I SA/Kr 1285/06

WyrokWSA w Krakowie2007-08-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Michna, Sędzia NSA Józef Gach, Asesor WSA Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochody nierezydenta podatkowego uzyskane z umowy o świadczenie usług zawartej z zagraniczną spółką powinny być opodatkowane w Polsce na zasadach ogólnych, czy też ryczałtowym podatkiem dochodowym, jeśli umowa ta nie wiąże się z pośrednictwem polskiego płatnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały art. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależniając możliwość zastosowania ryczałtowego opodatkowania od pośrednictwa polskiego płatnika. Sformułowanie "podatek pobiera się" używane w ustawie nie ogranicza się wyłącznie do sytuacji, gdy podatek jest pobierany przez płatnika. Brak wyraźnego uzależnienia przez ustawodawcę sposobu opodatkowania od faktu poboru podatku przez płatnika oznacza, że zróżnicowanie sytuacji podatników w tym zakresie jest nieuprawnione i prowadzi do zawyżenia podatku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obywatela Japonii (A. K.), który uzyskał dochody z umowy o świadczenie usług zawartej z brytyjską spółką, a także dochody ze stosunku pracy. Organ podatkowy uznał, że dochody z umowy o świadczenie usług powinny być opodatkowane w Polsce na zasadach ogólnych, a nie ryczałtowym podatkiem dochodowym, ponieważ nie było pośrednictwa polskiego płatnika. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1285/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr), Sędziowie NSA Józef Gach, Asesor WSA Maja Chodacka, Protokolant Aneta Kubacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r., sprawy ze skargi A. K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 maja 2006 r. nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 6.445 zł (sześć tysięcy czterysta czterdzieści pięć złotych) l SA/Kr 1285/06 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z 31 stycznia 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił obywatelowi japońskiemu A. K. zwanemu dalej Skarżącym, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w wysokości 285 041 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy powołał się na poczynione ustalenia dowodowe, na podstawie których przyjęto, że Skarżący otrzymywał dwojakiego rodzaju przychody: ze stosunku pracy tj. na podstawie umowy o pracę zawartej z [...] Oddział w Polsce, z umowy o świadczenie usług zawartej z [...] z siedzibą w W. Skarżący w złożonym zeznaniu PIT-36 wykazał dochody ze stosunku pracy w części D. 1 . opodatkowane na zasadach ogólnych oraz zryczałtowany podatek z umowy o świadczenie usług w części J. Z złożonych wyjaśnień w trakcie przeprowadzonego postępowania wynikało, że Skarżący nie posiadał rezydencji podatkowej w żadnym z krajów. Wystawiony PIT -11 zgodny był z zadeklarowanymi kwotami przychodów, kosztów, dochodów i pobranego podatku ze stosunku pracy. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że nieprawidłowo zostały zadeklarowane przychody uzyskane z umowy o świadczenie usług zawartej ze spółką brytyjską, gdyż powinny zostać z opodatkowane w Polsce na zasadach ogólnych, a nie jak to uczynił Skarżący 20% ryczałtowym podatkiem na zasadzie art. 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zmianami). Zdaniem organu podatkowego przepis ten stosował się tylko do osób, które uzyskiwały na terenie Polski dochody od polskich spółek będących płatnikami podatku dochodowego. Brytyjska spółka nie była płatnikiem, nie znajdował więc zastosowania art. 29 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do opodatkowania przyjęto łącznie 906 796,13zł. na podstawie zestawień przedstawionych przez Skarżącego przy kursie średnim NBP z dania uzyskania przychodu. W odwołaniu pełnomocnik zarzucił zbyt wąskie rozumienie art. 29 cyt. ustawy o podatku dochodowym a otrzymywanych za pośrednictwem tylko płatników. Decyzją nr [...] z dnia 10 maja 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podobnie jak organ l instancji wskazał, że ww. art. 29 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje, że podatek od dochodów uzyskanych przez nierezydentów polskich na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jest pobierany. Powyższe koresponduje z uregulowaniem art. 41 ust. 4 tejże ustawy wskazującym, że płatnicy obowiązani są pobierać podatek z tytułu wypłacanych kwot. Reasumując swoje rozważania, organ odwoławczy uzasadniał, że aczkolwiek uzyskiwane przez Skarżącego dochody mieszczą się w kategorii określonej ww. art. 29 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to jednak, z uwagi na fakt, że brak było pośrednictwa płatnika - dochody te nie podlegały zryczałtowanemu opodatkowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej zauważał również, że formularz zeznania rocznego nie przewiduje możliwości zadeklarowania innych przychodów opodatkowanych ryczałtowo niż odsetki wypłacone przez osoby fizyczne od udzielanych pożyczek oraz dochody z remanentu likwidacyjnego. W wniesionej skardze pełnomocnik Skarżącego będący doradcą podatkowym, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego zarzucił naruszenie art. 29 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, co w konsekwencji spowodowało zawyżenie określonego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego wskazał, że ustawodawca używa sformułowania "pobiera się" lub "podatek pobiera się" w innych przepisach cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a to: art. 27, art. 30 pkt 7 tejże ustawy, co wcale nie oznacza, że przepisy te dotyczą wyłącznie podatku pobieranego za pośrednictwem płatnika. Jego zdaniem, zastosowana interpretacja uzależniająca skutki podatkowe jedynie od faktu poboru podatku w sposób nieuzasadniony naruszyła konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości. Odnosząc się do argumentów organu odwoławczego, iż formularz zeznania podatkowego za rok 2004r. nie przewidywał wykazania spornych przychodów jako opodatkowanych ryczałtowo, pełnomocnik Skarżącego wskazał, że w formularzu znajduje się rubryka 178 w części J, gdzie można wykazać przedmiotowe dochody, a nadto obwiązujące od 2005r. formularze X, stanowiące załączniki do zeznań rocznych, również zawierają stosowne rubryki. Pełnomocnik Skarżącego powołał również uzasadnienie Ministerstwa Finansów do zmian wprowadzanych w ustawie począwszy od 2001 r, gdzie wprowadzanie słów "pobiera się" tłumaczono jedynie względami porządkującymi. W końcowej części skargi wskazano na zasadę wynikającą z art. 217 Konstytucji - zasadę określania przedmiotu i podmiotu wyłącznie w drodze ustawy, co sprzeczne byłoby z przerzucaniem na podatnika skutków niespójności i braku precyzji ustawodawcy w regulacjach podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej domagając się jej oddalenia, podtrzymał dotychczasowe stanowisko argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do twierdzeń pełnomocnika Skarżącego o możliwości wykazania w formularzu zeznania podatkowego dochodów Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż byłoby to sprzeczne z art. 45 ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem organu odwoławczego dopiero wprowadzane zmiany ustawy od 2005r. pozwoliły na zmianę sposobu opodatkowania spornych dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu w całości należało podzielić pogląd pełnomocnika Skarżącego, o błędnym interpretowaniu treści ww. art. 29 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oparcie się przy wykładni powołanego przepisu jedynie na sformułowaniu "podatek pobiera się w formie ryczałtu" w rzeczywistości stanowiło bowiem nadinterpretację spornego przepisu. Skupiając się na słowie "pobiera się" organy podatkowe pominęły okoliczność, iż w przepisach cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wielokrotnie używa tego sformułowania nie ograniczając go jedynie do regulacji obowiązków płatnika. W skardze przykładowo wskazano art. 27, art. 30 pkt 7 cyt. ustawy, w których to przepisach ustawodawca użył sformułowań "pobiera się" lub "pobiera się podatek", pomimo faktu, iż przepisy te nie dotyczą obowiązków płatnika lub dochodów, od których pobierany jest podatek za pośrednictwem płatnika. Skoro ustawodawca w sposób wyraźny nie uzależnił sposobu opodatkowania przychodów uzyskiwanych ze źródeł określonych w art. 29 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to słusznymi są argumenty pełnomocnika Skarżącego, że zróżnicowanie wprowadzone przez organy podatkowe w sposób nieuprawniony różnicowałyby sytuację takich samych podatników uzależniając sposób opodatkowania jedynie od technicznych aspektów, jakimi jest pobieranie lub niepobieranie podatku przez płatnika. Zdaniem Sądu, nie ma też znaczenia sposób redakcji art. 45 ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż przychody opodatkowane ryczałtowo co do zasady nie wpływają na wymiar rocznego podatku. Stąd niespójności ustawodawcy co do precyzyjnego wskazania czy dochody te powinny być wykazywane w rocznych zeznaniach podatkowych nie mogą skutkować interpretacją o zaliczeniu tego typu przychodów do przychodów opodatkowanych na zasadach ogólnych. Reasumując, zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały błędnej interpretacji art. 29 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co w sposób oczywisty spowodowało, że określony w wydanych decyzjach podatek dochodowy za rok 2004 został zawyżony. W oparciu więc o art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 1992r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) orzeczono jak w sentencji, orzekając jednocześnie o kosztach na zasadzie art. 200 tejże ustawy, w tym określając koszty zastępstwa prawnego na zasadzie §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz. U. Nr 212 poz. 1275). Koszty obliczono jako sumę należnych kosztów zastępstwa procesowego doradcy podatkowego w kwocie 3600zł., 15 zł. uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego oraz zwrotu uiszczonego wpisu w kwocie 2 830zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło