I SA/Kr 1189/15

|Sygn. akt I SA/Kr 1189/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 28 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi A.D., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 czerwca 2015 r. Nr [...], w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, , , - s k a r g ę o d d a l a -, , Pismem z dnia 10 października 2013 r. skarżący – A. D. wniósł zarzuty (pismo zatytułowane zostało "Odwołanie") na postępowanie egzekucyjne toczące się na postawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, a doręczonego wraz z zajęciem konta bankowego dnia 8 października 2013 r. Tytuł wykonawczy dotyczył decyzji nr [...] z dnia 30 grudnia 2011 r. nakładającej opłatę z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów leśnych za 2012 r. w wysokości 16 702,20 zł należności głównej wraz z kosztami upomnienia i egzekucyjnymi. W zarzutach skarżący wskazał, że drzewa z jego działki zostały usunięte w 1988 r. w czasie budowy domu, natomiast egzekwowana opłata wymierzona została na podstawie późniejszej ustawy o ochronie gruntów i leśnych, która weszła w życie dnia 3 lutego 1995 r. – było to więc działanie niegodne z prawem. W postanowieniu do wniesionych zarzutów wierzyciel – Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych uznał wniesiony zarzut za niedopuszczalny i wskazał, że egzekwowana należność dotyczyła decyzji administracyjnej, która została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed wydaniem decyzji wykazało, że wyłączenie z produkcji leśnej nastąpiło w czasie obowiązywania ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Organ zaznaczał, że art. 34 §1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1914) pozbawiał możliwości merytorycznego badania tego typu zarzutu, jakie podniósł skarżący. Postanowienie wierzyciela z dniem 20 lutego 2014 r. stało się ostateczne. W związku z powyższym organ egzekucyjny – Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia 19 maja 2015 r. uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione. Organ opisał tok dotychczasowego postępowania, wydane w sprawie stanowisko wierzyciela co do niedopuszczalności wniesionego zarzutu, wskazując, że postanowienie to stało się ostateczne na skutek braku wniesienia zażalenia. Postanowienie organu egzekucyjnego zostało doręczone dnia 22 maja 2015 r. W wniesionym piśmie w dniu 25 maja 2015 r. skarżący ponownie podniósł, że skoro "pan Dyrektor Lasów Państwowych uważa, że ja kłamię, to może skierować sprawę do sądu. W ten sposób raz na zawsze zakończymy spór". W dalszej części pisma skarżący wskazał, że uważa metody Dyrektora :Lasów Państwowych za prześladowanie jego i jego rodziny i będzie zmuszony złożyć pozew do sądu. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. Dyrektora Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, że jest związany stanowiskiem wierzyciela. W wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 8 i 77 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia a także o wstrzymanie wykonalności ww. tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że od samego początku konsekwentnie twierdził, że nie było możliwym, aby do wyłączenia gruntu leśnego mogło dojść w 2012 r. Nawet dla laika oczywistym bowiem było, że rosnące na tym terenie drzewa o średnicy 10 cm, nie mogły wyrosnąć tak w przeciągu 2-3 lat. Potwierdzili to pracownicy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, którzy w czasie wizji terenowej stwierdzili, że las znajdujący się na działce ma ponad 20 lat. Skarżący ponownie wyjaśniał, że przejściowe wyłączenie gruntu z produkcji leśnej nastąpiło w 1988 r. w związku z planami budowy domu na tym terenie, ale wobec zmiany planów (dom został zbudowany po drugiej stronie ulicy) – skarżący zaprzestał wybierania piasku i wycinki drzew, "które odtąd rosły w swoim tempie". Skarżący, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2009 r., IV SA/Wa 517/09 ponownie wskazał, że w jego sprawie w sposób nieprawidłowy zastosowano nowe przepisy, nieobowiązujące w dacie zdarzenia prawnego, jakim było wyłączenie w 1988 r. gruntu z gospodarki leśnej. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie skarżący wskazał, że nie poosiada oszczędności, a nadto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, która stanowiła postawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga była niezasadna. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym (bez udziału stron na rozprawie) w związku z brzmieniem art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 720 ze zm.). Przepisy te stanowią, że sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, kończące sprawę – możliwy był więc tzw. tryb uproszczony. Zgodnie z art. 34§1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Powyższy przepis oznacza, że jeżeli podstawą wydania tytułu wykonawczego jest zaskarżalne orzeczenie (a tak było w rozpatrywanej sprawie – podstawą tytułu wykonawczego była decyzja Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nr [...] z dnia 30 grudnia 2011 r.) to niedopuszczalne jest wnoszenie zarzutów egzekucyjnych kwestionujących prawidłowość tego orzeczenia. Innymi słowy, należy przede wszystkim wnosić środki zaskarżenia od wydanych w sprawie orzeczeń (odwołanie, skarga do sądu, nadzwyczajne środki zaskarżenia), a nie kwestionować prawidłowość postępowania egzekucyjnego. Na etapie postępowania egzekucyjnego ani organ, ani sąd administracyjny nie ma bowiem możliwości kontrolowania wydanej w sprawie decyzji. Nie jest też tak, jak to zdaje się rozumieć skarżący, że organ wydający decyzję musi wystąpić do sądu o zakończenie sporu w przedmiocie opłaty. Każda decyzja administracyjna podlega zaskarżeniu poprzez wniesienie odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego – jeżeli adresat decyzji kwestionuje jej prawidłowość to on, a nie organ, powinien wnosić środki zaskarżenia. W przeciwnym razie wydana w sprawie decyzja stanie się ostateczna i będzie podstawą wszczęcia egzekucji. Jedynie art. 45 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. W rozstrzyganym przypadku dopóki ww. decyzja Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nr [...] z 30 grudnia 2011 r. istnieje w obrocie prawnym (nie została uchylona lub nie została stwierdzona jej nieważność) organ egzekucyjny nie mógł podważyć stanowiska wierzyciela. Powyższy pogląd, na który powołały się organy obu instancji, zgodny jest z poglądami doktryny i orzecznictwa. Komentatorzy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazują, że jeśli wierzyciel odpowie na zapytanie organu egzekucyjnego, że obowiązek podatkowy istnieje, to do organu egzekucyjnego należy dalsze prowadzenie egzekucji. Organ ten nie może jednak podważyć wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony (por. Cezary Kulesza art. 34 [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, pod red. D.R. Kijowskiego wyd. II. LEX, 2015 oraz powołane tam m.in. wyroki NSA: z dnia 8 lipca 2008 r., II FSK 1762/06, z dnia 21 maja 2013 r., II FSK 1262/12, wszystkie wyroki dostępne w bazie orzecznictwa: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać też należy, że postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zarzutów podlega kontroli. Zobowiązany ma prawo wnieść zażalenie na podstawie art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rozstrzyganej sprawie postanowienie wierzyciela - Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nr [...] z dnia 7 lutego 2014 r. zawierało pouczenie o zażaleniu. Skarżący nie wniósł zażalenia i postanowienie stało się ostateczne dnia 20 lutego 2014 r. Jak już Sąd uzasadniał powyżej, w toku postepowania egzekucyjnego nie można było rozpatrywać zarzutów dotyczących ww. decyzji. W konsekwencji Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 7, 8 i 77 kpa ponieważ odnosiły się one do prawidłowości postępowania dowodowego i podstaw prawnych wydanej ww. decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nr [...] z 30 grudnia 2011 r. Sąd nie mógł również wstrzymać "wykonalności tytułu wykonawczego" ponieważ w wyroku oddalającym skargę nie ma możliwości wstrzymywania wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia (żaden przepis nie przewiduje tego typu kompetencji dla sądu administracyjnego). Zgodnie z art. 61 §2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu (tu: postanowienia w przedmiocie zarzutów). Skarżący w istocie dążył natomiast do wstrzymania wykonania ww. decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nr [...] z dnia 30 grudnia 2011 r., a decyzja ta nie była przedmiotem skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.