I SA/Kr 1261/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. i W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. K. i W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku W.K. o przyznanie prawa pomocy; II) zwolnić J.K. od kosztów sądowych; III) ustanowić dla J.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych Wyrokiem z dnia 7 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.K. i W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2013 roku w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok. W dniu 13 października 2015 roku do tut. sądu wpłynął wniosek skarżących o przyznanie J.K. prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Do pisma stron załączony został formularz "PPF" z dnia 7 października 2015 roku oraz kopie następujących dokumentów: wyciągu z rachunku bankowego J.K. w PKO Banku Polskim za okres od 21 czerwca do 20 lipca 2015 roku na potwierdzenie wysokości uzyskiwanych przez małżonków K. dochodów z emerytury oraz kart informacyjnych dotyczących leczenia skarżących. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na nieobowiązującym wzorze formularza, skarżącej J.K. został przesłany właściwy druk "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni od dany jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. W formularzu "PPF" datowanym na dzień 25 stycznia 2016 roku jako wnioskodawcy zostali wskazani J.K. i W.K., a z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że skarżący domagają się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na ich rzecz adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy podano, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.797 zł i stanowi go emerytura W.K. w wysokości 1.472 zł i emerytura J.K. w wysokości 1.325 zł. W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom jednorodzinny wielkości 87 m² wybudowany w latach 60-tych na działce 0,1138 ha oraz nieruchomość rolna wielkości 1,3362 ha, która nie jest uprawiana rolniczo. Skarżący nie dysponują zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Ich miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: wyżywienie 940 zł, lekarstwa 700 zł, utrzymanie domu z opłatami 1.150 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy małżonkowie K. podnieśli, iż są emerytami liczącymi 77 lat, utrzymującymi się z niskich świadczeń, dlatego nie stać ich na opłacenie kosztów sądowych oraz profesjonalnego prawnika. Otrzymywana emerytura wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb na przeżycie. Załączone do wniosku kopie kart informacyjnych oraz wyciągu z rachunku bankowego potwierdzają stan zdrowia wnioskodawców oraz wysokość pobieranych przez nich świadczeń emerytalnych. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek W.K. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącego w niniejszej sprawie. Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2014 roku skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony radcy prawny A.K.wykonujący zawód w Kancelarii Radcy Prawnego w K. przy ul. S. Orzeczenie z dnia 4 lipca 2014 roku o przyznaniu prawa pomocy W.K. ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to skarżący z przyznanego mu prawa pomocy może korzystać na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało mu przyznane. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania w drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnił jej oczekiwań w zakresie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11). Z tych względów orzekający nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy W.K. z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Rozpoznanie wniosku strony w tym przedmiocie stało się zatem zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o przyznania prawa pomocy należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak pkt I sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku J.K. należy zaakcentować, że instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie orzekającego J.K. uwiarygodniła, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca jest 77-letnią schorowaną emerytką pozostającą w leczeniu kardiologicznym. Jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.325 zł. Pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym mąż wnioskodawczyni pobiera emeryturę w wysokości 1.472 zł. Ze złożonych przez stronę oświadczeń wynika, że całość uzyskiwanych w miesiącu dochodów przeznaczana jest na pokrycie kosztów koniecznego utrzymania i leczenia wnioskodawczyni i jej męża. Skarżąca nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji wygospodarowanie nawet niewielkich kwot na opłaty sądowe, czy wynagrodzenie pełnomocnika, przekracza jej możliwości finansowe. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania J.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowej sprawie skarżąca dwa razy zasygnalizowała potrzebę przyznania jej pełnomocnika (formularz z dnia 7 października 2015 roku i formularz z dnia 25 stycznia 2016 roku) raz w osobie radcy prawnego, w drugim przypadku w osobie adwokata. Mając na względzie fakt, iż w niniejszej sprawie ustanowiony został już radca prawny A.K. jako pełnomocnik z urzędu W.K., kierując się względami ekonomii procesowej i racjonalności w wydawaniu środków budżetowych zasadnym było w tych okolicznościach przyznanie J.K. radcy prawnego. Z tych względów orzeczono jak w pkt II i III sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.