I SA/Kr 1271/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-06-23

Skład orzekający: Ewa Długosz-Ślusarczyk, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na podstawie pozbawienia strony możności działania w wyniku naruszenia przepisów prawa, została wniesiona w ustawowym terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie pozbawienia strony możności działania, powinna zostać wniesiona w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. W sytuacji, gdy strona dowiedziała się o wydaniu wyroku w dniu doręczenia postanowienia organu podatkowego zawierającego informację o tym wyroku, a skarga została wniesiona po upływie terminu od tej daty, skarga podlega odrzuceniu z powodu niezachowania terminu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił jej skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł. Skarga o wznowienie oparta została na zarzucie pozbawienia strony możności działania w wyniku naruszenia przepisów prawa, w szczególności dotyczącego wadliwego doręczenia postanowienia o cofnięciu prawa pomocy i braku należytej reprezentacji przez pełnomocnika. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę podniósł zarzut uchybienia terminu do jej wniesienia, wskazując na wcześniejsze dowiedzenie się przez stronę o wydanym wyroku.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1271/08 | | POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009r., sprawy ze skargi A. G. i M. G., o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tut. Sądu z dnia 10 kwietnia 2008r. o sygn. akt I SA/Kr 77/06, w sprawie ze skarg A. G. i M. G., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15 listopada 2005r. nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r., postanawia: - odrzucić skargę o wznowienie postępowania - Decyzjami z dnia [...] sierpnia 2005r. o numerach [...] i [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił A. G. i M. G. każdemu z osobna zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów w wysokości 54.779,13 zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, że po przeprowadzeniu postępowania podatkowego stwierdzono, że A. G. oraz M. G. ponieśli w 2001r. wydatki w kwocie 146.077,68 zł nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2005r. podatnicy, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji w całości i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia, podnieśli, że przez 10 lat gromadzili pieniądze, by kupić własny dom i dlatego niezrozumiałe są dla nich zarówno decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak też fakt zakwestionowania wiarygodności przez ten organ dobrowolnie zeznających świadków. Decyzjami z dnia 15 listopada 2005r. o numerach [...] i [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego. U podstaw tych rozstrzygnięć legło stwierdzenie, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie znajdują potwierdzenia wskazane przez A. G. i M. G. źródła pochodzenia zasobów finansowych, z których ponoszone były wydatki 2001r. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze w/w podnieśli, że powołane decyzje są dla nich krzywdzące oraz nie uwzględniają darowizny rodziców M. G. oraz jego pracy na terenie Niemiec. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2008r. sygn. akt I SA/Kr 77/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem [...] maja 2008r. W dniu [...] września 2008r. pełnomocnik A. G. i M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego tym prawomocnym wyrokiem opierając ją na przesłance nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości działania w wyniku naruszenia przepisów prawa (art. 271 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik ustanowiony dla skarżącego postanowieniem tut. Sądu z dnia 31 października 2006r. - adwokat P. Z. przyjął od skarżącego pełnomocnictwo w czasie, gdy ubiegał się już o wpis na listę adwokatów niewykonujących zawodu - z oczywistych powodów nie mógł zatem reprezentować M. G. dłużej niż przez dwa tygodnie. W tym czasie nie podjął w sprawie żadnych czynności, a nadto nie poinformował też skarżącego o zamiarze zaprzestania wykonywania zawodu adwokata. Likwidator kancelarii adwokackiej P. Z. została adwokat A. B., która uznała, że może reprezentować M. G. w tej sprawie i w celu uzyskania pełnomocnictwa wysłała do niego w dniu [...] sierpnia 2007r. jedno pismo zwykłym listem poleconym, przy czym nie ma dowodu doręczenia tego pisma skarżącemu. Dodatkowo w dniu [...] listopada 2007r. tut. Sąd wydał postanowienie, którym cofnął prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla M. G. W ocenie pełnomocnika skarżącego brak było podstaw do wydania takiego postanowienia, ponieważ nie nastąpiła zmiana sytuacji finansowej skarżącego. Postanowienie to nie zostało mu jednak doręczone - z akt sprawy wynika, że postanowienie to odebrał w dniu [...] stycznia 2008r. M. G. syn M.G., który urodził się 31 stycznia 1994r., a to oznacza, że w dniu odebrania przez niego przesyłki pocztowej z ww. postanowieniem nie był (i nadal nie jest) osobą pełnoletnią. Dane dotyczące daty urodzenia M. G. znajdowały się w aktach sprawy. Zdaniem pełnomocnika uwzględniając przepisy regulujące kwestie doręczeń pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może być wątpliwości, iż w świetle prawa postanowienie o cofnięciu M. G. prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zostało mu doręczone. W konsekwencji M. G. nie miał możliwości zaskarżenia tego postanowienia. Pełnomocnik podniósł również, że o tych wszystkich okolicznościach powziął wiedzę pod koniec lipca 2008r. i dopiero po tej dacie skarżący dowiedział się, że nie był w sprawie reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, któremu udzielił pełnomocnictwa. WSA w Krakowie wydał w sprawie wyrok w dniu 10 kwietnia 2008r. po przeprowadzeniu rozprawy, w której nie wziął udziału ustanowiony przez M. G. adwokat działający z urzędu. W rozprawie tej nie wziął udziału także sam skarżący, gdyż nie mógł przypuszczać, że adwokat, któremu udzielił pełnomocnictwa nie mógł już wykonywać zawodu adwokata. W konsekwencji został on pozbawiony możliwości wystąpienia o uzasadnienie wyroku i złożenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na treść przepisu art. 277 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, z tym, że termin ten - w przypadku, gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy, natomiast z art. 279 tej ustawy wynika, że skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać m.in. okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej skarga złożona w niniejszej sprawie nie zawiera tego obligatoryjnego elementu, wobec czego nie można ocenić, czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna. Za wypełnienie tego wymogu nie można bowiem uznać zawartego w treści skargi stwierdzenia, że M. G. o przebiegu zdarzeń, a w szczególności o tym, że nie był reprezentowany przez adwokata, któremu udzielił pełnomocnictwa dowiedział się na podstawie analizy akt sprawy, której dokonał autor skargi pod koniec lipca 2008r. Z informacji posiadanych przez Dyrektora Izby Skarbowej wynika, że M. G. o treści orzeczenia dowiedział się co najmniej dnia 21 czerwca 2008r. w związku z doręczeniem postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego dnia [..] maja 2008r. znak: [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu za 2001r. W postanowieniu tym została ujęta informacja o wydanym w dniu [...] kwietnia 2008r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalającym skargi A. G. i M. G. Postanowienie to M. G. odebrał osobiście w dniu 21 czerwca 2008r. Okoliczność ta wskazuje - zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej - na fakt, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu, a zatem powinna zostać odrzucona. Odnosząc się z ostrożności procesowej do meritum sprawy, powołując się na znajdujące się w aktach dokumenty ( m.in. protokół z rozprawy z dnia [...] maja 2007r., pismo adwokata P.Z. z dnia [...] czerwca 2007r., pismo ORA w K. z dnia [...] stycznia 2008r., postanowienie WSA w Krakowie z dnia [..] listopada 2007r., dowody doręczenia pism i orzeczeń sądowych kierowanych do M. G.) stwierdzono, że w skardze nie wykazano, aby skarżący M. G. został pozbawiony możliwości działania w postępowaniu sądowym. Organ zważył także, że skarżąca A. G. nie wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z tego względu Sąd zawiadamiał skarżącą o wyznaczanych kolejno rozprawach, w tym o wyznaczeniu rozprawy na dzień [...] kwietnia 2008r., które odebrał w dniu [...] lutego 2008r. jej mąż - M. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wznowienie postępowania umożliwia rozpoznanie sprawy, w której zapadł wyrok prawomocny. Wznowienie postępowania może jednak nastąpić wyłącznie z przyczyn przewidzianych w art. 271 - 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Skarga o wznowienie postępowania powinna spełniać także wymogi określone w art. 277 i art. 279 p.p.s.a. Powinna: 1) być wniesiona poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, 2) zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, 3) zawierać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, 4) zawierać okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do jej wniesienia, 5) zawierać żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Warunkiem możliwości rozpatrywania skargi o wznowienie, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 i art. 281 p.p.s.a., jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych warunków powoduje to, że rozpoznawanie skargi o wznowienie jest niemożliwe, skutkuje więc jej odrzuceniem. Zatem sąd rozpoznając na rozprawie skargę o wznowienie w pierwszej kolejności rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia, a więc zobligowany jest do zbadania, czy istnieje ustawowa podstawa wznowienia oraz czy termin do wniesienia skargi został zachowany. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności skargi, a jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi o wznowienie postępowania. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania. Skarga o wznowienie w tej sprawie oparta została na podstawie określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. tj. nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania w wyniku naruszenia przepisów prawa. Skargę o wznowienie postępowania, co do zasady, jak to już wyżej wskazano, ze względu na treść art. 277 p.p.s.a. wnosi się w terminie trzymiesięcznym, licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Nie ma wątpliwości, co do tego, że w przedmiotowej skardze została powołana ustawowa podstawa wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast nie został spełniony drugi warunek dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania tj. złożenie jej w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Należy przy tym podkreślić, że składający skargę o wznowienie postępowania powinien przywołać okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących, na okoliczność zachowania ustawowego terminu do wniesienia skargi wskazał, że cyt. "powyższy przebieg zdarzeń został ustalony na podstawie analizy akt sprawy, której dokonał autor niniejszej skargi pod koniec lipca 2008r. Dopiero po tej analizie M.G. otrzymał pełną informację o przebiegu zdarzeń, a w szczególności dowiedział się, że nie był w sprawie reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, któremu udzielił pełnomocnictwa". Jednakże ustawodawca jasno i precyzyjnie określa, od kiedy należy liczyć trzymiesięczny termin do złożenia skargi, a mianowicie, gdy jej podstawą jest pozbawienie możności działania - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zatem data na którą wskazuje pełnomocnik, podając ją przy tym mało precyzyjnie (koniec lipca 2008r.), kiedy skarżący dowiedział się, że "nie był w sprawie reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, któremu udzielił pełnomocnictwa" jest w świetle treści art. 277 p.p.s.a. nieistotna, albowiem liczy się wyłącznie data dowiedzenia się przez skarżącego o wyroku. W postanowieniu z dnia 28 maja 2008r. nr KP/820-121/08/P w sprawie zaliczenia nadpłaty znajduje się akapit o następującej treści cyt. "Wyrokiem z dnia 10.04. 08r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A. G. i M. G w związku z czym decyzje podlegają wykonaniu". Postanowienie to odebrał osobiście skarżący M. G. w dniu [...] czerwca 2008r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru). Fakt otrzymania powyższego postanowienia w dniu [...] czerwca 2008r. został potwierdzony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu [...] czerwca 2009r., który jedynie oświadczył, że skarżący nie zrozumiał treści tego postanowienia. Takie działanie ze strony pełnomocnika należy uznać za próbę - w ocenie Sądu - nieskuteczną, obrony zawartego w skardze stanowiska w kwestii terminowości złożenia skargi. Informacja o wydanym wyroku, zawarta w postanowieniu organu podatkowego jest jednoznaczna i jej zrozumienie nie powinno sprawić trudności skarżącemu, który przecież wiedział, że w sądzie toczy się postępowanie zainicjowane jego skargą. Z analizy akt postępowania podatkowego oraz postępowania sądowego nie wynika, aby skarżący miał kłopoty ze zrozumieniem np. kierowanych do niego orzeczeń (decyzji), pism i wezwań. Z powyższych ustaleń wynika oczywista konstatacja, że skarżący o wydaniu przez tut. Sąd wyroku w jego sprawie w dniu [...] kwietnia 2008r. dowiedział się w dniu [...] czerwca 2008r., a skoro skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tym wyrokiem została nadana na poczcie w dniu [...] września 2008r. to bezspornie należy stwierdzić, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie został zachowany. Wobec stwierdzonej niedopuszczalności wznowienia postępowania sądowego w sprawie sygn. akt I SA/Kr 77/06 zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2008r. z powodu niezachowania trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, należało przedmiotową skargę odrzucić na mocy art. 281 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło