I SA/Kr 1271/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr) Asesor NSA Józef Michaldo Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2005r sprawy ze skargi H. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 9 czerwca 2003r Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc grudzień 2002r I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 2.761 zł ( dwa tysiące siedemset sześćdziesiąt jeden złotych ). Sygn. I S A/Kr 1271/03 UZASADNIENIE Skarżąca H. S. złożyła deklarację podatkową VAT -7 za miesiąc grudzień 2002 r. w której wykazała nadwyżkę podatku do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 1 7.301 zł ,składając jednocześnie wniosek o jego zwrot w terminie 25 dni. W toku postępowania kontrolnego stwierdzono ,że podatnik nie spełnił warunków uprawniających do zwrotu podatku w powyższym terminie wynikających z art. 21 ust 6 "a" pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym / DZ. U. Nr. 11 poz. 50 ze zm./ z uwzględnieniem przepisu art. 13 ust 1 pkt ustawy z 19 Xi 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej / DZ. U. 101, poz. 1178 z 2000 r. ze zm. /,. Dlatego organ I instancji w dniu 20 III 2003 r. odmówił wnioskowanego zwrotu podatku w podanym terminie. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]czerwca 2003 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Przy rozstrzyganiu złożonego wniosku organy powołały się na treść wymienionego już wyżej art. 21 ust 6 a pkt l ustawy VAT , z którego to przepisu wynika , ze o zwrot podatku w terminie krótszym - t.j 25 dni od dnia złożenia rozliczenia może starać się podatnik tylko wówczas , gdy kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracji wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury, z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej/ DZ. U. Nr. 101, poz. 1178 z 2000 r. ze zm./ Natomiast z art. 13 ust 1 pkt 1 cyt. ustawy Prawo o działalności gospodarczej wynika, że " przedsiębiorca jest zobowiązany do dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego tego przedsiębiorcy w każdym wypadku , gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca , a jednorazowa wartość należności lub zobowiązań przekracza równowartość 3000 EURO albo równowartość 1000 EURO , gdy suma wartości tych należności i zobowiązań powstałych w miesiącu poprzednim przekracza równowartość 10000 EURO " ... Bezsporne w sprawie było , że w dniu [...] XII 2002 r. H. S. zawarła dwie umowy kupna sprzedaży z firmą A. na zakup wyrobów alkoholowych Zgodnie z umowami zapłata za zakupione towary miała nastąpić w gotówce, do rąk sprzedawcy , który miał wystawić jedną fakturę VAT na łączną kwotę 14.236, 56 zł. wynikającą z realizacji obu tych umów. Zaplata tych kwot miała być płatna w dwóch ratach. W dniu [...]XII 2002 r. firma A.wystawiła skarżącej fakturę VAT nr [...] na kwotę netto 11.669 , 31 zł plus podatek VAT , dokumentującą zakupy dokonane na podstawie obu umów. Skarżąca rozliczyła fakturę w deklaracji za miesiąc grudzień 2002 r. składając przedmiotowy wniosek o zwrot podatku . Zdaniem organów podatkowych , żeby go uwzględnić muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki określone w art. 21 ust 6 a ustawy VAT z uwzględnieniem przepisu art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy - Prawo o działalności gospodarczej. Tymczasem kwota wynikająca z spornej faktury przekracza kwotę 3000 EURO i została przez skarżącą uregulowana z pominięciem rachunku bankowego. Izba Skarbowa odniosła się do zarzutów podniesionych w odwołaniu strony od decyzji organu I instancji , iż faktycznie zawarte zostały 2 umowy i wartość należności wynikającej z każdej z nich , nie przekroczyła kwoty 3000 EURO , nadto , że sporna faktura jest jedynie dokumentem księgowym potwierdzającym fakt wykonania przez stronę dwóch zobowiązań wynikających z dwóch umów. Zdaniem Izby Skarbowej istotne jest sformułowanie zawarte w przytaczanym art. 21 ust 6 a ustawy VAT , mówiące o ujęciu w deklaracji VAT kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT. Należy więc brać pod uwagę sposób zapłaty kwot wynikających z faktur dokumentujących zakupy ujętych w deklaracji a nie z innych dokumentów handlowych np. umów kupna - sprzedaży. Podniesiono , ze ustawa VAT wprowadzająca opodatkowanie obrotu , posługuje się dla realizacji ustawowego celu metodą fakturową. Odnosząc się do zarzutu o niezgodnym z prawem / art. 145 Ordynacji podatkowej / doręczeniu decyzji organu I instancji bezpośrednio stronie a nie pełnomocnikowi, podniosła że nie doszło do pozbawienia strony możliwości obrony , skoro odwołanie wniesione zostało w terminie a jednocześnie przedstawiono w nim argumenty odnoszące się do decyzji organu. Ponadto złożone pełnomocnictwo nie upoważniało do składania odwołań i reprezentowania przed Izbą Skarbową a jedynie do reprezentowania przed Urzędem Skarbowym i do podpisywania protokołów. W skardze na decyzję Izby Skarbowej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego postawione są przez skarżącą H. S. zarzuty identyczne jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W szczególności zarzucane jest naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy poprzez : niezgodne z przepisami prawa doręczenie decyzji organu I instancji bezpośrednio samej stronie , przez co pozbawiona została możliwości obrony swych praw, nie wzięcie przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji pod uwagę pisemnych wyjaśnień strony do protokołu z dnia [...] lutego 2003 roku , naruszenie prawa materialnego polegające na przyjęciu , że zasadna jest odmowa przez organ I instancji zwrotu różnicy podatku w terminie 25 dni, gdyż zapłata została dokonana niezgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skargi H. S. podtrzymuje swą dotychczasową argumentację uzasadniającą złożony wniosek mającą oparcie w fakcie zawarcia dwóch umów sprzedaży przy wartości zobowiązań każdej z nich poniżej kwoty 3000 EURO . Zakwestionowana przez organy podatkowe faktura VAT z dnia [...] grudnia 2002 r. była jedynie dokumentem księgowym , potwierdzającym fakt wykonania przez skarżąc dwóch zobowiązań , wynikających z dwóch umów , z których żadna nie przekraczała kwoty 3000 EURO. Wg skarżącej art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy o działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy jednorazowa wartość zobowiązania lub należności przekracza po wyższą kwotę. Interpretacji tego przepisu nie należy dokonywać jedynie w oparciu o przepisy prawa podatkowego , bo powołana przez organy ustawa o działalności gospodarczej reguluje wiele kwestii dotyczących obrotu gospodarczego , dlatego interpretacji jej postanowień , nie można dokonywać jedynie w oparciu o przepisy prawa podatkowego ale w oparciu o całość obowiązującego systemu prawnego. Żaden przepis obowiązującego prawa ,w tym prawa podatkowego nie nakłada na podatnika obowiązku wystawiania jednej faktury w przypadku dokonania jednej czynności objętej obowiązkiem podatkowym wynikającym z ustawy VAT. Dlatego też dozwolone jest w obrocie gospodarczym dokumentowanie kilku czynności np. kilku umów sprzedaży , kilku usług jedną fakturą. Są to zachowania w obrocie gospodarczym powszechne. Rola faktury VAT w systemie podatkowym wprowadzonym tą ustawą jest szczególna. Nie jest tak jeśli chodzi o ustawę Prawo o działalności gospodarczej ,która nie należy do systemu prawa podatkowego i nie posługuje się metoda fakturową. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza prawo , gdyż organ I instancji nie wziął pod uwagę istotnych wyjaśnień strony do protokołu z dnia [...] lutego 2003 r. wraz załącznikami. Pominął natomiast te wyjaśnienia mimo ,że uznał je za dowód. To spowodowało ,że poczynione w ten sposób ustalenia podjętej na ich podstawie decyzji. Pozbawienie możliwości obrony praw dopatruje się skarżąca w tym , że poprzez doręczenie decyzji organu I instancji jej samej a nie ustanowionemu pełnomocnikowi ,zmuszona została do samodzielnego sporządzenia odwołania nie posiadając dostatecznej ku temu wiedzy. Nie zgadza się z twierdzeniem organu o ograniczeniu pełnomocnictwa tylko do uczestniczenia w czynnościach przed urzędem skarbowym i podpisywania protokołu. Izba Skarbowa wnosi o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna. Jak podano wyżej stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Sprowadza się do ustalenia , że skarżąca w dniu [...]grudnia 2002 r. zawarła dwie umowy kupna sprzedaży - firmą A.na zakup wyrobów alkoholowych , zapłata za nie miała nastąpić w gotówce , do rąk sprzedawcy , do czego doszło Bezspornie też kontrahent strony wystawił w związku z tymi transakcjami jedną fakturę na łączną kwotę przekraczającą kwotę 3000 EURO , zaś gdyby wystawił dwie faktury obejmujące transakcje z poszczególnych umów , każda należność nich opiewała by na sumę nie przekraczającą wymienionej kwoty EURO. Zasadniczy spór między stronami sprowadzał się do tego , czy w zaistniałej sytuacji, strona miała obowiązek wynikający z artykułu 13 par. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej / Dz. U. Nr. 101 poz. 1178 ze zm./ dokonywania płatności za zakupiony towar za pośrednictwem rachunku bankowego firmy A. Dopiero bowiem po spełnieniu tego warunku mogła by skorzystać z możliwości skutecznego domagania się zwrotu przez urząd skarbowy różnicy podatku w terminie krótszym t. j. 25 dni od dnia złożenia rozliczenia , a to w oparciu o przepis art. 21 ust. 6 "a" pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /DZ. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./. Przepis ten pozwala na wcześniejszy zwrot , gdy kwoty podatku naliczonego wykazane w deklaracji wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi, będącemu wystawcą faktury, z uwzględnieniem przepisu art. 13 ust. l pkt l ustawy Prawo o działalności gospodarczej , który między innymi nakłada obowiązek dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy , gdy jednorazowa wartość należności lub zobowiązań przekracza 3000 EURO. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma dla rozstrzygnięcia sporu między stronami sformułowanie 'jednorazowa wartość należności lub zobowiązań', które w ocenie sądu orzekającego należy rozumieć jako należność przekazywaną kontrahentowi, wynikającą z jednego tytułu prawnego , gdyż pojęcie "jednorazowy " oznacza jednokrotność , pojedynczość . Za jednorazową wartość należności lub zobowiązań nie można więc uznać łącznie kwot należności wynikających tak jak w niniejszej sprawie z kilku umów sprzedaży , mimo że obie były zawarte z tym samym kontrahentem w tym samym czasie. Faktury wystawione w takiej sytuacji nie dotyczą przedmiotu tej samej umowy sprzedaży , ale wiążą się z dwoma umowami sprzedaży , odrębnych towarów. Zatem objęcie obowiązkiem wynikającym z regulacji art. 13 ust. 1 pkt. 1 Prawa o działalności gospodarczej , powinno być rozpatrywane w odniesieniu do każdej z należności odrębnie , a nie w odniesieniu do ich sumy. Stanowisko sądu znajduje też odzwierciedlenie w piśmiennictwie - publikacji Nr. 43234 Doradztwo podatkowe nr 2004/4/4 art. C. P.. Dodać należy przy tym , że przepisy prawa podatkowego w tym ustawa o podatku VAT nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania jednej faktury w przypadku dokonania jednej czynności objętej obowiązkiem podatkowym z niej wynikającej. Z tego już tylko względu nie podzielając stanowiska organów podatkowych co do interpretacji powołanego art. 21 ust. 1 pkt 6 "a" ustawy o podatku VAT i art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy o działalności gospodarczej wyżej powołanej, skarga musiała odnieść skutek , gdyż w konsekwencji przyjąć należy , że skarżąca nie miała obowiązku dokonania zapłaty płatności za pośrednictwem rachunku o spółki A.. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy przepisu art. 145 par. 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. nr. 153 , poz. 1270 ze zm. / w zw. z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr. 153 , poz. 1271 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 pierwszej z przytoczonych ustaw.