I SA/Kr 1286/11
WyrokWSA w Krakowie2011-10-06
Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. posiadał legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, mimo że postanowienie to zostało błędnie zaadresowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w N.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. posiadał legitymację do wniesienia zażalenia. Organ egzekucyjny, obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, powinien był uwzględnić fakt, że właściwym wierzycielem, zgodnie z zarządzeniem Prezesa ZUS, był Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. Pominięcie tej okoliczności stanowiło naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 7, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 134.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w T. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia ZUS na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wobec J. B. i obciążył wierzyciela kosztami. ZUS w T. złożył zażalenie, kwestionując podstawę prawną obciążenia kosztami. Dyrektor Izby Skarbowej uznał zażalenie za niedopuszczalne, wskazując, że wierzycielem jest ZUS w N., a nie ZUS w T. Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 maja 2011 r. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1286/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011r., sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 maja 2011r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 240, 00 zł (dwieście czterdzieści złotych 00/100 ).
Postanowieniem z dnia 17 maja 2011r. znak:[...], Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 134 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954), stwierdził niedopuszczalność zażalenia Zakładu Ubezpieczenia Społecznych na postanowienie z dnia 7 lutego 2011r.[...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec J. B. na podstawie tytułów wykonawczych Nr[...],[...]i [...]wystawionych przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego podejmowano próby zajęcia wynagrodzenia za pracę w spółkach "U. " w K. i "F." w D. oraz wierzytelności pieniężnych w firmie "P. " w K. i Urzędzie Skarbowym. Zastosowane środki egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę i wierzytelności pieniężnych w firmie "P. " okazały się nieskuteczne.
W poszukiwaniu majątku zobowiązanego, a także w celu weryfikacji informacji o dłużniku organ egzekucyjny skierował wnioski o udostępnienie danych do Ministerstwa Sprawiedliwości - Departamentu Informacji i Rejestrów Sądowych, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Starostwa Powiatowego w K. oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. W nadesłanych odpowiedziach stwierdzono, iż J. B. nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych, w rejestrach ewidencji gruntów Powiatu K. oraz Centralnego Rejestru Pojazdów i Kierowców. Ponadto z informacji uzyskanej z ZUS wynika, iż zobowiązany na dzień 25.10.2010r. nie był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych ani do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia. Tytuły wykonawcze były również systematycznie przydzielane do służby, w których sporządzono raporty o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych oraz protokoły o stanie majątkowym. Z ustaleń w/w protokołów z dnia 4.03.2009r. i 4.11.2010r. wynika, iż J. B. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie prowadzącą działalności gospodarczej, utrzymującą się z prac dorywczych i nie posiadającą majątku ruchomego i nieruchomego, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 14.12.2010r. umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jednocześnie wydał postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Na postanowienie o obciążeniu kosztami egzekucyjnymi wierzyciel wniósł zażalenie, w uzasadnieniu którego stwierdził, że zostało wydane w oparciu o błędną podstawę prawną tj. art. 64c § 3 w/w ustawy.
Postanowieniem z dnia 31.01.2011r. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ egzekucyjny rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia 07.02.2011r. nr [...]ponownie obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 98.304,82 zł. Postanowienie to zostało doręczone ZUS w N. w dniu 10.02.2011r.
Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. zwrócił się pismem z dnia 30.03.2011r. o przesłanie faxem postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec J. B. W dniu 31.03.2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wysłał zatem (faxem) postanowienie nr [...]do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. Nie godząc się z treścią rozstrzygnięcia ZUS w T. w dniu 7.04.2011r. (data nadania) złożył zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.
W zażaleniu tym podnosi, iż organ egzekucyjny niesłusznie obciążył go kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny obciąża wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w przypadku gdy nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Według zaś posiadanych informacji przez ZUS zobowiązany jest zatrudniony w U. sp. z o.o. od dnia 02.11.2010r. Dokumenty zgłoszeniowe do ubezpieczenia zostały złożone przez spółkę w dniu 30.12.2010 r. W związku z tym wg żalącego się możliwe jest wyegzekwowanie powstałych kosztów.
W złożonym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia podniesiono, iż
wskazany w postanowieniu organu egzekucyjnego wierzyciel, nie był stroną postępowania. Wskazany zaś na tytułach wykonawczych wierzyciel, uzyskał wiedzę o postanowieniu dopiero w dniu 31.03.2011 r., tj. po przekazaniu na jego prośbę postanowienia za pośrednictwem faksu. W związku z powyższym wierzyciel wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Dyrektor Izby Skarbowej dokonując oceny prawnej wskazał, że z uwagi na zgłoszone zarzuty przedmiotem rozważania jest kwestia czy postanowienie z dnia 07.02.2011r. zostało prawidłowo wystawione na Zakład Ubezpieczeń Społecznych w N. oraz zagadnienie, czy złożenie zażalenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. było dopuszczalne.
W tytułach wykonawczych o nr [...]jako wierzyciel został wskazany Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. W części D. Wniosek wierzyciela, w poz. 45 Pieczęć urzędowa - widnieje pieczęć urzędowa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w N. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wierzycielem, a zatem stroną postępowania w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych w N. Za niedopuszczalne uznać należy zatem złożone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. zażalenie z dnia 06.04.2011 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr[...]. Zażalenie jak wynika z akt sprawy zostało złożone przez podmiot nie będący stroną postępowania. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie (zażalenie) służy stronie. W związku z powyższym przepisem należało przyjąć, że zażalenie jest niedopuszczalne. Organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.12.2007r. sygn. akt II OSK 1661/06, gdzie wskazano, iż niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji, bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych). Także ZUS Oddział w T. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Niemniej rozpatrzenie tego wniosku, w sytuacji gdy stwierdzono, iż nie został złożony przez stronę postępowania, należało uznać za bezprzedmiotowe. Niezależnie od powyższego skoro wierzyciel nie przekazał zaskarżonego postanowienia do właściwej komórki organizacyjnej własnego oddziału, okoliczność taka nie może mieć wpływu na ewentualne przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 134 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę wskazano, że skarżony organ pominął fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. skutecznie skarżył już postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 stycznia 2011r., który uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Dyrektor Izby Skarbowej nie dopatrzył się braku legitymacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. do skutecznego zaskarżania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, które adresowane było na Zakład Ubezpieczeń Społecznych w N. Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. nie jest (bo nie może być) komórką organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w N. Na podstawie zarządzenia Nr 96 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2010 r. zmieniającego zarządzenie Prezesa ZUS z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie utworzenia Oddziału ZUS w T. i inne niektóre zarządzenia - utworzono Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. przekazując rzeczowy zakres kompetencji oddziałowi miejscowo właściwemu, czyli oddziałowi ZUS w T. Z zalegającej w aktach sprawy dokumentacji jednoznacznie wynika, iż zażalenia na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego składał oddział ZUS w T., zgodnie z przypisanymi mu kompetencjami. Organ administracji nie rozpatrzył zatem całego materiału dowodowego niezbędnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz pominął fakty, które winny były być mu znane z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub
postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Skarga jest uzasadniona , albowiem organowi rozstrzygającemu sprawę umknęło , iż statusem aktualnego wierzyciela legitymuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych , w T. Okoliczność ta wynika z treści zarządzenia Nr 96 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2010 r. zmieniającego zarządzenie Prezesa ZUS z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie utworzenia Oddziału ZUS w T. , z przekazaniem mu rzeczowo właściwego zakresu kompetencji. Okoliczność ta - co najmniej per facta concludentia znana była organowi - skoro przeprowadził on już uprzednio w sprawie postępowanie merytoryczne , rozstrzygając zażalenie wniesione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 14 grudnia 2010 r. , czego emanacją było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 31 stycznia 2011 r. Tym samym odmawiając skarżącemu statutu wierzyciela doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów , a to art.7 , 77 § 1 i 4 oraz 134 kodeksu postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach rzeczą organu będzie ponowne przeprowadzenie postępowania determinowanego działaniami wierzyciela po wydaniu postanowienia z 7 lutego 2011 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 " " c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło