I OZ 654/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 236/08 oddalające wniosek R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia[...]stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie R. S. na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, po uzupełnieniu wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie (dalej Dziekan ORA) w dniu 25 sierpnia 2008 r. wyznaczył pełnomocnikiem skarżącego adwokata W. S. W dniu 17 września 2008 r. adwokat W. S. złożył do Dziekana ORA wniosek o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika skarżącego wskazując między innymi, że z uwagi na brak zaufania ze strony R. S., nie widzi możliwości niesienia pomocy prawnej na rzecz skarżącego. Dziekan ORA uwzględnił wniosek i w dniu 25 września 2008 r. zwolnił adwokata W. S. z obowiązków pełnomocnika skarżącego. R. S. pismem z dnia 15 grudnia 2008 r. zwrócił się do Dziekana ORA o wyznaczenie adwokata i w dniu 22 grudnia 2008 r. wyznaczono pełnomocnikiem skarżącego adwokata w osobie D. T. W dniu 12 stycznia 2009 r. adwokat D. T. zwróciła się do Dziekana ORA o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika z urzędu R. S., dołączając do wniosku protokół ze spotkania z R. S. z dnia 12 stycznia 2009 r. i datowane na ten dzień pełnomocnictwo sporządzone przez R. S.. Dziekan ORA w dniu 20 stycznia 2009 r. zwolnił adwokat D. T. z obowiązków pełnomocnika skarżącego wskazując, że treść udzielonego pełnomocnictwa - sformułowanego przez stronę - uniemożliwia prawidłowe prowadzenie sprawy i nie zezwala adwokatowi na wypełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu. W dniu 16 lutego 2009 r. skarżący poinformował Sąd, że wystąpił do Dziekana ORA z kolejnym wnioskiem o wyznaczenie adwokata. Dziekan ORA w dniu 27 lutego 2009 r. wyznaczył pełnomocnikiem skarżącego adwokata A. K., która w dniu 24 marca 2009 r. wystąpiła o zwolnienie z obowiązków pełnomocnika wobec odmowy udzielenia przez R. S. pełnomocnictwa w zakresie wynikającym z postanowienia Sądu i w związku z niemożnością zaakceptowania zakresu pełnomocnictwa sporządzonego osobiście przez skarżącego. Dziekan ORA w dniu 30 marca 2009 r. uwzględnił wniosek i zwolnił adwokata A. K. z obowiązków pełnomocnika. Sąd pismem z dnia 5 maja 2009 r. poinformował skarżącego, że sprawa z Jego skargi w przedmiocie dodatku mieszkaniowego zostaje skierowana do merytorycznego rozpoznania na rozprawie, ponieważ skarżący nie skorzystał z przyznanego prawa pomocy, odmawiając udzielenia pełnomocnictwa kolejno wyznaczonym trzem adwokatom. W dniu 11 maja 2009 r. R. S. zawiadomił Sąd, że wystąpił z kolejnym wnioskiem o wyznaczenie adwokata. Dziekan ORA pismem z dnia 12 maja 2009 r. poinformował skarżącego, że z uwagi na opinię adw. A. K. i stanowisko WSA w Szczecinie z dnia 5 maja 2009 r., brak jest podstaw do wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu. R. S. pismem z dnia 17 lipca 2009 r. zawiadomił Sąd, że ponownie wystąpił z wnioskiem o wyznaczenie adwokata. W odpowiedzi na ten wniosek Dziekan ORA ponownie poinformował skarżącego o braku podstaw do wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. skarżący złożył do protokołu ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r. Sąd wniosek ten oddalił, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie R. S. na powyższe orzeczenie w sprawie o sygn. akt I OZ 803/10. Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. skarżący złożył do protokołu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. Sąd oddalił powyższy wniosek, wskazując, że z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika bezspornie, że skarżący nie skorzystał z przyznanego mu prawa pomocy postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 165/11, oddalił zażalenie wnioskodawcy. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 31 stycznia 2011 r. W dniu 2 marca 2011 r. skarżący złożył w Sądzie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, złożony na urzędowym formularzu PPF, a także osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek skarżącego w zakresie prawa pomocy, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 25 maja 2011 r., sygn. I OZ 366/11, oddalił złożone przez R. S. zażalenie. W dniu 7 lipca 2011 r. R. S., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na urzędowym formularzu PPF, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając powyższy wniosek postanowieniem z dnia 15 lipca 2011 r. na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazał, że w świetle przedstawionego stanu faktycznego dotyczącego realizacji postanowienia Sądu z dnia 19 czerwca 2008 r. o przyznaniu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, nie ulega wątpliwości, że do nieudzielania przez skarżącego pełnomocnictwa kolejnym adwokatom wyznaczonym przez Dziekana ORA w Szczecinie dochodziło z przyczyn leżących po stronie skarżącego, bowiem oczekiwał on od wyznaczanych adwokatów akceptacji i wykonania własnej koncepcji czynności procesowych. W konsekwencji Dziekan ORA w Szczecinie odmówił wyznaczenia kolejnego adwokata. Sąd uznał, że R. S. postępując w sposób wyżej opisany zrealizował przyznane mu prawo pomocy. Sąd podkreślił także, że kolejne wnioski R. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata Sąd oddalił postanowieniami z dnia 22 lipca 2010 r., 15 grudnia 2010 r. oraz 30 marca 2010 r. W przedmiocie powyższych orzeczeń wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny każdorazowo oddalając składane przez skarżącego środki prawne. Niezależnie od powyższego w dniu 7 lipca 2011 r. R. S. osobiście złożył w Sądzie, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy, gdy stan faktyczny mający znaczenie dla rozpatrzenia wniosku nie uległ zmianie, brak było w ocenie Sądu jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do zmiany stanowiska Sądu zajętego wcześniej w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2008 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. S. domagając się jego uchylenia w całości i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał również, że od kolejno wyznaczanych adwokatów oczekiwał akceptacji i wykonywania czynności procesowych, które by były zgodne z zasadami i prawem Demokratycznego Państwa Prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Wskazać należy, że R. S. uzyskał na podstawie prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008 r. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, a Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. wyznaczał dla skarżącego pełnomocników, którzy z przyczyn leżących po stronie skarżącego nie mogli udzielić mu pomocy prawnej. W tym stanie rzeczy nie ma prawnej możliwości do przyznania skarżącemu prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskał. Raz jeszcze należy podkreślić, na co wielokrotnie wskazywał w toku całego postępowania zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie jak i Naczelny Sąd Administracyjny, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania na drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnia jej oczekiwań w zakresie akceptacji i wykonania jej własnej koncepcji czynności procesowych. Skoro - jak trafnie zauważył Sąd I instancji – stan faktyczny mający znaczenie dla rozpatrzenia wniosku nie uległ zmianie, należy uznać, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia wniosku R. S. złożonego w dniu 7 lipca 2011 r., w którym po raz kolejny domagał się ustanowienia dla siebie adwokata. Prawo skarżącego w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.