I SA/Kr 1184/00
WyrokWSA w Krakowie2004-08-06
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Józef Gach, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów podatkowych dotyczące zobowiązania w podatku od towarów i usług mogą być skierowane do spółki cywilnej, która w dacie ich wydania już nie istniała?Ratio decidendi
Decyzje organów podatkowych dotyczące zobowiązania w podatku od towarów i usług, skierowane do spółki cywilnej, która została rozwiązana przed datą wydania tych decyzji, są dotknięte wadą nieważności. Spółka cywilna, jako podmiot prawa podatkowego, przestaje istnieć z chwilą rozwiązania, a postępowanie podatkowe nie może być prowadzone ani decyzje kierowane do nieistniejącego podmiotu. Odpowiedzialność za zobowiązania rozwiązanej spółki cywilnej może być dochodzona wyłącznie w trybie odpowiedzialności osób trzecich wobec byłych wspólników.Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargi na decyzje Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Urzędu Skarbowego dotyczące podstawowego i dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy w 1997 roku. Zarzuciły naruszenie przepisów ustawy o VAT oraz Ordynacji podatkowej, w tym błędy w ustaleniach faktycznych. Okazało się, że decyzje organów podatkowych zostały skierowane do spółki cywilnej, która została rozwiązana przed datą wydania tych decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.) Sędziowie NSA Józef Gach WSA Bogusław Wolas Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2004r. spraw ze skarg G. W. i A. W. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] z dnia 15 maja 2000 r. Nr [...] w przedmiocie podstawowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: luty, marzec, czerwiec, lipiec, październik, listopad, grudzień 1997 r. oraz dodatkowego zobowiązania w tym podatku za miesiące od lutego do grudnia 1997 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej koszty postępowania w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych).
I SA/Kr 1184/00
Uzasadnienie
W dniu [...].2000r. G. W. i A. W. wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzje Izby Skarbowej wszystkie z 15 maja 2000 roku nr [...] od [...] do [...].
Rozstrzygnięciami tymi Izba utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w S. nr [...] do [...] wszystkie z dnia [...].1999r. w przedmiocie podatku od towarów i usług tj. zobowiązania podstawowego za miesiące luty, marzec, czerwiec, lipiec, październik, listopad, grudzień 1997r. i dodatkowego za okres od lutego do grudnia 1997 roku.
Skarżące zarzuciły organom podatkowym naruszenie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z powodu zakwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie energii elektrycznej i usług telekomunikacyjnych jak również z powodu pozbawienie prawa do skorygowania obrotu i podatku należnego o wielkości dokonanych zwrotów towarów. Nadto stwierdzono naruszenie prawa procesowego tj. art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm./ w szczególności poprzez błędy w ustaleniach faktycznych rozstrzyganych spraw.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 2 oraz § 2 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 247 § 1 pkt 5 w/w ustawy Ordynacja podatkowa, a więc także w przypadku, gdy decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
W niniejszych sprawach bezspornym jest, że decyzje organu tak I jak i II instancji zostały skierowane do spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe G. prowadzonej przez G. oraz A. W., która to spółka w dacie orzekania, a następnie doręczenia decyzji już nie istniała. Rozwiązanie spółki nastąpiło bowiem z dniem [...].1997r., a decyzje Urzędu Skarbowego w S. noszą datę [...].1999 roku, niniejszych wszystkie doręczone zostały w dniu [...].1999r. Decyzje te zostały utrzymane w mocy w postępowaniu odwoławczym przez Izbę Skarbową zaskarżonymi decyzjami z 15 maja 2000 roku.
Przepis art.5 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm./ stanowi, że podatnikami podatku od towarów i usług są nie tylko osoby fizyczne i prawne, lecz także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, do których zalicza się między innymi spółki cywilne. Tak więc, na gruncie tego podatku spółce cywilnej jako jednostce wspólników, a nie samym wspólnikom, przyznano podmiotowość prawnopodatkową. Tym samym wszelkie obowiązki i uprawnienia podatników tych podatków wynikające z ustawy o VAT odnoszą się do spółek cywilnych, a nie bezpośrednio do wspólników tych spółek.
W przypadku rozwiązania spółki automatycznie przestaje istnieć podmiot zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług, a więc nie może toczyć się postępowanie podatkowe, ani też do spółki cywilnej nie może zostać skierowana decyzja, bowiem przestaje ona być stroną postępowania w rozumieniu art. 133 i 134 w/w ustawy Ordynacja podatkowa.
W przypadku rozwiązania spółki cywilnej byli wspólnicy za jej zobowiązania odpowiadają w szczególnym trybie jako tzw. osoby trzecie, których odpowiedzialność uregulowana została w art. 107 § 2 i art. 115 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
Z omawianych przepisów jednoznacznie wynika, iż określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług ciążącego na rozwiązanej spółce cywilnej może nastąpić tylko w ramach decyzji wydanej przeciwko byłym wspólnikom spółki w trybie art. 115 Ordynacji podatkowej, orzekającej o odpowiedzialności wspólników spółki za jej zobowiązania.
Wobec powyższego decyzje organów podatkowych określające nie istniejącej spółce cywilnej podstawowe jak i dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług zostały skierowane do osób nie będących stronami w rozstrzyganych sprawach.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło