I SA/Kr 1235/03
WyrokWSA w Krakowie2005-12-05
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru (samochodów używanych) na podstawie porównania z cenami z katalogów obowiązujących na rynkach innych niż kraj pochodzenia towaru, bez wykazania rażąco niskiej ceny w stosunku do wartości w kraju eksportera i bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności zakupu?Ratio decidendi
Organ celny może zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności dokumentów lub ceny. Jednakże, ocena ta musi opierać się na obiektywnych przesłankach, w tym na cenach obowiązujących w kraju pochodzenia towaru, a nie na cenach z rynków innych krajów. Ponadto, organ celny musi wykazać, że cena była rażąco niska i uwzględnić indywidualne okoliczności zakupu, co nie nastąpiło w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący importował używane samochody ciężarowe z Austrii, deklarując ich wartość celną na podstawie faktur zakupu. Naczelnik Urzędu Celnego zakwestionował te wartości, uznając je za zaniżone w stosunku do cen z katalogów EurotaxSchwackeliste (rynku niemieckiego) i ustalił wartość celną na podstawie art. 29 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy częściowo decyzje organu pierwszej instancji, również opierając się na porównaniu z cenami katalogowymi. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, wskazując na brak podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej i dowolne ustalenie wartości celnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji i orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (Spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. W. - "[...]" na decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 17 czerwca 2003 r Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego J. W. - "[...]" kwotę [...],- ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniach [...] października 2002 r , [...] stycznia 2003 r oraz [...] lutego 2003 r J. W. prowadzący działalność gospodarczą pod Firmą "[...]" zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochody ciężarowe marki:
1. [...], rok produkcji 1998 o wartości [...]EUR
2. [...], rok produkcji 1998 o wartości [...]EUR
3. [...], rok produkcji 1998 o wartości [...]EUR
4. [...]furgon , rok produkcji 1998 o wartości [...]EUR
5. [...], rok produkcji 1998 o wartości [...]EUR. Wszystkie w/w pojazdy zostały przywiezione z Austrii.
Naczelnik Urzędu Celnego , działając na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) zakwestionował wiarygodność faktur przedłożonych przy poszczególnych zgłoszeniach celnych i wydał decyzje uznające dokonane zgłoszenia celne za nieprawidłowe i w odniesieniu do dwóch pierwszych pojazdów - uznał to zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego , a w odniesieniu do pozostałych - w części dotyczącej wartości celnej tych pojazdów oraz objął w/w towary procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
W uzasadnieniach wydanych decyzji organ celny stwierdził , że wartość transakcyjna przedmiotowych samochodów nie mogła być przyjęta za wartość celną tych towarów , z uwagi na niską cenę w stosunku do ich rzeczywistej wartości . Ocena wiarygodności zadeklarowanych wartości pojazdów została dokonana w oparciu o analizę cen samochodów używanych zawartych w katalogu EurotaxSchwackeliste.
W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego , organ celny ustala wartość w sposób określony w art.25 — 28 tej ustawy , a jeżeli na podstawie tych przepisów nie można ustalić wartości celnej , wtedy stosuje się art.29 w/w ustawy.
Organ celny wartość celną dla w/w samochodów ustalił na podstawie art.29 w/w ustawy tj. metodą "ostatniej szansy" . Naczelnik Urzędu Celnego podniósł, że postępowanie w tej kwestii zostało opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej i opublikowane w formie załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz.U.Nr 80, poz.908 ). W świetle w/w przepisu przy ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów tą metodą można oprzeć się na katalogach lub specjalistycznych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych.
Naczelnik Urzędu Celnego ustalając wartość celną za podstawę wyceny przyjął dla każdego z zaimportowanych pojazdów odpowiednie kwoty wynikające z katalogu "EUROTAX" lub "Info-Ekspert" , które w przeliczeniu na walutę zakupu wyniosły :
1.[...]- [...]EUR
2.[...]- [...]EUR
3.[...]- [...]EUR
4.[...]- [...]EUR
5.[...]- [...]EUR.
Od powyższych decyzji skarżący złożył odwołanie , w którym zarzucił brak podstaw do zakwestionowania zadeklarowanych wartości transakcyjnych poszczególnych samochodów w oparciu o ceny katalogowe dotyczące rynku niemieckiego , gdyż wszystkie pojazdy zostały przywiezione z Austrii. Ponadto skarżący wyjaśnił, że wszystkie samochody były objęte ofertą firmy leasingowej , w której podane były ich ceny . Wartość handlowa każdego z pojazdów została ustalona na podstawie opinii rzeczoznawców .
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzjami z dnia 17 czerwca 2003 r: -
1. odnośnie pojazdów z poz. 1 i 2 - uchylił zaskarżoną decyzję w całości, uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru , wartości statystycznej oraz podstawy opłaty i orzekł tym zakresie ,że:
- wartość celna pojazdu z póz. l wynosi [...], wartość statystyczna -[...]0 PLN, podstawa opłaty - [...]PLN ;
- wartość celna pojazdu z poz.2 wynosi [...], wartość statystyczna [...]PLN , podstawa opłaty - [...]PLN ;
2. odnośnie pojazdu z poz.3 - uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie ( co nie jest przedmiotem skargi ) , a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji;
3. odnośnie pojazdu z poz.4 - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji;
4. odnośnie pojazdu z poz.5 - uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie ( co nie jest przedmiotem skargi ) , a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanych decyzji organ odwoławczy stwierdził , podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, z uwzględnieniem ewentualnych zmian wynikających z zastosowania art. 30 i 31 Kodeksu celnego. Stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określania wartości celnej, które należy załączyć do zgłoszenia celnego (np. w sytuacji gdy wartość transakcyjna z dokumentów jest zaniżona w stosunku do faktycznego stanu i rzeczywistej wartości towaru).
Cytowany przepis upoważnia organy celne nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale również daje możliwość badania wiarygodności dokumentów pod względem materialnym i ma na celu wyeliminowanie przypadków zaniżania wartości sprowadzanych na polski obszar celny samochodów.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. Nie chodzi zatem tylko o ich wiarygodność formalną. Wiarygodności formalnej organy celne rzeczywiście nie podważyły i nawet jej nie kwestionowały. Wątpliwości organu celnego wzbudziła jedynie materialna wiarygodność przedłożonych przez skarżącego faktur , w zakresie uwidocznionych w nich cen transakcyjnych przedmiotowych pojazdów.
Dokument nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości, to jest gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość rodzi poważne podejrzenia zawyżenia lub zaniżenia.
Cena podana w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych. Wartość transakcyjna nie zawsze odpowiada wartości towaru .Ocena wiarygodności danych musi być oparta na obiektywnych przesłankach, jakimi w przypadku samochodów mogą być katalogi specjalistyczne cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych . Zakwestionowanie ceny sprzedaży możliwe jest tylko w odniesieniu do notowań na rynkach zagranicznych , dlatego - zdaniem organu odwoławczego - prawidłowo należało dokonać porównania z danymi wynikającymi ze stosowanego powszechnie w praktyce organów celnych katalogu "Schwackeliste" wydawnictwa EurotaxSchwacke, zawierającego uśrednione ceny samochodów używanych na reprezentatywnym dla krajów Unii Europejskiej rynku niemieckim.
W toku postępowania odwoławczego dokonano kontroli prawidłowości oceny organu I instancji przez porównanie zadeklarowanych przez skarżącego wartości z danymi zawartymi w katalogu "Schwackeliste.Transporter.LKW" Katalog ten zawiera obiektywne średnie ceny nowych i używanych samochodów na obszarze Niemiec .Wartość pojazdów zadeklarowana w zgłoszeniach celnych była znacznie niższa od wartości ustalonych na podstawie danych pochodzących z w/w katalogu. Wielkość tych różnic pozwala - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - na stwierdzenie, że zadeklarowane kwoty były w oczywisty sposób zaniżone w stosunku do poziomu cen na rynku Unii Europejskiej.
Dodatkowo organ odwoławczy uzyskał od firmy "[...]" w [...] informację telefoniczną dotyczącą cen pojazdów [...], rok produkcji - 1998, silnik wysokoprężny, o pojemności 2874 cm 3, ustalonych na podstawie obserwacji rynku austriackiego . Według austriackiego katalogu ,JLCV" book , obowiązującego w dacie przywozu pojazdów , cena sprzedaży w/w pojazdu była istotnie odmienna od zawartych w zgłoszeniach celnych. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcia organu I instancji w tym zakresie były prawidłowe.
Ustalając wartość celną przedmiotowych pojazdów przyjęto za podstawę ceny pojazdów o takich samych parametrach technicznych, wyprodukowanych w tym samym roku co pojazdy będące przedmiotem postępowania w oparciu o katalog "[...].Wartość celna została ustalona dokładnie w wysokości wynikającej z katalogu , bez zastosowania odliczeń z tytułu podatku VAT 22% , ponieważ zastosowany katalog podaje ceny netto.
Dyrektor Izby Celnej w [...] podniósł , że użyte wydawnictwa "Schwackeliste", "LCV" oraz "Eurotax" podają ceny bieżące odpowiednio na rynku niemieckim, austriackim oraz na rynku polskim. Są to informacje o cenach średnich pojazdów, ustalone na podstawie analizy sprzedaży, prowadzonej na próbie, samochodów używanych z całego obszaru odpowiednich krajów. Dane uwzględniają spadek ceny w wyniku wieku, przebiegu i stanu technicznego pojazdów. Z uwagi na fakt, że powyższe informacje stanowią rezultat porównania wielu notowań danego typu pojazdu należy stwierdzić, że stosowanie ich przez organy celne w pełni odpowiada wymaganiom art. 29 Kodeksu celnego.
Powszechnie wiadomym jest, że cena określonej marki samochodu może być różna w różnych krajach ,stąd weryfikacja zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym ceny została dokonana w odniesieniu do miejsca zawarcia transakcji , dlatego organ odwoławczy posiłkował się dodatkowo danymi zawartymi w katalogu ,LCV" book odzwierciedlającym ceny danego typu pojazdów na rynku austriackim.
Organ celny wyjaśnił , że weryfikacja wartości celnej zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym ma na celu ograniczenie zjawiska zaniżania wartości celnej przywożonych na polski obszar celny używanych pojazdów samochodowych. Polega ona na szczegółowej analizie deklarowanej wartości transakcyjnej przywożonych pojazdów samochodowych w oparciu o katalogi Schwacke Listę , a w sytuacji braku ceny odpowiedniego pojazdu w w/w katalogu dopuszcza się stosowanie innych dostępnych materiałów o podobnym charakterze. W przypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości dotyczących formalnej wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych lub gdy deklarowana wartość transakcyjna jest znacząco niższa od wartości pojazdu wynikającej z katalogu zawierającego ceny na rynku dokonania transakcji zakupu, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w art.23 § 1 Kodeksu celnego.
W rozpatrywanych sprawach organ I instancji dowiódł - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - iż wartość zaimportowanych pojazdów, wykazana w fakturach przedłożonych do zgłoszenia celnego była zaniżona, tak więc zasadnym było jej zakwestionowanie, i ustalenie w oparciu o art. 29 Kodeksu celnego.
W świetle powyższego Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził , iż wniosek skarżącego dotyczący wezwania firmy "M" z Austrii o przedłożenie odpisu opinii rzeczoznawcy dotyczącej ustalenie wartości na rynku austriackim samochodów objętych załączonymi do zgłoszeń celnych faktur i umową leasingową nr [...] i [...] ( wg załączonej oferty handlowej ) jest bezzasadny, tym bardziej że kontrahent zagraniczny poinformował skarżącego , że nie dysponuje żadnymi ekspertyzami na temat wartości zakupionych przez niego pojazdów. Skarżący nie uzyskał również dodatkowych dokumentów dotyczących ustalenia cen zakupionych samochodów od firmy "T", która ustalała ich wartość handlową.
Organ celny podniósł , że z odpowiedzi udzielonej przez firmę "T" w piśmie z dnia [...] marca 2003 r oraz z wyjaśnień skarżącego z dnia [...] maja 2003 r wynika , iż przedmiotowe pojazdy przed ich zakupem przez skarżącego były przedmiotem leasingu na rzecz innej firmy w Austrii. Umowa leasingu nie została jednak sfinalizowana z przyczyn obiektywnych i przedmiotowe pojazdy zostały objęte ofertą sprzedaży, której fotokopię Strona przedłożyła do odwołań . Kwoty widniejąca na fakturach przedłożonych do zgłoszeń celnych były ustalone w taki sposób , aby nastąpiło wyrównanie niezapłaconych jeszcze rat leasingowych. Zdaniem organu odwoławczego fakt ten potwierdza , że cena wynikająca z przedmiotowych faktur nie odzwierciedla w całości wartości pojazdów.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił naruszenie art.23 § 1 Kodeksu celnego poprzez odmowę przyjęcia cen wynikających z faktur i braku podstaw do ich zakwestionowania na podstawie art.23 § 7 w/w ustawy.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art.120 , art.121 , art.122 , art.187 i 188 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie podstawowych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonanie ustaleń będących podstawą rozstrzygnięć w oparciu o katalogi . Zdaniem skarżącego postępowanie takie narusza orzecznictwo NSA i Sądu Najwyższego, gdyż odrywa ustalenie wartości transakcyjnej od konkretnych warunków i konkretnego miejsca zawarcia transakcji. Organ celny musi najpierw wykazać, że kwoty zapłacone były inne niż podane przez importera .W prowadzonych postępowaniach organ celny nie podważał zapłaconych kwot w oparciu o ceny z miejsca zawarcia transakcji, lecz zajął się tworzeniem hipotetycznej wartości transakcyjnej.
Skarżący zarzucił , że uzasadnienia zaskarżonych decyzji choć niezwykle pracochłonne i drobiazgowe w swej obszernej treści dotyczyły okoliczności mających w większości minimalne znaczenie dla prawidłowości rozstrzygnięcia oraz przytaczały poglądy powszechnie znane i nie kwestionowane przez skarżącego. W ocenie skarżącego całe uzasadnienia skierowane były na podważanie wartości transakcyjnej, zamiast na udowadnianie i wykazywanie , że kwoty zapłacone były inne, niż zadeklarowane w zgłoszeniach celnych.
Skarżący podniósł, że w toku prowadzonych postępowań przedłożył oficjalną publiczną, jawną i powszechnie dostępną ofertę sprzedaży samochodów w miejscu ich zakupu, ofertę która zawierała opis pojazdu oraz jego cenę. Na taką też kwotę opiewały załączone do zgłoszeń celnych faktury . Na poparcie swojego stanowiska skarżący przedłożył również publikację giełdy samochodowej. Podważanie tych dowodów jest oceną dowolną.
Skarżący wniósł o zmianę decyzji organów celnych obu instancji i uznanie zgłoszeń celnych za prawidłowe, ewentualnie o uchylenie tych decyzji i przekazanie spraw organowi I instancji do ponownego rozpoznania - przy uwzględnieniu w obydwu przypadkach kosztów postępowania skargowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Stosownie .do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie organy celne naruszyły przepisy prawa materialnego w zakresie niżej opisanym.
Podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru , która zgodnie z art.23 § 1 Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego (art. 23 § 7 ). Przepis ten upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej. Dopuszczalność wyeliminowania zasady określonej w art.23 § 1 Kodeksu celnego uzależniona jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek : 1/ brak wiarygodności dokumentów lub brak samych dokumentów , 2/ wskazania przez organ celny przyczyn braku wiarygodności dokumentów .
W rozpatrywanej sprawie ograny celne nie kwestionując formalnej wiarygodności dokumentów stwierdzających wartość celną sprowadzonego przez skarżącego samochodu zakwestionowały jego wartość transakcyjną z uwagi na niską cenę wskazaną w fakturze zakupu w stosunku do jego rzeczywistej wartości.
Stanowisko to jest nie zgodne z przytoczonym wyżej art.23 § 1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym wartością celną jest cena faktycznie zapłacona lub należna . Ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji budzi zastrzeżenia . Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika , że niska cena pojazdu podana w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze uzasadniała odmowę przyjęcia wartości transakcyjnej z tego powodu , że cena zawarta w katalogu "Schwackeliste" różniła, się od ,ceny deklarowanej przez skarżącego. Katalog ten , jak twierdzi Dyrektor Izby Celnej , zawiera ceny bieżące na rynku reprezentatywnym dla Unii Europejskiej rynku niemieckim . Wynika z tego , że Dyrektor Izby Celnej w [...] utożsamia wartość celną samochodu z jego wartością rynkową rozumianą jako " cena unijna " . Rzeczą powszechnie wiadomą jest , że nie istnieje jedna cena samochodu obowiązująca we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Z wyjaśnień do katalogu "Schwackeliste" pod hasłem "Notowanie" wynika, , że wartości pojazdów używanych wymienione w tym katalogu określane są jako " notowania" i są one wynikiem przeprowadzanej na całym terenie Niemiec ciągłej obserwacji rynku. Nie ma zatem wątpliwości , że dane zawarte w tym katalogu odnoszą się wyłącznie do cen obowiązujących na rynku niemieckim . W rozpatrywanej sprawie pojazdy zostały zakupione w Austrii , a zatem materiałem porównawczym dla oceny wiarygodności zadeklarowanej wartości transakcyjnej nie mogły być ceny obowiązujące w Niemczech.
Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska . Stwierdzenie , że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami . Ustalenie tych "innych" cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy . Organ celny musi wykazać , że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym . Podkreślić należy , że odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości cen deklarowanych przez importera z wartością ustaloną przez organ celny. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd , że kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu ( wyrok NSA z dnia 20.02.2001 r , syg.akt I SA/Łd 14/00 , ONSA 2002,Nr 2, poz.76 ) . W rozpatrywanej sprawie fakt zakupu poszczególnych pojazdów w ofercie publicznej stanowi " indywidualną okoliczność" , którą należy uwzględnić przy badaniu wiarygodności cen wynikających z poszczególnych faktur załączonych do zgłoszeń celnych .
Niedopuszczalne jest ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z cenami samochodów podobnych obowiązującymi na rynkach innych krajów , niż kraj eksportu . Weryfikacja zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru w pierwszej kolejności musi skutecznie podważyć dane wynikające z przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji, aby można było ustalić wartość celną towaru w oparciu o jedną z metod, wskazanych w Kodeksie celnym.
Rażąco niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego.
W rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono postępowania na okoliczność ustalenia cen obowiązujących w miejscu zawarcia przez skarżącego transakcji kupna samochodów , bowiem twierdzenie , iż porównano również ceny z katalogu austriackiego "LCV" jest twierdzeniem nie udowodnionym. Dowodem , na okoliczność cen obowiązujących na rynku austriackim nie może być notatka służbowa z dnia [...] maja 2003 r z rozmowy telefonicznej funkcjonariusza celnego *na powyższą okoliczność. Taki dowód uchyla się bowiem spod kontroli Sądu i musi budzić uzasadniony sprzeciw skarżącego .
W związku z powyższym organ celny powinien przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie dotyczące nie tylko cen obowiązujących na rynku austriackim , ale również uwzględniające indywidualne i wiarygodne okoliczności zakupu . Dopiero wtedy , gdy organ celny stwierdzi, że istnieją uzasadnione przyczyny do zakwestionowania zadeklarowanych wartości celnych pojazdów , ustala te wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art.25 - 29 Kodeksu celnego.
Studium 1.1 określające postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych , stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartością celnej i powołane w zaskarżonej decyzji w pkt.17 stanowi, że wartość cena powinna być ustalona " w rozsądny sposób " , a zalecane metody wyceny powinny być stosowane " z rozsądną elastycznością " . Zgodnie z pkt.23 Studium można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość ( nadzwyczajne zużycie , naprawy , remonty , akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia ).
Uznając że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art.152 w/w ustawy uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło