., który uznał, że pismo z dnia 18 stycznia 2012r. nie spełnia wymogów uznania go za wniosek wierzyciela o umorzenie. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela w celu zbadania czy faktycznie zaistniały okoliczności skutkujące koniecznością umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Wierzyciel poinformował następnie o wydaniu decyzji nr [...] z dnia 17 lutego 2012r. odmawiającej zwrotu opłaconych składek za okres od kwietnia do czerwca 2002r., od którego K.H. złożył odwołanie. Jednocześnie wierzyciel zażądał zawieszenia postępowania egzekucyjnego do dnia uprawomocnienia się wskazanego rozstrzygnięcia. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że wobec przedstawionych wyżej okoliczności postępowanie egzekucyjne zgodnie z wnioskiem wierzyciela, należało zawiesić do dnia prawomocnego rozstrzygnięcia sporu sądowego. Zawieszenie jest uzasadnione również z tego powodu, że w złożonym zażaleniu zakwestionowano zasadność wystawienia spornego tytułu wykonawczego oraz wystąpiono o zwrot kwot wynikających z tego tytułu. K.H. złożył zażalenie od powyższego postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, w którym podważył jego zasadność jak również zasadność wystawienia tytułu wykonawczego, a także zażądał zwrotu kwoty 1.701,60 zł z odsetkami oraz zadośćuczynienia za straconą pracę. Z uzasadnienia wynika, że strona nie zgadza się z zasadnością postępowania egzekucyjnego, gdyż jej zdaniem wszystkie składki zostały zapłacone i na jej koncie nie powinny występować żadne zaległości. W zażaleniu złożono też w związku z tym wniosek o dokonanie kompleksowej kontroli przez Izbę Skarbową. Postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 czerwca 2012 r. nr [...] utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Na wstępie organ odwoławczy stwierdził, że zawartego w zażaleniu żądania zwrotu kwoty pieniężnej oraz zadośćuczynienia, a także przeprowadzenia kontroli nie można załatwić w postępowaniu odwoławczym. Ponadto żądania te nie mają ścisłego związku z przedmiotem zażalenia. Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że ustawową delegację do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 56 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), zaś podstawę prawną zawartego w nim rozstrzygnięcia - art. 56 § 1 pkt 4 tej ustawy. Podkreślono, że wystąpienie wierzyciela z żądaniem, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 4 cyt. ustawy stanowi bezwzględną przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepisem tym ustawodawca dopuścił możliwość zadysponowania przez wierzyciela przebiegiem postępowania egzekucyjnego wedle własnego uznania i doprowadzenia do jego zawieszenia. Organ egzekucyjny nie jest natomiast legitymowany do badania zasadności argumentów wierzyciela zawartych w jego wniosku o zawieszenie postępowania, które nie muszą być w ogóle podane. Odnosząc się do zawartych w zażaleniu zarzutów pod adresem prawidłowości dokonanych rozliczeń przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że pełni rolę organu odwoławczego od postanowień wydanych przez organ egzekucyjny - Dyrektora Oddziału ZUS. Kontrola Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wymiaru i rozliczania składek nie należy natomiast do jego kompetencji. Na marginesie zauważono, że w myśl art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostanie podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, postępowanie egzekucyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również żadnych uchybień formalnych stwierdzając, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone w rozdziale 9 działu II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej K.H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie fałszywych informacji co do stanu faktycznego, w tym wydanych z naruszeniem prawa tytułów wykonawczych i postanowień oraz stanu konta płatnika. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy zauważył, że zarzuty skarżącego są gołosłowne, poprzestał on bowiem na wymienieniu kwestionowanych rozstrzygnięć i nie wskazał naruszenia konkretnej normy prawnej. Choć zarzut wydania tytułu wykonawczego z naruszeniem prawa nie dotyczy zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że został wystawiony przez uprawniony organ i zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Również zarzut błędnego rozliczenia składek ubezpieczeniowych nie donosi się wprost do zaskarżonego postanowienia, a Dyrektor Izby Skarbowej nie posiada kompetencji do rozpatrzenia tego zarzutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z porządku prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a zatem rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. W efekcie powyższego, Sąd nie jest władny do badania i oceny twierdzeń skarżącego odnośnie do wymiaru i rozliczania składek przez ZUS na koncie płatnika, czy też samej zasadności wydania tytułu wykonawczego. Z tego też względu nie mogły podlegać ocenie Sądu dokumenty złożone przez skarżącego do akt na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r., zwłaszcza ze kwestia istnienia bądź nieistnienie zadłużenia na koncie płatnika jest przedmiotem badania przed sądem powszechnym. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy podkreślić należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowił art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu na żądanie wierzyciela. Jest to obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że wskazany przepis nie pozostawia do uznania organu egzekucyjnego tego, czy zawiesić postępowanie w przypadku, gdy wierzyciel zwróci się z takim żądaniem (por. wyrok NSA w Lublinie z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96; wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 351/08, LEX nr 513205). Pomimo zatem istnienia spoczywającego na wierzycielu prawnego obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) ustawodawca dopuścił jednak możliwość zadysponowania przez wierzyciela przebiegiem postępowania egzekucyjnego i doprowadzenia do jego zawieszenia. Zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że organ egzekucyjny nie jest legitymowany do badania zasadności argumentów wierzyciela zawartych w jego wniosku o zawieszenie postępowania (wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1502/96, LEX nr 43828). Wierzyciel, zgłaszając wniosek o zawieszenie postępowania, nie jest obowiązany nawet do podania okoliczności uzasadniających jego zgłoszenie. Skoro zatem w niniejszej sprawie wierzyciel w piśmie z dnia 19 marca 2012 r. zażądał zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a następnie podtrzymał ten wniosek w kolejnym piśmie z dnia 2 kwietnia 2012 r., to obowiązkiem organu egzekucyjnego było wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zwłaszcza, że pomimo braku takiego obowiązku, wierzyciel umotywował swoje żądanie wskazując, iż w dniu 17 lutego 2012 r. wydana została decyzja nr 1/2012, na mocy której odmówiono skarżącemu zwrotu opłaconych składek za okres od kwietnia do czerwca 2006 r., które to rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez K.H. w drodze odwołania do sądu powszechnego. W tym stanie rzeczy, dalsze prowadzenie egzekucji w sytuacji, gdy badana jest okoliczność zadłużenia skarżącego, byłoby niezasadne. Słusznie zatem wierzyciel i organ egzekucyjny wyczekują na prawomocne zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).