I SA/Kr 1219/08

Sygn. akt I SA/Kr 1219/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 czerwca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009r., sprawy ze skargi "J" Sp. z o.o. we W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 16 czerwca 2008 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za II kwartał 2005 r., - skargę oddala - Wnioskiem z dnia [...].07.2005 r. (k: 1) J. sp. z o. o. z siedzibą w A. (zwana dalej "Spółką" względnie "stroną skarżącą") zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na 6 rat zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług (dalej VAT) za II kwartał 2005 r. W uzasadnieniu wniosku podano, iż Spółka posiada przejściowe kłopoty finansowe, spowodowane wymaganymi przez jej kontrahentów długimi terminami płatności należności za wykonane dla nich zlecenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...].09.2005 r. nr [...] odmówił udzielenia zawnioskowanej ulgi, która to decyzja, po rozpatrzeniu zarzutów odwołania, została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].01.2006 r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2.08.2007 r. (sygn. akt I SA/Kr 449/06 – k: 20-23) uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z przyczyn formalnych. W uzasadnieniu stwierdzono, iż co prawda decyzje w sprawie ulg podatkowych mają charakter uznaniowy, stąd ich sądowa kontrola jest ograniczona, jednakże postępowanie w sprawie zawierało kwalifikowane wady, które uzasadniały ich uchylenie. Organy podatkowe powinny były przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia sytuacji finansowej strony skarżącej, a mianowicie ustalić stan aktywów i pasywów, zobowiązania krótkoterminowe i długoterminowe, a następnie na tej podstawie dokonać analizy i ustalenia sytuacji finansowej podatnika pod kątem przesłanek określonych w art. 48 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j., Dz. U. nr 8 z 2005 r., poz. 60, ze zm. – dalej zwanej "O.p."). Tymczasem organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego, zaś organ odwoławczy oparł się na analizie, która nie zawierała podpisu ani załączonych dokumentów źródłowych. Kwalifikowane wady zawierały także uzasadnienia zaskarżonych decyzji, ograniczając się do polemiki z wybranymi argumentami wniosku oraz do rozważań nad istotą VAT, jako podatku pośredniego, zamiast dokonać szczegółowej analizy sytuacji Spółki. Ponadto organy podatkowe nie uwzględniły przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. nr 12, poz. 291), która miała zastosowanie w sprawie. W ponownym postępowaniu w sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Spółkę pismem z dnia [...].01.2008 r. (k: 24) do uzupełnienia wniosku o dostarczenia materiału dowodowego, który by uzasadniał twierdzenia Spółki co do jej sytuacji finansowej, w tym o przedłożenie bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2007 r. Odpowiadając na to wezwanie Spółka podała, iż "(...) na dzień dzisiejszy nie posiada żadnych zaległości z tytułu VAT za II kwartał 2005 r. Ostatnia rata w wysokości 39,53 zł zgodnie z Państwa postanowieniem została wpłacona w dniu [...].06.2006 r. Wobec powyższego treść Państwa pisma jest dla Spółki niezrozumiała" (pismo z dnia [...].02.2008 r. – k: 28). Wobec powyższego organ I instancji decyzją z dnia [...].02.2008 r. nr [...] ponownie odmówił udzielenia Spółce wnioskowanej ulgi, nie stwierdzając przesłanek do jej udzielenia. W odwołaniu z dnia [...].03.2008 r. Spółka zarzuciła organowi podatkowemu nieuwzględnienie stanowiska WSA w Krakowie, zawartego w wyroku z dnia [...].08.2007 r. (sygn. akt I SA/Kr 449/06). Ponadto za niezrozumiałe uznano żądanie przedłożenia pełnego bilansu za rok 2007, co jest niemożliwym do wykonania w zakreślonym 7-dniowym terminie, a przede wszystkim nie ma nic wspólnego z sytuacją finansową spółki w roku 2005, kiedy to ubiegła się o ulgę podatkową. Dyrektor Izby Skarbowej, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i analizie zgromadzonego materiału dowodowego, decyzją z dnia 16.06.2008 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze do WSA w Krakowie "J" sp. z o. o. powtórzyła zarzuty odwołania, zarzucając organom podatkowym nieuwzględnienie przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz wytycznych WSA w Krakowie, zawartych w powyższym wyroku. Za bezzasadne uznano żądanie od Spółki dokumentów finansowych za 2007 r., podczas gdy sporna zaległość podatkowa została spłacona w ratach w latach 2005-2006. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał na nową podstawę prawną decyzji w przedmiocie ulg (art. 67a § 1 O.p.) oraz podkreślił uznaniowy charakter ich udzielania. Zauważono, iż wobec spłaty zaległości podatkowej, dalsze rozważania w przedmiocie ulgi mają de facto jedynie teoretyczny charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu. Ponowne postępowanie w sprawie toczyło się wg nowych przepisów dotyczących ulg podatkowych. Rozdział 7a cyt. ustawy Ordynacja podatkowa został dodany z dniem 1.09.2005 r. ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199 ze zm.). Celem jego wprowadzenia było całościowe uregulowanie w jednym miejscu przyznawanych przez organ podatkowy ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, z uwagi na ich zbliżoną konstrukcją prawną. Jednakże charakter przyznawanych ulg nie uległ zmianie, tzn. w dalszym ciągu są to decyzje uznaniowe. Oznacza to, że nawet jeśli zaistnieją pozytywne przesłanki do udzielenia określonej ulgi, np. rozłożenia spłaty podatku na raty, to organ podatkowy może, lecz nie musi, takiej ulgi udzielić. W tym kontekście sądowa kontrola decyzji wydanych w przedmiocie ulg podatkowych ograniczona jest w zasadzie tylko do sprawdzenia prawidłowości przebiegu postępowania podatkowego w sprawie, w tym do kontroli pod względem formalnym zapadłych w sprawie decyzji. Na tej właśnie zasadzie WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 2.08.2007 r. (sygn. akt I SA/Kr 449/06 – k: 20-23) uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z przyczyn formalnych. Na tym tle należy stwierdzić, iż ponowne postępowanie w sprawie wniosku strony skarżącej z dnia [...][.07.2005 r. zawiera wady, które jednak nie są wadami kwalifikowanym na tyle, aby uzasadniać uchylenie zaskarżonych decyzji. Nie bez znaczenia na rozstrzygnięcie pozostają również praktyczne względy ekonomiki procesowej. Strona skarżąca oświadczyła bowiem w piśmie z dnia [...].02.2008 r., a następnie w odwołaniu oraz w skardze, iż sporną zaległość podatkową spłaciła. Potwierdziło to postępowanie wyjaśniające organów podatkowych – Spółka nie zalega za II kwartał 2005 r. z podatkiem od towarów i usług (dowód – k: 44), choć posiada inne zaległości podatkowe. Podkreślenia wymaga też fakt, iż zgodnie z oświadczeniem strony skarżącej, a czemu organy podatkowe nie zaprzeczyły, spłaty spornej zaległości dokonano zgodnie z wnioskiem, tj. w sześciu miesięcznych ratach spłacono należność główną, a następnie odsetki wraz z kosztami upomnienia (dowód – k: 34). W związku z powyższym wszelkie rozważania merytoryczne w przedmiotowej sprawie miałyby rzeczywiście jedynie teoretyczny charakter, jak podniesiono w odpowiedzi na skargę. Gdyby Spółka nie spłaciła zaległości w VAT, a organy podatkowe w międzyczasie przeprowadziłyby postępowanie podatkowe, określiły wyższe odsetki, sprawa osiągnęłaby etap egzekucji administracyjnej, wówczas niniejsza sprawa podlegałaby rozważeniu, gdyż rozłożenie na raty spornej zaległości mogłoby mieć wpływ na sytuację finansową strony skarżącej. Ewentualna pozytywna decyzja w sprawie stanowiłaby podstawę do wznowienia postępowania na zasadzie art. 240 § 1 pkt 7 O.p., który daje podstawę do wznowienia postępowania, gdy decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Jednakże nic takiego nie miało w sprawie miejsca. Tut. Sąd stwierdza, iż w ponownym postępowaniu w sprawie organy podatkowe winny były postępowanie to umorzyć na podstawie art. 208 § 1 O.p. Podstawowym sposobem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest bowiem zapłata dokonana przez podatnika (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.). Taka zapłata spornej zaległości, w sprawie której wnioskowano o ulgę, nastąpiła. Na dodatek, jak to wykazano powyżej, w sposób i na zasadach wnioskowanych przez Spółkę. Samo wygaśnięcie zobowiązania poprzez zapłatę nie przesądza jeszcze o tym, iż strona nie może go kwestionować. Jednakże wygaśnięcie poprzez zapłatę, na wnioskowanych zasadach, uczyniło dalsze postępowanie w sprawie ulgi całkowicie bezprzedmiotowym. Jest to okoliczność stanu faktycznego nieznana tut. Sądowi w chwili wydawania wyroku z dnia [...].08.2007 r. (sygn. akt I SA/Kr 449/06), która nie mogła być wówczas brana pod uwagę. W ocenie składu orzekającego uchylenie w tym stanie faktycznym decyzji organów podatkowych I i II instancji byłoby nieracjonalne i nieekonomiczne procesowo. Spółka bowiem zamierzony efekt osiągnęła. Zatem okoliczność, czy organ podatkowy w ponownym postępowaniu w sprawie umorzyłby postępowanie, czy też utrzyma się w mocy decyzje odmawiające przyznania ulgi, nie ma nie tylko istotnego, ale i żadnego wpływu na wynik sprawy. Tymczasem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylenie decyzji lub innego władczego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej następuje tylko wówczas, gdy uchybienia przepisom proceduralnym mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji, na zasadzie art. 151 p.p.s