I SA/Kr 1301/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-10-19

Skład orzekający: Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia organu egzekucyjnego, dotyczącego określenia kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności, powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący powołuje się na potencjalne zniechęcenie nabywców w związku z postępowaniem upadłościowym spółki matki?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał realnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potencjalne zniechęcenie nabywców jest okolicznością niepewną i zależną od wielu czynników, a nie jedynym elementem wpływającym na decyzję inwestycyjną. Ponadto, skarżący nie przedstawił konkretnych danych finansowych obrazujących jego sytuację materialną, co uniemożliwiło ocenę rozmiaru potencjalnej szkody.
Stan faktyczny
Spółka K.2 sp. z o.o. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej określającego kwotę nieprzekazaną przez dłużnika zajętej wierzytelności. Skarżąca spółka argumentowała, że wykonanie postanowienia może spowodować znaczną szkodę i nieodwracalne skutki, w tym zniechęcenie potencjalnych nabywców przedsiębiorstwa jej spółki matki, która jest w upadłości likwidacyjnej. Spółka wskazała, że jest częścią grupy kapitałowej, której sprzedaż przedsiębiorstwa jest w toku, a zajęcie rachunków bankowych mogłoby negatywnie wpłynąć na proces sprzedaży.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.2 sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Spółka K.2 sp. z o.o. z siedzibą w Z. zwróciła się o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 czerwca 2015 r. znak: [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2015 r. znak: [...] określającego wysokość kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności w wysokości 50.000,00 zł. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że w przypadku przymusowego wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2015 r. przed jego zweryfikowaniem przez sąd administracyjny, zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia po jej stronie znaczącej szkody oraz wystąpienia nieodwracalnych skutków. Postanowienie stanowi bowiem podstawę do sporządzenia przez administracyjny organ egzekucyjny tytułu wykonawczego oraz skierowania egzekucji bezpośrednio do majątku skarżącej Spółki. Spółka wyjaśniła, że jest spółką zależną K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w Z. (dalej "K w upadłości likwidacyjnej"). W skład grupy kapitałowej K. w upadłości likwidacyjnej (poza skarżącą Spółką) wchodzi łącznie jeszcze dziesięć innych spółek. Cztery spośród tych spółek córek, w tym skarżąca spółka są właścicielami nieruchomości zabudowanych budynkami biurowymi wynajmowanymi na biura międzynarodowym korporacjom, w tym między innymi Shell, Xerox czy DBS. Spółka wskazała, że wynajem powierzchni biurowych w budynkach należących do spółek stanowi główny przedmiot działalności całej grupy kapitałowej, a cały kompleks biurowy K. jest istotnym elementem lokalnego sektora usług, zapewniającym miejsca pracy dla mieszkańców aglomeracji k. Między innymi z powodu konfliktów pomiędzy wspólnikami spółki matki grupy kapitałowej, postanowieniem datowanym na dzień 31 marca 2014r. sygn. akt [...] , Sąd Rejonowy w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych ogłosił upadłość dłużnika K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w Z. (obecnej K. w upadłości likwidacyjnej), obejmującą likwidację majątku. W ramach i w związku z prowadzonym postępowaniem upadłościowym, syndyk masy upadłości ogłosił przetarg na sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego (którego jedynym wartościowym składnikiem są udziały we wskazanych spółkach córkach. Spółka podniosła, że zgodnie z warunkami przetargu, zatwierdzonymi przez sędziego-komisarza, obecnie potencjalni nabywcy (oferenci) przedsiębiorstwa K. w upadłości likwidacyjnej przeprowadzają tzw. "due diligence" całej grupy kapitałowej (a więc również skarżącej spółki i pozostałych spółek K.), który pozwala na szczegółowe zapoznanie się z sytuacją prawno-ekonomiczną przedsiębiorstwa (zestawienie aktywów i pasywów spółek, prowadzone postępowania, przepływ środków na rachunkach bankowych, stan prawny gruntów etc. etc.) w stopniu umożliwiającym podjęcie decyzji o złożeniu oferty i jego nabycia. Spółka podniosła, że wykonanie postanowienia na obecnym etapie procedowania przetargu przedsiębiorstwa K. w upadłości likwidacyjnej (w szczególności zajęcie rachunków bankowych) narazi Spółkę i całą grupę kapitałową na powstanie nieodwracalnych skutków w postaci zniechęcenia potencjalnych nabywców i doprowadzenia do kolejnej bezskutecznej (a przy tym kosztownej i czasochłonnej, związanej z wielotygodniowymi rozmowami i analizami prawno-ekonomicznymi wszystkich dwunastu spółek) próby sprzedaży przedsiębiorstwa. Spółka zaznaczyła, że poprzednia próba sprzedaży przedsiębiorstwa K. w upadłości likwidacyjnej (przetarg ogłoszony w styczniu br.) okazała się bezskuteczna z powodu braku ofert. Nadto, zważywszy na problemy całej grupy kapitałowej (postępowanie upadłościowe spółki matki, konflikty pomiędzy wspólnikami, czy postępowania karne związane z działalnością spółek), jedynie sprzedaż całego przedsiębiorstwa pozwoli na zachowanie i dalsze funkcjonowanie ośrodka K. w Z. W ocenie Spółki ewentualne wszczęcie egzekucji w celu wyegzekwowania kwoty stwierdzonej postanowieniem naraża Spółkę (i pozostałe spółki z grupy kapitałowej K. w upadłości likwidacyjnej) na konieczność ograniczenia lub nawet trwałego zaprzestania prowadzenia jakiejkolwiek działalności. W związku z powyższym w ocenie wnioskodawcy brak wstrzymania wykonania postanowienia niewątpliwie narazi stronę skarżącą na poniesienie znacznej szkody, a przede wszystkim na powstanie nieodwracalnych skutków ewentualnego wszczęcia egzekucji na podstawie tego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawi art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji ww. normy prawnej wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zwracał uwagę, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Okoliczności te powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Podobnie w postanowieniu z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II GSK 2060/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Z treści rozpoznawanego wniosku wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 31 marca 2014 r. ogłoszona została upadłość spółki matki K.sp. z o.o. w likwidacji w Z. W związku z prowadzonym postępowaniem upadłościowym, syndyk masy upadłości ogłosił przetarg na sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego, którego jedynym wartościowym składnikiem są udziały w spółkach córkach, w tym w skarżącej spółce. W ocenie wnioskodawcy wykonanie obecnie zaskarżonego postanowienia doprowadzi do powstania nieodwracalnych skutków w postaci zniechęcenia potencjalnych nabywców oraz tym samym doprowadzi do kolejnej bezskutecznej próby sprzedaży przedsiębiorstwa. Odnosząc się do powyższej argumentacji wskazać należy, że dla zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji czy też postanowienia nie wystarczy wskazanie na potencjalne, hipotetyczne zagrożenie lecz wnioskodawca powinien uprawdopodobnić istnienie realnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa prowadzącego w przypadku wykonania zaskarżonego aktu do powstania po jego stronie znacznej szkody lub wywołania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualne zniechęcenie potencjalnych nabywców, na które powołuje się strona skarżąca, jest okolicznością niepewną i zależną od wielu innych czynników determinujących po ich stronie podjęcie działań inwestycyjnych, a tym samym nie stanowi ona okoliczności, która wskazywałaby na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że jak podała sama Spółka, obecnie potencjalni nabywcy przeprowadzają "due diligence" całej grupy kapitałowej. Powyższe oznacza, że aktualna sytuacja spółki podlega analizie w szczególności pod względem jej kondycji handlowej, finansowej, prawnej i podatkowej. W ocenie Sądu ewentualne wykonanie zaskarżonego postanowienia jest jednym z wielu, a więc nie jedynym czynnikiem mającym znaczenie dla ewentualnych nabywców udziałów w odniesieniu do ich końcowej decyzji inwestycyjnej. Ocena kondycji spółki dokonana zostanie bowiem w oparciu o całokształt jej sytuacji ekonomiczno - prawnej, a nie jedynie z perspektywy ujemnych skutków ekonomicznych wynikających dla wnioskodawcy w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie w realiach niniejszej sprawy nie można pominąć, iż niezależnie od kwestii wykonania samo już istnienie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia wydanego w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności stanowi dla potencjalnych inwestorów element przedmiotu analizy dotychczasowej działalności spółki podjętej m.in. w celu zidentyfikowania potencjalnych ryzyk związanych z jej funkcjonowaniem. Wykonalność zaskarżonego postanowienia ma charakter wtórny i wynika wprost z jego waloru ostateczności. Samo zaś wstrzymanie wykonania z uwagi na treść art.61§6 p.p.s.a. ma charakter ochrony tymczasowej i co oczywiste nie przesądza o zasadności skargi. W dalszej kolejności wskazać należy, że Spółka nie przedstawiła nadto danych obrazujących jej sytuację materialną, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że wszczęcie egzekucji w celu wyegzekwowania kwoty stwierdzonej postanowieniem narazi Spółkę na konieczność ograniczenia lub trwałego zaprzestania prowadzenia jakiejkolwiek działalności. Spółka nie podała i nie udokumentowała konkretnych informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność wniosku. Nie podała przy tym konkretnych kwot przychodów, należności, ilości zatrudnionych pracowników, wielkości prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec braku szczegółowych informacji odnoszących się do sytuacji finansowej skarżącej Spółki, Sąd nie mógł odnieść kwoty zajętej wierzytelności do rzeczywistej sytuacji majątkowej Spółki, ani też stwierdzić, że na skutek wykonania zaskarżonego postanowienia powstanie szkoda której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonego postanowienia nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Zauważyć przy tym należy, że wykonanie aktów prawnych pociągających za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w sytuacji materialnej zobowiązanego, zawiązany z obowiązkiem uiszczenia należności pieniężnych, nie ma ze swej istoty charakteru nieodwracalnego. Konsekwencją bowiem ewentualnego wzruszenia postanowienia przez Sąd, będzie zwrot zapłaconej kwoty. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił jak w sentencji. Na końcu podkreślić należy, że Sąd na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie będzie podlegać kontroli sądu, pod względem jego zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Odniesienie się zatem do zarzutów stawianych zaskarżonemu postanowieniu na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku jest niedopuszczalne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło