I SA/Kr 1295/08

Dnia 27 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata A.W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi "P" Spółka Jawna z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 lipca 2007r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2002 roku postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia 8 marca 2011r. Adwokat A.W. wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie skargi "P" Spółka Jawna z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 lipca 2007r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2002 roku. W uzasadnieniu wniosku podał, że z dniem 1 lutego 2011r. zawiesił prawo do wykonywania zawodu radcy prawnego w związku z rozpoczęciem wykonywania zawodu adwokata (do wniosku zostały dołączone odpisy dokumentów wydanych przez właściwe władze samorządu radcowskiego i adwokackiego potwierdzających zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego oraz zawiadomienia o wykonywaniu zawodu adwokata). W ocenie wnioskodawcy, umocowanie do reprezentowania strony skarżącej wywodziło się z decyzji Dziekana OIRP w K., co spowodowało, że na skutek zmiany formy wykonywania zawodu, umocowanie to straciło moc. W konsekwencji, wobec braku opłacenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu do dnia złożenia wniosku, zdaniem wnioskodawcy, jego wniosek był zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny na obecnym etapie postępowania. W aktach sprawy (k.83) znajduje się zawiadomienie Dziekana OIRP w K. z dnia 20 lutego 2008r. o wyznaczeniu radcy prawnego A. W. do sprawy o sygnaturze I SA/Kr 1224/07 (poprzednia sygnatura akt I SA/Kr 1295/08) w związku z wydanym postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2008r. ustanawiającego dla strony skarżącej radcę prawnego z urzędu. W powyższym zawiadomieniu Dziekan OIRP w K. zaznaczył, że wyznaczony radca prawny podejmie czynności w sprawie po udzieleniu mu przez stronę stosownego pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo takie (k.87) zostało udzielone dnia 25 marca 2008r. i zostało przyjęte przez działającego ówcześnie jako radca prawny A. W. Należy zauważyć, że w dacie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, a także w dacie udzielenia mu pełnomocnictwa art.244 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w ówczesnym brzmieniu stanowił, że ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W konsekwencji, ustanowiony (i wyznaczony) z urzędu adwokat lub radca prawny nie mógł skutecznie działać w sprawach toczących się przed sądami administracyjnymi dopóki strona nie udzieliła mu pełnomocnictwa procesowego. To pełnomocnictwo, a nie postanowienie sądowe w przedmiocie prawa pomocy lub też decyzja właściwych organów samorządu radcowskiego lub adwokackiego, było źródłem umocowania (por. postanowienie NSA z dnia 25 czerwca 2008 r. II FZ 177/08 oraz wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2009 r. I OSK 717/08). Dopiero z dniem 10 kwietnia 2010r. weszła w życie nowelizacja ww. art.244 §2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadzona przez art. 1 pkt 11 lit. a) ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 36 poz.196). Zgodnie z nowym brzmieniem ww. art.244 § 2 ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy, zdaniem orzekającego Sądu, skoro źródłem umocowania działającego w sprawie A.W. było pełnomocnictwo udzielone mu przez stronę, sama zmiana formy wykonywania zawodu z radcy prawnego na adwokata, nie ma znaczenia dla zakresu i podstawy działania pełnomocnika. Istotą pełnomocnictwa jest bowiem jego udzielenie konkretnej, oznaczonej z imienia i nazwiska osobie, a nie wyznaczenie jedynie ogólnie opisanego według kryterium zawodowego (adwokata lub radcę prawnego) pełnomocnika. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik, nawet jeżeli przyznający prawo pomocy Sąd skonkretyzował w postanowieniu rodzaj profesji tegoż pełnomocnika, nie traci prawa do działania, w sytuacji gdy podstawą do jego umocowania było pełnomocnictwo udzielone przez stronę zgodnie z art.244§2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 kwietnia 2010r. Powyższa teza zgodna jest z poglądami orzecznictwa; Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2011r. (II FZ 74/11) wskazał, że "...do postanowień o przyznanie prawa pomocy obejmującego przyznanie pełnomocnika z urzędu sprzed 10 kwietnia 2010 r., należy uwzględnić zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania)" . Dodatkowo należy zauważyć, że postępowanie sądowe, którego dotyczy wniosek, zostało zawieszone postanowieniem tut. Sądu z dnia 17 grudnia 2008r. I SA/Kr 1295/08. Postępowanie to nadal jest zawieszone. Zgodnie z art.127 §3 podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Rozpatrzenie wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej również na obecnym etapie nie może być zasadne. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za przedwczesny w oparciu o ww. art. 244 §2 (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 kwietnia 2010r.) oraz art. 127 §3 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i go oddalił na zasadzie art. 16 §2 tejże ustawy.