I SA/Kr 1266/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22.06.2009r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. K o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22.06.2009r. Nr[...], w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów K. K. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Mieszka w domu przy ul. K. w R. , który stanowi współwłasność żony i synów. Z żoną jest w faktycznej separacji. Jego studiująca córka A. .K. jest na utrzymaniu jego i żony. Jedynym źródłem utrzymania K. K. jest renta w wysokości 500 zł. miesięcznie. Z tego tytułu w roku 2008 uzyskał dochód w wysokości 7003,34 zł. Co miesiąc wydaje 200 zł. na lekarstwa i 100 zł. na utrzymanie luksusowego samochodu osobowego marki Skoda Superb (3U) rok. prod 2007, którego jest właścicielem. Działalności gospodarczej nie prowadzi od października 2009r. Jak podaje nie posiada żadnych oszczędności ani nieruchomości. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych K. K. Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Nie nadesłała ona bowiem , bardzo istotnego, z punktu widzenia oceny jej sytuacji majątkowej - spisu miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami , popartego odpowiednimi rachunkami. W konsekwencji w/w okoliczności nie można w sposób rzeczywisty określić relacji obecnych wydatków do dochodów strony skarżącej, co stanowi podstawę oceny jej zdolności płatniczych. Trudno też dać wiarę oświadczeniom K. K. iż kwota 200 zł. (500 zł. minus koszty lekarstw 200 zł. i koszty eksploatacji samochodu - 100 zł. ) wystarcza mu ma utrzymanie siebie i córki. Zauważyć też trzeba, iż posiadanie tak wartościowego pojazdu wyklucza przyznanie prawa pomocy. Nie jest to bowiem produkt niezbędny do zaspokajania bieżących potrzeb bytowych. Jego sprzedaż lub zamiana na tańszy model przyniosłaby fundusze umożliwiające pokrycie zobowiązań z tytułu kosztów sądowych. Nadmienić wypada przy okazji, iż już dwumiesięczne oszczędności w zakresie eksploatacji tego samochodu pozwoliłyby na pokrycie kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego (wysokość wpisu od skargi – 200 zł. ). W tej sytuacji ,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, K. K. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. W oparciu o powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245§ 3 , art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.) orzeczono jak w sentencji.