I SA/Kr 1248/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-09-21
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie w likwidacji, które zaprzestało prowadzenia działalności i nie posiada środków finansowych ani majątku, powinno zostać zwolnione od kosztów sądowych i mieć ustanowionego radcę prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Stowarzyszenie w likwidacji, które wykaże brak środków finansowych i majątku na pokrycie kosztów postępowania, powinno zostać zwolnione od kosztów sądowych i mieć ustanowionego radcę prawnego. Taka pomoc jest niezbędna, aby nie pozbawić strony prawa do sądu, zwłaszcza gdy sytuacja finansowa uniemożliwia samodzielne poniesienie kosztów.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "M. P." w T. w likwidacji złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności składkowych. Stowarzyszenie od 2015 r. jest w likwidacji, nie prowadzi działalności, nie posiada środków finansowych ani majątku, a jego przychód w 2016 r. wyniósł 0 zł.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla Stowarzyszenia "M. P." w T. w likwidacji radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "M. P." w T. w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 25.08.2016r., NR [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Stowarzyszenia "M. P." w T. w likwidacji radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Stowarzyszenia "M. P." w T. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS, z dnia 25.08.2016r., NR [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów stowarzyszenie od 2015r. jest w likwidacji i zaprzestało prowadzenia jakiejkolwiek działalności. Nie posiada środków finansowych i majątku. Zgodnie z zeznaniem podatkowym CIT – 8 przychód w 2016r. wyniósł 0 zł. Strata bilansowa za 2016r. wyniosła natomiast – 283 386,39 zł. Likwidator stowarzyszenia nie pobiera żadnego wynagrodzenia za czynności prowadzone w procesie likwidacji.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy, iż instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny.
Zaznaczyć też trzeba, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r., sygn. akt I GZ 384/12).
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, stwierdzić należy, iż sytuacja strony skarżącej daje podstawę do przyznania jej prawa pomocy, zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia pełnomocnika.
Stowarzyszenie nie uzyskuje bowiem przychodów, co z tym idzie i dochodów, nie posiada ani majątku ani środków finansowych. Prowadzona jest w stosunku do niego likwidacja, co nie stwarza prognoz na uzyskanie przez stronę skarżącą środków pieniężnych w przyszłości.
Stąd też aby nie pozbawiać strony "prawa do sądu" na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§2 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. , poz 718 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło