I SA/Kr 1242/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.H. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.03.2012r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2006r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.03.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów Z.H. ur. w 1978r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem J. H. ur. w 1937r. Jedynym źródłem dochodu mężczyzn jest emerytura otrzymywana przez ojca w wysokości 1 538,13 zł. miesięcznie. W 2011r. jego przychód z tego tytułu wyniósł 18 314,56 zł. Z. H. w 2011r. uzyskał natomiast dochód w wysokości 330,97 zł. Obecnie jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z powodu trudności ze znalezieniem pracy pozostaje na utrzymaniu ojca. Miesięczne wydatki rodziny obejmują: czynsz – 550 zł., opłatę za energię elektryczną – 34,96 zł., opłatę za gaz - 39,14 zł., abonament RTV, opłatę za telewizję kablową i internet ok. 100 zł., opłatę za telefon na kartę ok. 50 zł., koszty lekarstw J. H. 100 - 200 zł. Z.H. wraz z ojcem mieszkają w lokalu o pow. 48 m2, którego wnioskodawca jest właścicielem w 1/6 części , brat w 1/6 części a ojciec w 4/6 części. J.H. jest ponadto właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,34 ha, oszczędności w wysokości 5000 zł. oraz akcji pracowniczych Zakładów Azotowych w T. o wartości 10 708,25 zł. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Obecna sytuacja Z.H. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych. Jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, bez oszczędności a poszukiwania przez niego pracy nie przyniosły rezultatu. Pozostaje na utrzymaniu ojca w podeszłym wieku, którego jedynym źródłem dochodu jest emerytura. Ojciec wnioskodawcy – J.H. jest wprawdzie właścicielem nieruchomości rolnej, oszczędności i pakietu akcji pracowniczych. Nie można jednak przyjąć , że majątek ten służyć ma na zaspokojenie zobowiązań publicznoprawnych pełnoletniego syna. Oczywiście rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się (por. art. 87 ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, t.j. Dz.U z 2012r. poz. 788 ) a to wspieranie się może przybrać postać pomocy materialnej. Pomoc ta winna być jednak ukierunkowana na dostarczanie środków utrzymania (por. art. 128 k.r.o) czyli środków służących zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego i nie powinna być utożsamiana z automatycznym obowiązkiem odpowiedzialności za zobowiązania osoby potrzebującej tej pomocy - wsparcia. Ojciec wnioskodawcy – J.H. utrzymuje swojego dorosłego syna, spełnia więc, tym samym, wymagania zarówno norm moralnych jak i prawnych, wyżej przytoczonych. Nie można jednak oczekiwać iż , przejmie on jego zobowiązania czy też będzie je spłacał. Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt , iż w tut. Sądzie toczy się osiem spraw ze skarg Z.H., wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za zasadny. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 ) orzeczono jak w sentencji.