I SA/Kr 1284/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Jakimowicz WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. i M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za okres: I rata 2019 r. skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO) decyzją z 30 lipca 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. (dalej: Burmistrz) z 16 kwietnia 2019 r., nr [...], orzekającą o odmowie umorzenia M.O. i M.O.2 (dalej: Skarżący) zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za I ratę 2019 r. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą W., a przeważający rodzaj działalności gospodarczej to transport drogowy towarów, kod PKD; 49.41.Z. Skarżący złożyli wniosek o umorzenie podatku od środków transporotowych za rok 2019 w wysokości 1 500 zł za ciągnik siodłowy. Jako uzasadnienie umorzenia wskazano uniemożliwienie korzystania z drogi gminnej, składającej się z działek nr [...], [...] i [...]. Decyzją Burmistrza z 16 kwietnia 2019 r., odmówiono Skarżącym umorzenia zaległości za powyższy okres. W uzasadnieniu decyzji wskazano na treść art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. -dalej: O.p.) i podniesiono, że z powyższego przepisu wynika, iż organ podatkowy "może" a nie "musi" umorzyć zaległość podatkową, co oznacza, że zastosowanie ulgi podatkowej jest prawem a nie obowiązkiem organów podatkowych. W związku ze złożonym wnioskiem, wezwano Skarżących do przedłożenia dokumentów (wyszczególnionych w wezwaniu) obrazujących ich aktualną sytuację życiową -tj. finansową, materialną. Skarżący mimo wezwania, nie przedstawili żądanych dokumentów oraz nie udzielili informacji. Bez tych informacji organ podatkowy nie był w stanie stwierdzić, czy zastosowanie ulgi z art. 67a § 1 O.p. jest w danej sytuacji uzasadnione. Decyzją z 27 września 2019 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 8 października 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1357/19. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę SKO powinno szczegółowo odnieść się do argumentów Skarżących zawartych w odwołaniu, dokonując właściwej Sygn. akt I SA/Kr 1284/21 wykładni art. 67 O.p. i dokonać analizy przedstawionej sytuacji Skarżących w świetle przesłanek z ww. przepisu, wyczerpująco odnosząc się do przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, SKO zaskarżoną obecnie decyzją, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że podatek od środków transportowych nie jest uzależniony od możliwości korzystania z pojazdu, a dla powstania zobowiązania w podatku od środków transportowych nie jest istotna okoliczność czy podatnik faktycznie pojazdy wykorzystuje. Obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. W ocenie SKO powyższe oznacza, że skoro niemożność korzystania ze środka transportu nie jest przesłanką do odstąpienia od ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych, to nie może również automatycznie prowadzić do przyjęcia istnienia po stronie podatników ważnego interesu, a w konsekwencji do umorzenia zaległości podatkowej. Natomiast okoliczność ewentualnego braku dostępu do drogi, po której mogą poruszać się samochody ciężarowe, nie uzasadnia umorzenia zobowiązania podatkowego, tylko powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym zgodnie z art. 145 § 1 k.c. Ponadto SKO podkreśliło, że Skarżący kwestionują zawarcie przez Burmistrza umowy dzierżawy działek położonych w L. przy ul. [...], oznaczonych nr [...] i [...], obręb L., o której zostali powiadomieni, jednakże w postępowaniu podatkowym organy podatkowe nie mogą rozstrzygać sporów dotyczących zawartych umów cywilnoprawnych, czy sporów dotyczących dostępu do drogi. W świetle powyższego SKO przyjęło, że podnoszone przez Skarżących okoliczności nie mogą zostać zakwalifikowane jako ważny interes podatnika, uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej. Ponadto SKO uznało, że w przedmiotowej sprawie nie występuje także interes publiczny w uwzględnieniu wniosku, rozumiany jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Zapłata podatku nie spowoduje, że Skarżący znajdą się w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto odmowa umorzenia nie pozbawia ich możliwości dochodzenia swoich praw w postępowaniu cywilnym. Sygn. akt I SA/Kr 1284/21 Zasada terminowego regulowania należności podatkowych oraz konstytucyjna zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania ogranicza organy podatkowe w swobodnym przyznawaniu ulg w spłacie zobowiązań wszystkim ubiegającym się o nie podatnikom. Możliwość umorzenia zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący zarzucili niezastosowanie art. 67a § 1 O.p., a przez to niedokonanie subsumcji stanu faktycznego przez pryzmat przedmiotowego przepisu, a w konsekwencji nie zbadanie ziszczenia się przesłanki ważnego interesu podatnika. W oparciu o wyżej wymienione wnieśli o: uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 17 maja 2021 r. (znak: [...]) w całości oraz poprzedzającego go postanowienia, jak i decyzji z 30 lipca 2021 r. (znak: [...]). Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie wyjaśniono, że Skarżący złożyli odrębną skargę do sądu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 17 maja 2021 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w związku ze szczególnymi rozwiązaniami związanymi z epidemią COVID -19. W związku z tym, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeśli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (por. art. 15 zzs'* ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.), w zw. z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy -Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1090). Sygn. akt I SA/Kr 1284/21 Na wstępie należy podnieść, że zaskarżona obecnie decyzja SKO została wydana w wyniku uchylenia przez WSA w Krakowie wyrokiem z 8 października 2020r., sygn. akt I SA/Kr 1357/19, decyzji Kolegium z 27 września 2019 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia Sądu było błędne odniesienie się organu do przesłanki ważnego interesu strony. W ocenie Sądu organy w ogóle nie zbadały okoliczności przedstawionych przez Skarżących, koncentrując się na ich pasywnej postawie. Natomiast podstawą rozstrzygnięcia powinien być całokształt sytuacji podatnika i jego rodziny, nie mniej jednak przedstawienie przez podatnika tylko fragmentu tej sytuacji (brak możliwości użytkowania przedmiotu opodatkowania) nie może prowadzić do automatycznego zwolnienia z wykazania przez organy ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego w pozostałym zakresie. Ocenie Sądu rozpatrującego skargę w niniejszym postępowaniu, podlega zatem kwestia wywiązania się przez SKO w ponownie prowadzonym postępowaniu z wiążących go -na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r, poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.) -oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. orzeczeniu WSA w Krakowie. Zdaniem Sądu, w ponownym postępowaniu, SKO uczyniło zadość orzeczeniu z 8 października 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1357/19. Szczegółowo odniesiono się bowiem do argumentów Skarżących zawartych w odwołaniu, przy dokonaniu właściwej wykładni art. 67 a § 1 pkt 3 O.p., jak i przeanalizowano sytuację Skarżących w świetle przesłanek z ww. przepisu, a efekt tych działań znalazł odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, z którego wynika, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zdaniem Skarżących za umorzeniem przemawia brak faktycznej możliwości korzystania przez nich ze środka transportu podlegającemu opodatkowaniu w związku z brakiem możliwości przejazdu samochodów Sygn. akt I SA/Kr 1284/21 ciężarowych po drodze gminnej, składającej się z działek nr [...], [...] i [...], stanowiącej wyjazd z nieruchomości Skarżących. Analizując ustalenia przez SKO istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w powyższym przepisie, należy uznać, je za prawidłowe. Zauważyć należy, że jedyną przesłanką umorzenia, na jaką powołują się Skarżący, a szczegółowo przeanalizowaną przez SKO, jest niekorzystanie przez Skarżących ze środka transportu z powodów zewnętrznych, niezależnych od nich, a wręcz spowodowanych przez Burmistrza. To jedyna przesłanka w sprawie do oceny, gdyż pomimo wezwań organu do przedłożenia dokumentów (wyszczególnionych w wezwaniu) obrazujących aktualną sytuację życiową Skarżących (finansową. materialną), nie udzielili oni żadnych wyjaśnień. W ocenie Sądu SKO prawidłowo uznało, że w sprawie nie występuje ważny interes podatnika oraz interes publiczny. W pierwszej jednak kolejności należy zwrócić uwagę na majątkowy charakter podatku od środków transportowych, zaś złożony wniosek o umorzenie w istocie zmierza do podważenia zasad jego pobierania. Słusznie stwierdziło SKO w zaskarżonej decyzji, co w pełni podziela Sąd orzekający, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Ustawodawca nie łączy powstania obowiązku podatkowego ze sposobem wykorzystania środka transportowego (por. powołane w decyzji orzeczenia: wyrok WSA w Krakowie z 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1238/17 oraz WSA w Szczecinie z 3 października 2018 r., sygn. akt I SAISz 369/18 -dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że skoro niemożność korzystania ze środka transportu nie jest przesłanką do odstąpienia od ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych, to nie może również automatycznie prowadzić do przyjęcia istnienia po stronie Skarżących ważnego interesu, a w konsekwencji do umorzenia zaległości podatkowej. Powoływana przez Skarżących okoliczność, tj. niemożność użytkowania ciągnika siodłowego i w związku z tym zarobkowania, nie świadczy o istnieniu ważnego interesu podatnika, a jedynie wskazuje na subiektywne przekonanie o niezasadności zapłaty podatku. Sama zatem okoliczność ewentualnego braku Sygn. akt I SA/Kr 1284/21 dostępu do drogi nie uzasadnia umorzenia zobowiązania podatkowego. Przeszkoda w korzystaniu z samochodu ciężarowego przez Skarżących jest bowiem usuwalna i może zostać rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym -w drodze ustanowienia służebności drogi koniecznej. W postępowaniu podatkowym organy podatkowe nie mogą rozstrzygać sporów dotyczących zawartych umów cywilnoprawnych, czy sporów dotyczących dostępu do drogi. Jednocześnie należy wskazać za SKO, że organ podatkowy, którym w przedmiotowej sprawie jest Burmistrz, z jednej strony pełni funkcję organu administracji publicznej, z drugiej natomiast reprezentuje Gminę jako osobę prawną. Zatem ewentualne zarzuty co do działalności Burmistrza w sferze reprezentacji Gminy nie mogą przekładać się na żądanie umorzenia podatku, którego egzekwowanie wynika z powierzonego Gminie władztwa podatkowego. Z powyższych powodów Sąd podziela również stanowisko SKO w kwestii niewystępowania w sprawie przesłanki interesu publicznego. Nie sposób bowiem przyjąć, aby problemy w rozstrzyganiu sporów cywilnych, przemawiały za odstąpieniem od opodatkowania Skarżących. Skoro ustawodawca zdecydował się na obciążenie podatkiem od środków transportowych bez względu na rzeczywistą możliwość korzystania z takich środków, niedopuszczalnym byłoby, aby poprzez instytucję umorzenia zaległości podatkowych doprowadzić w istocie do braku poboru podatku. Nie można pomijać okoliczności, że zastosowanie wnioskowanej ulgi, prowadziłoby do nieefektywnego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, choć spełnione byłyby przesłanki do poboru takiego podatku. Nie zmienia tego okoliczność, że jak wynika z twierdzeń Skarżących, pozostają oni w sporze prawnym z Burmistrzem co do możliwości korzystania z przejazdu opodatkowanym środkiem transportu. Spory takie rozstrzyga bowiem sąd cywilny, który może orzec o możliwości korzystania z drogi, jak również zasądzić ewentualne odszkodowanie na rzecz Skarżących. Pozostaje to już jednak poza zakresem wywiązywania się z obowiązku podatkowego. W istocie Skarżący dążą do "ukarania" Burmistrza brakiem zapłaty podatku, gdyż w ich ocenie uniemożliwia on wykonywanie przez Skarżących działalności gospodarczej. Trudno jednak uznać, aby w interesie publicznym mieścił się brak konieczności zapłaty podatku z tego tytułu, że zdaniem Skarżących, Burmistrz narusza Ich uprawnienia wynikające z norm prawa cywilnego. Spory cywilnoprawne powinny być rozwiązywane na drodze odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, nie zaś przy wykorzystywaniu instytucji prawa podatkowego. Prawidłowe jest zatem rozstrzygnięcie SKO, w którym stwierdzono, że w sprawie nie ziściły się przesłanki umożliwiające zastosowanie wnioskowanej ulgi. Podkreślić również należy, że Skarżący w żaden sposób nie zakwestionowali stanowiska SKO w przedmiocie braku spełnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Uzasadnienie skargi w ogóle nie odnosi się do treści zaskarżonej decyzji. Uniemożliwia to Sądowi odniesienie się do stanowiska Skarżących, gdyż nie zostało ono wyrażone. Mając powyższe na uwadze skarga podlega oddaleniu, zaś podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 151 p.p.s.a.