I SA/Kr 1233/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...]. nr [...], w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Dnia 18.09.2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych , w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...]. nr [...], w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia. Jak wynika z uzasadnienia wniosku zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz dokumentów przedłożonych do spraw o sygn. akt. [...] i sygn. akt[...] prowadzona przez J.C. firma - "C.C" J.C , Zakład Pracy Chronionej, stanowiąca jego jedyne źródło utrzymania, utraciła płynność finansową. Majątek ruchomy został zajęty w wyniku wszczętych postępowań egzekucyjnych, w których wierzycielami są m.in.: ZUS, Skarb Państwa oraz podmioty prywatne. W związku z zadłużeniem, które wynosi wobec ZUS - 450 000 zł. , wobec Skarbu Państwa - ok. 700 000 zł. a wobec podmiotów prywatnych - 2 000 000 zł. nieruchomości będące własnością strony skarżącej zostały zabezpieczone hipotekami a rachunki bankowe (w tym rachunek w BPH S.A ) zablokowane. Banki wypowiedziały umowy kredytowe. Firmy leasingowe również wypowiedziały umowy kredytowe oraz zabrały przedmioty leasingu. Strona skarżąca w wyniku takiej sytuacji straciła większość klientów. Nie jest też w stanie ściągnąć swoich należności. "C. C." J.C., Zakład Pracy Chronionej w minionym roku przyniósł stratę ze sprzedaży wynoszącą 254 000 zł. J. C. zamieszkuje u teściów na podstawie " nieodpłatnego użyczenia" Na utrzymaniu ma córkę, która nie ma majątku ani żadnych źródeł dochodu. J. C. nie posiada oszczędności, wartościowych ruchomości, praw majątkowych, akcji, obligacji, obrazów, antyków - nadających się do zbycia. Posiadane pojazdy zostały przewłaszczone na zabezpieczenie. Obecnie J. C. został aresztowany i przebywa w areszcie śledczym w K. jest do dyspozycji Prokuratury Okręgowej. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach instytucji prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, niezależnie od formy organizacji tej działalności. Samodzielna działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Podkreślić też trzeba , że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt[...] wpis od skargi wynosi na podstawie §2 ust. 1 pkt. 1) Rozporządzenia Rady Ministrów , z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2006r. Nr 45, poz. 322) - 100 zł. Łączna kwota jaką strona zobowiązana jest ponieść na obecnym etapie tych dwóch postępowań wynosi więc tylko 200 zł. Płynność finansowa prowadzonej przez J.C. działalności jest istotnie zachwiana. Zauważyć jednak trzeba, że Zakład Pracy Chronionej "C.C." w 2006r. osiągnął przychód w kwocie 1 539 000 zł. Przedsiębiorstwo prowadzi więc cały czas działalność gospodarczą obracając gotówką i redystrybując ją w związku z tą działalnością. Na tzw. " usługi obce" firma wydała w 2006r. - 138 000 zł. a na tzw. " pozostałe koszty rodzajowe" - 12 000 zł. W związku z tym wygospodarowanie sumy 200 zł. na poczet kosztów sądowych jest zdaniem orzekającego możliwe. Biorąc pod uwagę powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245§3 , art. 246§1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.