I SA/Kr 122/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. I. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14.11.2008r. , nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2001r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. I. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu od skargi, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14.11.2008r. , nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2001r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" W. I. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem T. I. ur. w 1992r. Jest właścicielem mieszkania o pow. 80 m2 i samochodu osobowego Fiat P. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód rzędu 1000 zł. (1220 zł. brutto). Na miesięczne utrzymanie mieszkania wydaje natomiast 700 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W. I.. Stąd też jego pełnomocnik został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Nie nadesłała bowiem : - zeznania podatkowego za 2007r. - oświadczenia określającego osiągnięty przez W.I. przychód i dochód w 2008r. - ostatniego zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT, - ostatniego bilansu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, - zaświadczenia z Urzędu Miasta, Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych samochodach tłumacząc jednocześnie, iż dokumenty te przesłane zostaną w terminie późniejszym a niemożność ich przesłania wynika z długich procedur , w wyniku których mają one być uzyskane. Niniejsza argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze dlatego, że podniesiona przyczyna może mieć zastosowanie tylko co do zaświadczenia z Urzędu Miasta, Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Uzyskanie i przesłanie pozostałych dokumentów leży natomiast w zasięgu możliwości wyłącznie strony skarżącej. Pozyskanie ich nie wymaga zwracania się do jakichkolwiek urzędów, organów czy instytucji. Jest uzależnione tylko od chęci strony skarżącej, która powinna udzielić stosownych informacji i przekazać właściwe dokumenty gromadzone w ramach, racjonalnie prowadzonej działalności gospodarczej. Po drugie natomiast warto zauważyć , iż strona skarżąca korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika, który w razie jakichkolwiek trudności z pozyskaniem danego dokumentu może zwrócić się do Sądu o przedłużenie terminu do jego przedłożenia. W niniejszym przypadku sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Trzeba też, zwrócić uwagę , iż nadesłane przez W. I. oświadczenie dotyczące miesięcznych wydatków określało tylko łączną ich kwotę , zatem trudno je potraktować jako wymagany "spis wydatków(...)". W ramach złożonych przez W. I. oświadczeń zachodzą natomiast poważne rozbieżności. Z nadesłanego na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika , iż jego dochód to 1000 zł. Tymczasem w przysłanym później oświadczeniu z dnia 24.03.2009r. podaje on, iż jego miesięczne wydatki wynoszą 2500 zł. – 3500 zł. Jest to fakt dziwny i nielogiczny, który w konsekwencji poddaje pod wątpliwość wiarygodność składanych przez W. I. jakichkolwiek oświadczeń. Wątpliwości te pogłębia jeszcze analiza rachunku bankowego z BS w L. Na koncie W. I. widnieją bowiem ostatnio wpływy dość znacznych kwot (por. 26.01.2009r. - 20 000 zł. , 12.02.20009r. – 5000 zł. , 27.02.2009r. – 5000 zł.), których wielkość świadczy o tym , iż kondycja finansowa strony skarżącej nie jest aż tak zła. Tak więc zachowanie W. I. , w szczególności niewiarygodność jego oświadczeń wyklucza spełnienie przez niego przesłanki wykazania niemożności uiszczenia wpisu od skargi. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 244§1 , art.245§ 3 , art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.